Een veilig huis van Ann Leary

Het drankprobleem van Hildy Good.

De 61-jarige Hildy Good is makelaar in het stadje Wendover, in de buurt van Boston. Geboren en getogen in Wendover weet ze bijna alles van iedereen en hun ontroerend goed. Het gerucht gaat dat ze helderziend is. Een gerucht waar Hildy graag voeding aan geeft, zeker als ze gedronken heeft. Hoewel ze naar eigen zeggen geen alcoholiste is, heeft Hildy een drankprobleem.

Met haar tweede roman schreef Ann Leary een open boek over alcoholverslaving. De schrijfster drinkt nu al zes jaar niet meer, en weet uit eigen ervaring wat er omgaat in het hoofd van een alcoholist. ‘Een veilig huis’ had een zwaarmoedige roman kunnen zijn, maar dat is het niet. Het is eigenlijk een geestig boek door de gevatte toon van het ik-personage, Hildy. Leary plaatst Hildy’s verhaal tijdens de periode dat ze bevriend geraakt met de rijke Rebecca McAllister. Samen delen de vrouwen niet enkel hun zorgen maar ook hun stiekeme fles wijn, wat uiteindelijk leidt tot een duistere cocktail.

Hoewel je van het begin weet, dat Hildy zichzelf voor de gek houdt, weet je maar pas op het einde hoe onbetrouwbaar haar relaas is. Komt nog bij, dat ze geleidelijk meer en meer black-outs krijgt. Leary bouwt heel geraffineerd het drama uit, zonder afbreuk te doen aan haar personage, dat ziek is.

Ik kijk alvast uit naar de film, want de filmrechten van het boek zijn intussen verkocht. ‘Een veilig huis’ was een onverwachte maar terechte hit in de VS. Een boek dat een ruim publiek verdient.

Oorspronkelijke titel: The Good House.
Jaar van publicatie: 2013.

De verzamelaar van John Fowles

Apart en knap geconstrueerd verhaal.

De allereerste keer dat Frederik Miranda zag wist hij meteen dat zij de ware was. Na het winnen van een grote som geld kan Frederik een huisje kopen, en eindelijk voldoen aan zijn verlangen voor Miranda. Hij ontvoert haar en sluit haar op in de kelder van hun huisje. Hier koestert hij Miranda, net als de vlinders in zijn verzameling. Hij wil enkel naar haar kijken, en hoopt dat ze op termijn van hem gaat houden, zodat ze voor altijd samen kunnen zijn.

Omdat Frederik over Miranda in de verleden tijd spreekt krijgt ‘De verzamelaar’ gelijk iets heel onrustwekkend. Het eerste deel eindigt bovendien met een behoorlijke cliffhanger. Terwijl in het eerste, derde en vierde deel Frederik aan het woord is, is in het tweede, vrij lange en soms langdradige deel Miranda aan het woord.

Miranda is verwend. Zij komt uit de middenklasse, terwijl Frederik uit de arbeidersklasse komt. In haar relaas lees je vooral echo’s uit de jaren 60. ‘De verzamelaar kwam overigens uit in 1963. Zij heeft het vooral over het idealisme van de jeugdige kunstenaar, die op de barricades vecht voor een betere wereld. Zij heeft het dan ook moeilijk met Frederiks domheid. Dit en het klassenverschil leidt tot een liefde-haat verhouding tussen beide. Hoewel de twee eerste delen een vrij gelijkaardige opbouw kennen, zijn er duidelijke verschillen tussen beide stemmen. Fowles legt ook andere accenten. Zo koestert Miranda, opgesloten in de kelder, de blauwheid, zuiverheid en schoonheid van het licht en de lucht, waar ze verstoken van is. En ervaart Frederik vooral afgrijzen ten opzichte van zijn persoon.

‘De verzamelaar’ mag dan wel thrillerelementen hebben, het is geen thriller, veeleer een zeden- en sociale schets. Het onontkoombare einde voor Miranda was voor mij een anti-climax. Frederik mag alle elementen van een psychopaat vertonen, het gevaar voor Miranda ligt hem vooral in hetgeen hij niet doet. Kortom, een apart en knap geconstrueerd verhaal waar meerdere interpretaties mogelijk zijn.

Oorspronkelijke titel: The Collector.
Jaar van publicatie: 1963.

De glazen kamer van Simon Mawer

De geschiedenis van een huis.

Tijdens hun huwelijksreis in Venetië leren Viktor en Liesel Landauer, architect Rainer von Abt kennen. von Abt noemt zichzelf een dichter van ruimte en structuur, en weet de Landauers te overtuigen om hun droomhuis door hem te laten bouwen. von Abt bouwt voor Viktor en Liesel een heel modern huis van staal, glas en natuursteen met aangepaste meubels. Eigenlijk bouwt von Abt een kunstwerk, een glazen droom, waar het pronkstuk een centrale glazen kamer is. Het huis is een symbool voor de nieuwe hoopvolle tijd waarin het echtpaar leeft; een tijd van openheid, structuur en vrede. Het echtpaar Landauer woont overigens in de relatief jonge republiek Tsjecho-Slowakije. Viktor is joods en Liesel Duits. Beide spreken zowel Tsjechisch als Duits en voeden hun kinderen tweetalig op.

“Hoe bevoorrecht ze ook waren geweest,
hun hele wereld was uiteengereten
en verstrooid in de wind.”

Tien jaar later moet het gezin vluchten voor de nazi’s. Haus Landauer wordt een Duits onderzoekscentrum voor ras en etniciteit. Nadat de Duitsers vluchten nemen de Russen hun intrek in het huis en dan komt het huis in handen van de overheid. Na de val van het communisme spoort de overheid het gezin Landauer op. Viktor is intussen gestorven, maar Liesel gaat terug naar hun huis voor een laatste bezoek. Haus Landauer wordt namelijk een museum.

‘De glazen kamer’ opent met de terugkomst van Liesel Landauer naar Haus Landauer. Ook Liesels beste vriendin en geliefde, Hana Hanáková is aanwezig. Hana speelt een belangrijke rol in het boek. Ze komt op een of andere manier steeds in het huis terecht, tijdens de verschillende decennia die de roman doorloopt. De glazen kamer verandert analoog met de tijd en de inwoners die hun intrek nemen in het huis. Door zijn tijdloosheid weet het huis decennia te overbruggen, en mensen bij elkaar te brengen.

De aanvankelijke openheid van het huis staat in contrast met het leven dat de Landauers leiden, maar uiteindelijk besefte ik dat het vreemdgaan van het echtpaar ook wel staat voor een eerder onconventionele kijk op de liefde. Het vreemdgaan is ook een thema bij de andere inwoners van het huis, waardoor er behoorlijk wat gesekst wordt. Normaal gezien hou ik niet van seksscènes, omdat het vaak de functie heeft van bladvulling. Dit is niet het geval in ‘De glazen kamer’. Seks krijgt van Mawer een zinnenprikkelende functie door de verwijzingen naar esthetiek en kunst. Mawers ideeën en de metaforen die hij gebruikt, zijn verwerkt tot een interessant en boeiend verhaal, waarin de auteur ruimte laat voor eigen invulling. Bovendien is de manier waarop Mawer schrijft aangepast aan de stijl van de glazen kamer; zijn stijl heeft iets steriel. Het belet Mawer evenwel niet om enkele sterke emotionele scènes neer te zetten, waardoor de roman nog een tijdje bij mij zal nazinderen.

De glazen kamer zoals Mawer die in zijn roman ‘De glazen kamer’ beschrijft, bestaat overigens echt. Het gaat om Villa Tugendhat in Brno, Tsjechië en is gebouwd door Ludwig Mies Von der Rohe. Misschien een tip voor een reisje?

Villa_Tugendhat-20070429
Villa Tugendhat in Brno. Foto van Daniel Fiser

Oorspronkelijke titel: The Glass Room
Jaar van publicatie: 2009