Achter de schermen – deel 1

Hoe ik mijn onderwerpen vind

In Een kleine gedachte – eerder deze maand – vertelde ik hoe mijn ideeën zich de voorbije maanden anders zijn gaan gedragen. Ideeën hebben is één ding, maar ze moeten ook ergens landen. En daarvoor heb ik structuur nodig — een kader.

Ik denk en werk vanuit een helikopterview. Vanuit die helikopter moet ik eerst chocola kunnen maken van wat ik zie: wat ligt er, waarom ligt het daar, wat betekent het? Zodra de grote lijnen helder zijn, volgen de details vanzelf.

Dit blog gaat over die eerste stap: hoe ik mijn planning gebruik als landkaart. Waarom vertel ik dit? Omdat een blog niet alleen ontstaat uit inspiratie, maar uit een systeem dat die inspiratie opvangt en richting geeft.

Mijn houvast

De basis van mijn blog is een jaarplanning. Ik leg mijn onderwerpen ruim op voorhand vast: welke auteursportretten ik wil maken, welke literaire gebeurtenissen ik wil uitlichten, hoeveel blogs elke rubriek krijgt en hoeveel stukken ik nodig heb om mijn ritme te bewaren. Die structuur vormt het fundament waarop alles rust. Maar ik werk er niet blindelings naar toe.

Wekelijks neem ik die planning opnieuw ter hand: wat klopt nog, wat kan verschoven worden, welke rubriek heeft dringend een bijdrage nodig, wat kan extra ingepland worden? Ik vertrek daarbij altijd vanuit het geheel. Een idee valt pas op zijn plaats wanneer ik het naast andere geplande stukken leg, dan zie ik ineens de lijn, de logica, het verband.

Mijn twee vaste rubrieken — de auteursportretten en de literaire kalenders — vul ik als eerste in. Daarbij hanteer ik één regel: tussen twee portretten of twee literaire kalenders laat ik maximaal drie maanden. Dat ritme geldt eigenlijk voor alle rubrieken op Boeken. Lezers weten zo dat een bepaalde rubriek regelmatig terugkeert. Het zorgt voor spreiding en variatie.

Flexibele en haalbare planning

Sinds enkele maanden werk ik al vooruit richting 2027. Ik weet welke auteurs en literaire momenten ik bij voorkeur wil behandelen, al blijft dat flexibel. Mijn planning is geen keurslijf maar een vangnet: ze houdt mijn ritme vast, maar laat mijn nieuwsgierigheid vrij. Soms lees ik iets onverwachts over een auteur en zie ik plots een sterk portret voor me. Dan kijk ik: past dit in 2027, of schuif ik het door naar later? Soms gebeurt het ook last minute. Zo had ik dit jaar geen portret van Sigrid Undset gepland, al wist ik dat het kon. De heruitgave van haar debuutroman overtuigde me om haar toch op te nemen. Dat portret zal misschien weinig lezers bereiken, maar het is een strategische keuze: als er later meer werk van haar verschijnt, gaan mensen zoeken, en dan staat mijn portret klaar. Zo’n portret is een investering: het bouwt een basis waarop ik later kan voortwerken wanneer de literaire aandacht verschuift.

Soms vind ik niet genoeg informatie om een idee uit te werken. Dan val ik terug op iets nieuws, of op iets ouds waar ik al materiaal over heb.

Bij het invullen van mijn planning hou ik rekening met haalbaarheid: ik zorg voor afwisseling tussen blogs die veel research vragen en blogs die sneller klaar zijn. Ik cluster graag rond een thema of binnen een literaire traditie. Voor elke rubriek heb ik sinds een half jaar een leidraad: wat hoort erin en wat kan erin?

Het belang van toeval en intuïtie

Voor mijn rubrieken rond verhalen en helden doorloop ik vaak mijn lijstjes of notitieboeken waarin ik ideeën verzamel. Soms doe ik een gerichte zoekopdracht, bijvoorbeeld naar populaire literaire personages uit Scandinavië. Toeval speelt hier ook een rol: ik lees iets en besef dat er een verhaal in zit. Dan volgt de vraag: hoe breng ik het? Vanuit een fictieve held of heldin? Vanuit de ontstaansgeschiedenis? Vanuit de auteur? Welk perspectief levert het interessantste verhaal op?

Als iets aan mij trekt en blijft leven in mijn hoofd, weet ik dat ik er snel mee aan de slag moet. Dat vraagt tijd, ruimte en extra research.

Andere ideeën hebben juist bedenktijd nodig. Als het perspectief nog niet helder is, of als ik twijfel in welke rubriek het thuishoort, schrijf ik het op. Soms wordt het pas maanden of jaren later opgevist.

Alleszins geeft mijn planning richting, mijn intuïtie diepte en bepalen ze samen welke verhalen uiteindelijk op Boeken verschijnen. In september vertel ik hoe zo’n idee zich verder ontwikkelt: hoe ik lees, noteer, zoek, schrap, herschrijf. En hoe een losse gedachte uiteindelijk een blog wordt dat klaarstaat om gelezen te worden.