Over de historische roman

Naast boeken bespreken neem ik af en toe ook mijn leeswereld onder de loep. Of sta ik stil bij wat ik momenteel lees. Vandaag heb ik het over het ontstaan van de historische roman naar aanleiding van ‘Ivanhoe van Sir Walter Scott.

In een historische roman is de verhaalstof  gebaseerd op waar gebeurde historische gebeurtenissen en/of op personen die echt bestaan hebben. Voor de romantiek bestonden blijkbaar ook al historische romans, maar het genre kende een ware boom tijdens de romantiek.

Wat is de romantiek? De romantiek was een artistieke, intellectuele en literaire stroming, die zich op het eind van de achttiende en in de negentiende eeuw deed gelden in Europa. Grofweg kan je volgende kenmerken onderscheiden in de literatuur:

Originaliteit: Kunst is het resultaat van de fantasie. In een roman kunnen vanaf dan ook brieven, liederen en gedichten voorkomen. De schrijver houdt zich niet meer aan vormvoorschriften maar creëert een eigen vorm.

Fascinatie voor het onverklaarbare: Kunstenaars krijgen een fascinatie voor het onverklaarbare, het bovennatuurlijke en het onderbewuste. In de literatuur vertaalt dit zich in spoken, levende doden, vampieren, heksen en voorspellingen.

Contrastwerking: Verleden staat ten opzichte van heden, kwaad ten opzichte van goed, zuiverheid ten opzichte van onzuiverheid….Een kind wordt geboren terwijl de moeder sterft.

Geschiedenis: Het verleden, en dan vooral de middeleeuwen, is een onuitputtelijke bron van inspiratie. Ook dat wat in de middeleeuwen werd geschreven wordt herontdekt. Sprookjes nemen een belangrijke plaats in tijdens de romantiek, zo gaan de gebroeders Grimm in Duitsland sprookjes verzamelen en neerschrijven. Schrijvers en kunstenaars zijn gefascineerd door folklore, wat samenhangt met de terugkeer naar het verleden.

Walter Scott - Project Gutenberg eText 18396.jpgDoor de belangstelling voor het verleden kent de historische roman een grote vlucht. Een belangrijk schrijver wiens werk veel invloed heeft, is de Schotse schrijver Walter Scott. Zijn bekendste werk ‘Ivanhoe’ is een roman, die nu nog steeds tot de verbeelding spreekt. Scott beïnvloedde latere literaire grootheden als Victor Hugo, Alexandre Dumas père, Aleksandr Poesjkin, Lev Tolstoj en Hendrik Conscience.

‘Ivanhoe’ situeert zich in de twaalfde eeuw in Engeland en kent de tegenstelling: Saksen (=goed) en Normandiërs (= slecht). Elk hoofdstuk begint met een quote uit een middeleeuws werk, meestal van de hand van Shakespeare. In het verhaal komen ook ballades voor.

Ik heb ‘Ivanhoe’ bijna uit. Je mag mijn bespreking verwachten begin mei. Intussen vond ik het opportuun om even stil te staan bij de tijd waarin ‘Ivanhoe’ werd geschreven en het belang van Walter Scott

Bron: Wikipedia, literatuurgeschiedenis.nl en eigen geheugen.
Bron beeld Sir Walter Scott: Wikimedia Commons.
Afbeelding boek is van Dariusz Sankowski via Pixabay

Mijn leeswereld: de Tweede Wereldoorlog

Naast boeken bespreken neem ik af en toe ook mijn leeswereld onder de loep. Vandaag blik ik terug op enkele boeken die ik de voorbije maanden las of toch net niet, en die betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog.

Aanvang januari ontleende ik ‘Daar is hij weer’ van Timur Vermes. Het idee en thema sprak me wel aan. ‘Daar gaat hij weer’ gaat namelijk over Adolf Hitler, die in 2011 wakker wordt op een verlaten veld in Berlijn. De mensen, die Hitler tegenkomt, zien hem als een imitator. Dit leidt tot komische situaties en een nieuwe Hitler hype, als Hitler 66 jaar na zijn overlijden begint aan een succesvolle televisiecarrière.

‘Daar gaat hij weer’ kon me matig boeien en niet overtuigen, vooral daar de Hitler figuur niet overeenkwam met mijn eigen perceptie. Bovendien leek me een goede kennis over de Duitse politiek en geschiedenis wenselijk om het boek beter te begrijpen. Ik stopte dan ook na een paar hoofdstukken. Maar wie weet, misschien probeer ik later nog eens en lees het vanuit een andere insteek.

Wat ik wel las, en intussen besprak, was ‘De ooggetuige‘ van Ernst Weiβ. Sommige zien in ‘De ooggetuige’ de bevestiging dat Hitler tijdens de Eerste Wereldoorlog behandeld werd voor gesimuleerde blindheid. De bewijzen hiervoor ontbreken echter. Los van de speculaties in hoeverre ‘De ooggetuige’ reële feiten bevat, is het een goed en interessant boek.

De hele natie trad mettertijd volledig in dienst van de oorlog, die geleidelijk alles verslond en niets teruggaf uit zijn muil. Groot of klein gold niet meer, alles was waardevol als massa, waardeloos op zichzelf. Uit ‘De ooggetuige’

Andere boeken die ik hier graag vermeld, zijn ‘Orders from Berlin’ van Simon Tolkien en ‘The spy who loved’ van Clare Mulley.

The spy who loved’ is een biografie over Maria Krystyna Janina Skarbek, beter gekend onder de naam Christine Granville. Zij was een Poolse agente en spionne voor de Engelsen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Naast het verhaal over een opmerkelijke vrouw, vertelt ‘The spy who loved’ veel over Polen tijdens de Tweede Wereldoorlog en het verzet in Frankrijk. ‘Orders from Berlin’ van Simon Tolkien daarentegen is een roman, waar ik me in Londen waande tijdens de Blitz. In ‘Orders from Berlin’ geeft Hitler toestemming aan een agent in Londen om Churchill te vermoorden. De agent is overigens ook in dienst van de Engelse geheime dienst; een dubbelspion, dus. Het boek draait vooral om de vraag waarom die dubbelspion Churchill wil vermoorden, en waarom hij voor de vijand werkt.

Las je één van bovenstaande titels?

Afbeelding bij dit blog is van Detonator via Pixabay

Goodreads: sociaal lezen

Naast boeken bespreken neem ik af en toe ook mijn leeswereld onder de loep. Dankzij Goodreads lees ik nu ook sociaal. 

Lezen kan ook een sociaal gebeuren zijn. Zo is er Goodreads, een sociaal netwerk waar je kan bijhouden welke boeken je leest en zien wat je vrienden lezen. Je kan naast het sociaal gebeuren Goodreads ook gebruiken als referentie en database om boeken te zoeken. Ik gebruik Goodreads vooral als de plek waar ik alles kan vinden als ik iets wil weten over een bepaald boek of over een bepaalde schrijver. Ook doe ik graag mee aan de leesuitdagingen van de groepen, waar ik lid van ben. Daarnaast hou ik vooral van het internationale aspect van Goodreads. Waar anders, dan op Goodreads kan je zien wat Australiërs, Amerikanen of Engelsen lezen?

Als ik in 2012 mijn boekenverzameling ingaf op Goodreads en indeelde volgens schappen, merkte ik dat ik vooral thematisch las en makkelijk teruggreep naar hetgeen me al vertrouwd was. Zo las ik veel reisverhalen en memoires van vrouwen, die als tweederangsburger werden behandeld en vochten voor hun ontvoogding. Wat audioboeken betrof, putte ik vooral uit klassiekers of misdaadverhalen. Mijn leesvoer kon zeker meer variatie gebruiken.

Intussen kijk ik verder dan enkel de genres die ik normaal graag lees. Ik probeer nu makkelijker nieuwe schrijvers, boeken en genres uit, en dwaal met plezier van de vertrouwde leespaden af. Dankzij één van de groepen op Goodreads en hun genre-uitdaging, proefde ik van genres die ik normaal gesproken links liet liggen. Onbekend maakt onbemind – en vaak weet je gewoon niet waar te beginnen of heb je een verkeerd beeld over een bepaald genre. Zo vond ik als volwassene de weg naar science fiction niet meer, hoewel ik als kind Jules Verne las. En dacht ik dat fantasy allicht niet mijn ding ging zijn, tot ik Susanna Clarke’s Jonathan Strange & Mr. Norrell las.

Door Goodreads ga ik overigens weer regelmatiger naar de bib. De bib is immers de boekenwinkel bij uitstek waar je gratis op boekenavontuur kan gaan. En lezen is altijd een beetje op avontuur gaan, toch?!

pexels-photo-1319854