Het portret van Dorian Gray van Oscar Wilde

Het immorele leven van Dorian Gray.

Adonis Dorian Gray mag het schilderij dat zijn vriend en schilder Basil Hallward maakte, houden. Bij het zien van het schilderij uit Dorian de wens dat hij zijn schoonheid en jeugd mag behouden, en dat het schilderij de smet van ouderdom, zonden en hartstochten mag dragen. Zijn wens wordt verhoord. Zijn geschilderd evenbeeld wordt niet alleen ouder maar weerspiegelt ook zijn immorele en kwaadaardige ziel omdat Dorian zich op alle duivelse geneugten van het leven stort. Komt Dorian tot inzicht? En zo ja, tegen welke prijs?

‘Het portret van Dorian Gray’ deed me vooral denken aan Faust, de wetenschapper die in ruil voor alle rijkdom, kennis en geneugten van het leven zijn ziel aan de duivel verkoopt. De insteek voor dit verhaal is anders en aangepast aan zijn tijd.

Het verhaal riep bij mij twee gevoelens op: genot en ergernis. Sommige stukken van het verhaal lezen vlot, andere moeizaam. Maar zelfs in de moeizame stukken zit genot in de vorm van mooie poëtische taal. Bovendien vond ik op bijna elke pagina wel een citaat dat tot nadenken stemt. Veel van die citaten kende ik. Blijkbaar komen de meeste citaten, toegeschreven aan Oscar Wilde uit ‘Het portret van Dorian Gray’. Wat vooral leesgenot gaf, was de wijze waarop het verhaal verteld wordt. ‘Het portret van Dorian Gray’ is een mooi voorbeeld van een gothic novel, een genre dat ik enorm weet te waarderen.

 

Oorspronkelijke titel: The Picture of Dorian Gray.
Datum van publicatie: 1890.

De geheime schrift van Sebastian Barry

Het dramatisch verhaal van Roseanna McNulty.

Roseanne McNulty is bijna honderd en verblijft al meer dan vijftig jaar in een psychiatrische inrichting. Zij heeft besloten om haar levensverhaal op te schrijven. Omdat ze geen monopolie heeft op de waarheid weet ze dat haar relaas niet helemaal waar zal zijn. Roseanne schrijft alles op in een schrift, dat ze verbergt.

Parallel aan haar relaas staat het verhaal van de psychiatrische inrichting en dokter William Grene, de hoofdpsychiater. Omdat er een nieuwe psychiatrische inrichting moet gebouwd worden, die kleiner gaat zijn dan de huidige, moet dokter Grene beslissen welke patiënten zeker moeten blijven en welke ontslagen kunnen worden. Tot hier toe besteedde dokter Grene niet veel aandacht aan Roseanne. Hij vermoed dat ze niet echt krankzinnig is. Bovendien weet hij maar al te goed dat mensen vaak om heel andere redenen in psychiatrische inrichtingen belandden. Omdat Roseanne niets wil vertellen, begint dokter Grene met het uitpluizen van de archieven.

Via dokter Grene en de ontdekkingen die hij doet, kom je de ware toedracht te weten over de opsluiting van Roseanne, wat uiteindelijk analoog loopt met haar eigen dramatische herinneringen. Wat naar voren komt, is een vrouw die altijd berust heeft in haar lot.

Ik had eerst de Nederlandse vertaling van dit boek ontleend, maar raakte er niet door. Ten slotte kocht ik de Engelse audioversie en hoorde het boek van begin tot einde met veel belangstelling. Het verhaal dat zich ontvouwt is dramatisch en overweldigd, niettemin weet Sebastian Barry een goede balans te houden tussen de twee, waardoor het dramatisch hoogtepunt van de roman me weliswaar overviel maar niet overdonderde. De prachtige poëtische volzinnen die Barry gebruikt, passen wonderwel bij het verhaal en dragen bij tot de unieke atmosfeer en toon.

Het enige wat me stoorde – en ik ben allicht aan het muggenziften – was het einde, dat voor mij wat té gepolijst was. Al bij al is ‘De geheime schrift’ een pareltje, waar Barry terecht heel wat onderscheidingen voor kreeg.

 

Oorspronkelijke titel: The Secret Scripture
Jaar van uitgave: 2008

Dood onder geestelijken van P.D. James

Vergezochte ontknoping.

Dood door ongeluk is de conclusie van het onderzoek naar het tragisch overlijden van Ronald Treeves, theologiestudent aan Saint Anselms. Zijn vader, zakentycoon en wapenfabrikant Sir Alfred Treeves betwijfelt die conclusie, en verzoekt Scotland Yard om de dood van zijn adoptiezoon informeel te onderzoeken. Dit wordt een klus voor hoofdinspecteur Adam Dalgliesh van Scotland Yard.

Tijdens Dalgliesh’ verblijf in Saint Anselms wordt aartsdiaken Crampton vermoord. Omdat het slachtoffer het college wilde sluiten, zijn er veel verdachten. Ook hebben enkele verdachten persoonlijke motieven om Crampton te haten.

Voorafgaand aan de moord op de aartsdiaken, is er het informele onderzoek naar Ronald Treeves’ doodsoorzaak, de sfeervolle beschrijving van de omgeving en het college, en de persoonlijke herinneringen van Dalgliesh aan Saint Anselms. Als zoon van een pastoor bracht Adam zijn vakanties door op het college. Het is typisch voor P.D. James om tijd te maken voor de ontwikkeling van haar verhaal en stil te staan bij de gedachten van haar personages. Zij bleef wat te lang stilstaan, want het begin van ‘Dood onder geestelijken’ werkt langdradig. Ik was blij met de moord op de aartsdiaken, want zo kwam er actie in het verhaal. Jammer genoeg, kende het verhaal een anti-climax met een vergezochte ontknoping. Ook werkte het einde als een zwakke poging om er spanning in te houden.

 

 

Oorspronkelijke titel: Death in Holy Orders
Jaar van publicatie: 2001