De roman die zichzelf verkocht

Naar verluidt zou hij als scholier gezegd hebben: “ik ga een boek schrijven waar ik mijn hele leven op kan teren.” Als deze boude bewering klopt, maakte Patrick Süskind (1949) met zijn debuut ‘Het parfum’ die jongensdroom waar. 

In tegenstelling tot zijn oudere broer trad hij niet in het journalistieke voetspoor van hun vader, maar koos hij voor een carrière als scenarioschrijver. Begin jaren 80 maakte hij furore met de voor het theater geschreven solo ‘Der Kontrabaß’ over de lusten en lasten van een contrabassist. Tijdens het theaterseizoen 1983/1984 was ‘Der Kontrabaß’ het meest gespeelde stuk op de Duitse planken. 

Geschiedenis van een parfumeur.

Toen Daniel Keel (1930-2011) van uitgeverij Diogenes het scenario van ‘Der Kontrabaß’ las, was hij zo enthousiast dat hij het wou uitgeven. Dat was zonder de schrijver gerekend want die probeerde Keel op andere gedachten te brengen. Maar Keel zette door. Hij was ervan overtuigd dat hij met Süskind een getalenteerde nieuwe auteur gevonden had. Terloops vroeg hij hem of hij nog ander werk in zijn la had liggen. Dat had Süskind niet. Toch niets kwaliteitsvol. 

‘De contrabas’ verscheen in 1984 op een bescheiden oplage van 4.000 exemplaren. Later dat jaar liet Süskind per brief aan Keel weten dat hij net een manuscript had afgewerkt. Volgens de auteur was het een tamelijk enge, tamelijk afschuwelijke en tamelijk spannende geschiedenis over een Franse parfumeur.

Im achtzehnten Jahrhundert lebte in Frankreich ein Mann, der zu den genialsten und abscheulichsten Gestalten dieser an genialen und abscheulichen Gestalten nicht armen Epoche gehörte.

Geschiedenis van een moordenaar.

Keel besefte meteen dat hij een internationale bestseller in handen had. Dat het goed was, werd bevestigd door de voorpublicatie in de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Terwijl de serie in de Frankfurter Allgemeine Zeitung liep, voorzag Diogenes de pers en de boekhandel van leesexemplaren. 850 boekenwinkels toonden direct interesse en vroegen of het mogelijk was dat de Diogenes de publicatie vervroegde. In plaats van eind maart, lag eind februari 1985 ‘Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders’ in de handel. De startoplage was met 325.000 exemplaren de hoogste ooit. 

Het boek was amper uitgepakt of de eerste aanvragen vanuit het buitenland liepen binnen. Ongezien in de uitgeverswereld: Diogenes wou dat ‘Het parfum’ paste in het fonds van een geïnteresseerde uitgeverij. Daarnaast had het nog andere eisen. Een van die eisen was dat de Duitse cover werd overgenomen. Door de ‘no nipple law’ in de VS kreeg enkel de Amerikaanse versie een alternatieve cover.

De cover rechts toont een detail uit het schilderij van Jean-Antoine Watteau (1684-1721), Nimf en sater.

Het boek verkoopt zichzelf.

Na 8 weken was het overduidelijk: dit was geen hype en de zoveelste bestseller, maar een blijver. Want ‘Het parfum’ was de 100.000 exemplaren voorbij. Ongezien voor een bestseller: de critici gingen plat. Er was maar 1 dissidente stem. 

‘Het parfum’ bleef 9 jaar lang op de bestsellerlijst van ‘Der Spiegel’ staan. Een record dat tot op heden niet verbroken is. Het record is des te opmerkelijker omdat Süskind maar 1 televisie-optreden en een enkel interview gaf. Hij wou niets te maken hebben met dat mediacircus rond zijn boek. Jean-Baptiste Grenouille, zijn parfumeur en verschoppeling wist zichzelf te verkopen. In binnen- en buitenland.

Perfume, de film

Decennialang zag het er naar uit dat er geen verfilming zou komen, ondanks de vele vragen vanuit de filmwereld. Süskind wou de rechten niet verkopen, tenzij aan Stanley Kubrick. Daniel Keel wist hem te overtuigen om ze eventueel aan Milos Forman te verkopen. Noch Forman noch Kubrick hadden interesse. Burton, Scorsese en Polanski daarentegen wilde ‘Het parfum’ maar al te graag verfilmen.

De filmrechten werden uiteindelijk in 2001 verkocht aan Bernd Eichinger. Gefluisterd wordt dat Süskind de rechten voor 10 miljoen euro verkocht. Eichinger gaf de regie in handen van Tom Tykwer, die eerder de succesvolle film ‘Lola rennt’ had gemaakt. Voor de hoofdrol viel de keuze op de onbekende auteur Ben Whishaw. Net als Grenouille in het boek had Whishaw bijna geen tekst en was hij aangewezen op miniek en gestiek.

Voor dit blog raadpleegde ik de website van uitgeverij Diogenes en Wikipedia. Dat de roman zichzelf verkocht, is mijn eigen interpretatie, gebaseerd op mijn research.

Gepubliceerd door daniellecobbaertbe

Ik lees en schrijf graag. ‘Boeken’ is mijn excuus om nieuwsgierig rond te lopen in de wondere wereld van de letteren. En me te vergapen aan de rijkheid en diversiteit van het geschreven woord.

%d bloggers liken dit: