13 januari 1898: J’accuse.

Op 13 januari 1898 verscheen in de Franse krant L’Aurore een open brief van schrijver Émile Zola (1840 – 1902). In deze brief, getiteld ‘J’accuse, beschuldigde Zola de overheid van een dofpotoperatie in verband met de zaak rond Alfred Dreyfus.

De open brief van Émile Zola (rechts) besloeg een volledige pagina en liep gedeeltelijk door op de tweede pagina. Links de aanleiding van Zola’s brief, Alfred Dreyfus.

Alfred Dreyfus (1859 – 1935) was een Joods-Franse officier die in 1894 onterecht veroordeeld was voor spionage. Kolonel Georges Picquart (1854 – 1914), het hoofd van de Franse inlichtingendienst van het leger, ontdekte in 1896 dat niet Dreyfus maar Ferdinand Walsin-Esterhazy (1847 – 1923) de spion was. Kolonel Picquart gaf zijn bevindingen door aan zijn superieuren, maar die wilden geen herziening van het Dreyfus-proces. Eigenlijk wilde de top van het leger en de overheid de zaak in de doofpot laten verdwijnen. Dat er uiteindelijk toch een herziening van het Dreyfus-proces kwam, was deels te danken aan Zola’s open brief ‘J’accuse’.

Zoals Zola verwacht had, kreeg hij een klacht wegens laster en eerroof en kon hij het in de rechtbank gaan uitleggen. Voor de verzamelde pers argumenteerde de bekende schrijver waarom hij de brief geschreven had: een onschuldige militair was uit zijn rang gezet en veroordeeld tot levenslang.

Na de plotse dood van de president van de Franse republiek, Félix Faure (1841 – 1899) in februari 1899 kwam de zaak-Dreyfus in een stroomversnelling terecht. Faures opvolger, Émile Loubet (1838 – 1929), gaf groen licht voor een herziening van het Dreyfus-proces. Na dit proces werd Dreyfus vrijgelaten.

Gespot: Het zevende kruis.

In ‘Gespot’ zet ik een nog te verschijnen boek in de kijker. Vandaag heb ik het over de heruitgave van Het zevende kruis van Anna Seghers.

De foto van Anna Seghers is van Horst Sturm en bevindt zich in het Bundesarchiv.

Duitsland, 1937. Zeven politieke gevangenen ontsnappen uit het concentratiekamp Westhofen nabij Worms. Onder hen, de communist George Heisler.

Kampcommandant Fahrenberg beveelt, dat de zeven gevangenen binnen de zeven dagen moeten gearresteerd worden. Intussen laat Fahrenberg de kronen van zeven bomen kappen en laat hij bij elke boom een dwarsbalk aanbrengen, zodat er zeven kruisen ontstaan. Een kruis voor elke ontsnapte gevangene.

Zes gevangenen worden opgepakt of komen om tijdens hun vluchtpoging. Het zevende kruis blijft leeg. Georg Heisler weet uit de handen van de Gestapo te blijven. Zijn vlucht uit het kamp duurt zeven dagen, verhaalt in zeven hoofdstukken. Tijdens die zeven dagen krijgt Heisler hulp van vreemden die hij tijdens zijn vlucht ontmoet, en die zich niet inlaten met de politiek van de nationaalsocialisten.

Annette Reiling oftewel Anna Seghers (1900 – 1983) debuteerde met Der Aufstand der Fisher von St. Barbara (1928), over een opstand van Bretonse vissers, waarin ze blijk gaf van een sterke sociale bewogenheid. Na de machtsovername van Hitler in 1933 sloot ze zich aan bij de Communistische Partij en vluchtte ze naar Frankrijk, en later naar Mexico. In haar ballingschap groeide ze uit tot een van de belangrijkste stemmen van de Exilliteratur en werkte ze mee aan het emigrantentijdschrift Neue Deutsche Blätter.

Na de Tweede Wereldoorlog, in 1947, vestigde Seghers zich in de DDR, waar ze een vooraanstaande rol speelde in het culturele leven. Das siebte Kreuz (Het zevende kruis) was in de DDR verplichte schoolliteratuur en wordt gezien als haar beste werk.

De Nederlandse vertaling van Elly Schippers is vanaf 16 januari 2025 verkrijgbaar in de (online) boekhandel. Meer info vind je op de website van uitgeverij Cossee.

Danielles blogwereld: Boeken in 2025.

Wat ik begin vorig jaar zag als een kwestie van maanden, is uiteindelijk bijna een jaar geworden. 2024 is voorbijgevlogen. Het is een rustig jaar geweest, waarin mijn zelfvertrouwen toenam en waarin ik nieuwe hobby’s ontdekte. De goesting om voor Boeken research te doen, is nooit echt weggeweest, maar begon de laatste maand urgenter te worden.

Met kerstmis kreeg ik eindelijk een ingeving voor mijn blog. Als ik nu eens om de 6 in plaats van om de 4 dagen blog, wat zou dat dan geven qua planning en content? In tegenstelling tot vorige pogingen kwam ik nu wel tot een concrete invulling.

Sowieso denk ik eraan om met de recensies te stoppen. Want de tijd dat ik meer dan 40 boeken op een jaar las, ligt achter me. Het kan zijn, dat ik sporadisch nog wel eens een recensie schrijf, maar het zal niet meer de bestaansreden van dit blog zijn. Ik ga volop inzetten op blogs over schrijvers, hun oeuvre en hun fictieve helden. Daarnaast ga ik proberen om terug blogs te schrijven over mijn leeswereld. Hoewel dat laatste allicht een ruimere invulling gaat krijgen, dan enkel reflecties over lezen.

Voor 2025 denk ik aan twee nieuwe rubrieken. Met de eerste rubriek kan je in januari al kennismaken, de tweede zal ik in de loop van het jaar verder uitwerken. Alleszins hoop ik dat jullie me zullen blijven lezen en volgen.

Alvast de beste wensen voor 2025. Op een mooi en boeiend boekenjaar voor alle lezers en boekenbloggers.