De vrouw van Zagreb van Philip Kerr

Gunther als hopeloze romanticus.

Berlijn, 1942. In Villa Minoux organiseren de nazi’s een congres voor internationale misdaadbestrijding. Een van de sprekers is ex-politierechercheur Bernie Gunther. Op vraag van een klant gaat de ex-detective ook rondneuzen in de villa.

Berlijn, 1943. Gunther heeft een afspraak met Josef Goebbels op het Ministerie voor Volksvoorlichting en Propaganda. Goebbels wil Dalia Dresner de hoofdrol geven in zijn nieuwe film. Maar de beroemde actrice heeft geen zin in die film. Bovendien wil ze op zoek naar haar vader; Wil ze weten of hij nog leeft en contact met haar wil. Goebbels wil dat Gunther Dalia’s vader op speurt. Als Dalia uitsluitsel heeft over haar vader zal ze hoogstwaarschijnlijk in zijn film willen spelen. 

Dalia is Goebbels’ hartendiefje. Maar dat mag niemand weten binnen de partij. Zij is immers Slavisch. En Slaven zijn voor de nazi’s een inferieur ras. Vandaar dat Goebbels Bernie Gunther wil voor deze opdracht.

De reis naar Kroatië is levensgevaarlijk. Maar voor zo’n bloedmooie vrouw als Dalia Dresner gaat de dolverliefde Gunther door het vuur. Wat hij dan nog niet weet, maar 20 jaar later vertelt, is dat ze hem serieus in de problemen zal brengen. Naast zijn liefde voor Dalia Dresner was er nog een reden voor zijn roekeloosheid: hij was het beu om koste wat kost te moeten overleven. De oorlog en wat hij intussen al gezien heeft, begint zijn tol te eisen. En dan heeft Gunther nog niet alles gezien.

Waren de Duitsers zo anders dan alle anderen? En zou een verontschuldiging ooit genoeg zijn? De tijd zou het leren. Op een dag in de toekomst zouden de doden vanuit het verleden spreken over wat hier in het heden gedaan werd.

De aankomst in het moordkamp in Kroatië (Jasenovac) roept onmiddellijk een gelijkaardige scène op uit ‘Het hart der duisternis van Joseph Conrad’. Net als bij Conrad gaat hier niet om fictie, maar de gruwelijke realiteit. Die gruwelijke realiteit blijft beperkt. Het verhaal draait grotendeels rond de relatie tussen Gunther en Dalia. Hierdoor speelt het verhaal zich vooral af in Berlijn en Zwitserland, waar Dalia woont. Naast de romantiek en erotiek is er echter de nodige spanning: Gunther lost een cold case op, verhaalt over een moord die hij als rechercheur oploste, raakt zijdelings betrokken bij een complot om Zwitserland niet aan te vallen, maakt kennis met de Amerikaanse inlichtingendiensten en een agressieve stier en geraakt in de handen van de Gestapo.

Er valt dus meer dan genoeg te beleven in ‘De vrouw van Zagreb’. Daarnaast leer je weer wat meer over Bernie Gunther, die Kerr na 9 romans nog steeds wist uit te diepen. Ook krijg je met Dalia Dresner een onvervalste femme fatale.

Interessante links:
Jasenovac via Wikipedia
Hart der duisternis.

Oorspronkelijke titel: The Lady From Zagreb.
Datum van publicatie: 2015.

De zwaan van Dublin van Benjamin Black

De plicht van een patholoog.

Quirke had hem meteen in de gaten in Bewley’s Café. In de loop van meer dan twee decennia was Billy Hunt weliswaar dikker en kaler geworden, hij zag er nog steeds uit als een uit zijn krachten gegroeide schooljongen. 

Soms zochten de familieleden van de doden hem op. Of spraken met hem af, zoals Billy had gedaan. Het ging hen steeds om een gunst. Een aandenken van de dode, het verzwijgen van een wanhoopsdaad of het verdoezelen van blauwe plekken. Wat Billy hem echter vroeg had niemand ooit gevraagd. 

Haar levenloze lichaam was onlangs van de rotsen opgetild bij de oever aan de landzijde van Dalkey Island. Op instructie van Quirke was het naar het lijkenhuis gebracht. Deirdre Hunt was een aantrekkelijke jonge vrouw geweest. Ze was jonger dan Billy geweest. Billy wou niet dat zijn vrouw opengesneden werd. Nadat Quirke een merkteken van een injectienaald op haar arm opmerkte, greep hij echter toch naar zijn scalpel. Hij moest zijn plicht doen.

Deirdre Hunt had geen zelfmoord gepleegd. Maar wat moet Quirke nu doen? Moet hij haar dood laten rusten en Billy in onwetendheid laten? Of moet de patholoog toegeven aan zijn ongeneeslijke nieuwsgierigheid? 

Die nieuwsgierigheid bracht hem al eerder in de problemen. Met een vorige zaak had hij vuiligheid naar boven gebracht die beter toegedekt was gebleven. Bovendien ging het om de vuile was van zijn eigen omgeving. Zijn relaties zijn sindsdien nog moeizamer geworden. Niettemin maakt hij een afspraak met inspecteur Hackett. Via hem komt hij meer te weten over Deirdres schimmige zakenpartner, Leslie White. 

‘De zwaan van Dublin’ is het tweede deel van een reeks rond de Dublinse patholoog Quirke. Het was ook het tweede boek dat John Banville schreef onder zijn pseudoniem Benjamin Black. Intussen telt de serie al 7 boeken. Voor de serie put Banville uit zijn eigen herinneringen aan het Dublin van de jaren 50. De inspiratie voor deze serie rond Quirke en Dublin zijn de roman durs van Georges Simenon. Net als Simenon schrijft Banville zijn thrillers snel, dit in tegenstelling tot zijn serieus literair werk. 

Anders dan zijn meer recent werk als ‘De geheime gasten’ is ‘De zwaan van Dublin’ beduidend minder strak geschreven, is er meer ruimte en aandacht voor de atmosfeer en het hoofdpersonage. Wat met het plot? Eigenlijk voel je al aan je water wie de moordenaar is. Op de vraag waarom hij het deed, krijg je geen antwoord. Interessant is wel dat Quirke het bij het verkeerde einde heeft, wat veel zegt over hem en hoe hij in het leven staat. In een roman dur zijn de personages immers psychologisch uitgewerkt. De sfeer die Black/Banville oproept, doet dan weer denken aan een noir, waar het plot onderschikt is aan de sfeer.

Kortom: ‘De zwaan van Dublin’ heeft veel moois te bieden maar ik bleef wel op mijn honger zitten. Ik had graag meer Quirke gehad en minder Deirdre Hunt. Want het verhaal wordt afwisselend vanuit Quirke en Deirdre Hunt verteld. Bovendien blijft de moordenaar psychologisch onderbelicht.

Oorspronkelijke titel: The Silver Swan.
Datum van publicatie: 2007.

De nacht is jong van Joseph O’Connor

Bekentenissen van een gitarist.

” Dit verhaal gaat over iemand die ik leerde kennen in oktober 1981, toen we allebei zeventien waren. Hij was een onuitstaanbare, charmante en buitengewoon intelligente jongen, de beste kameraad die je je kan voorstellen als je een dag niets omhanden hebt.”

Het lot bracht ons samen in Luton. Zelf was ik geboren in Dublin. Na een familiedrama verhuisde ons gezin naar Engeland. Mijn beste kameraad was geboren in Vietnam, maar geadopteerd door een Iers echtpaar. Ik merkte Fran op tijdens mijn eerste maand op de hogeschool. Met zijn lipgloss en rouge kon je hem immers niet over het hoofd zien. Op een avond raakten we aan de praat over literatuur. De volgende keer dat ik hem zag, had hij een gitaar bij. 

Wanneer Trez Sherlock bij ons groepje kwam weet ik niet zo goed meer. Fran en ik, wij waren toen ongeveer een jaar bezig. Aanvankelijk zou Trez’ broer Sean ons maar tijdelijk depanneren als drummer, maar hij werd een vaste waarde. 

‘De nacht is jong’ zijn de fictieve memoires van Robbie Goulding, die met The Ships in the Night de hitlijsten veroverde. Robbie trakteert de lezer op de gebruikelijke clichés van het leven van een muzikant in een razend populaire band: seks, drugs en rock and roll. Ook is er het moeizame begin The Ships, het plotse succes en het uiteenspatten van de band. Robbie heeft al jaren geen contact meer gehad met Fran; Ze praten niet meer met elkaar. Omdat Robbie het grootste deel van zijn leven liever de fles zag, kan hij zich niet alles even goed herinneren, dus vult hij de lacunes aan met citaten van zijn medebandleden uit interviews.

Te midden van de clichés weet O’Connor evenwel voor een verrassing te zorgen. Zijn sympathieke verteller gaat namelijk compleet voorbij aan zijn eigen bijdrage aan de groep, waardoor ‘De nacht is jong’ uiteindelijk een ode wordt aan de vriendschap en de muziek. Voor muziekliefhebbers vertrouwd met de muziek van de jaren 80 is ‘De nacht is jong’ een feest. Zelfs al ben je niet zo vertrouwd met de muziek van de jaren 80, dan zijn er de humor, de onvergetelijke personages en de universele thema’s zoals vriendschap, liefde, familie en geluk. Want dit boek ‘rocks’. 

Oorspronkelijke titel: The Thrill of it All.
Datum van publicatie: 2014.