Verboden en ongewenste schrijvers

Pas na de val van het Derde Rijk schreef auteur Erich Kästner over zijn aanwezigheid bij de boekverbranding in Berlijn op 10 mei 1933. Kästner, die door de nazi’s op de zwarte lijst was gezet, was getuige van de verbranding van zijn eigen boeken. Hij werd herkend maar gelukkig voor hem reageerde niemand, en kon hij ongedeerd vertrekken.

Niet alleen in Berlijn maar ook in andere Duitse universiteitssteden waren er op de avond van 10 mei boekverbrandingen.

Berlin, Bücherverbrennung

ADN-ZB/Archiv: boekverbranding op 10 mei 1933 te Berlijn. Op deze foto zie je hoe de in beslag genomen boeken worden verzameld op een wagen.

Meteen naar de machtsovername van de nationaal-socialisten in januari 1933 was de Berlijnse bibliothecaris Wolfgang Herrmann begonnen met het oplijsten van boeken, die uit de boekhandel en de bibliotheken moesten verdwijnen. Die lijst vormde de basis voor de boekverbrandingen. In aanloop naar de afgekondigde nationale boekverbrandingen begonnen studenten met het verzamelen van schadelijke en ongewenste literatuur. De universiteiten waren toen een broeinest voor het nationaal-socialistisch gedachtegoed met studenten en professoren, die een zuivere nationale cultuur en taal eisten.

Hoeveel boeken er juist in Berlijn werden verbrand is niet duidelijk. Vermoedelijk waren het meer dan twintigduizend boeken, geschreven door 94 auteurs. Nogal wat van die auteurs verdwenen die nacht voorgoed of bijna voorgoed uit het collectief geheugen, zoals Carl von Ossietzky. Andere zijn nog gekend en worden nog steeds gelezen of herontdekt.

Naast het werk van ongewenste Duitstalige schrijvers werd eveneens vertaald werk verbrand: voor het merendeel werk van Engelstalige auteurs die zich tegen het nazisme hadden uitgesproken. Maar ook het werk van, onder meer, Victor Hugo en Leo Tolstoy moest eraan geloven, net als werken van socialistische en marxistische strekking .

Het bleef niet bij een eenmalige nationaal georganiseerde boekverbranding. In het jaar 1939 waren er meer dan honderd boekverbrandingen. En aanvang 1940 stonden maar liefst vijfhonderd auteurs op de zwarte lijst. Die lijst en de oorspronkelijke lijst van Wolfgang Herrmann kan je hier raadplegen.

In totaal gingen tijdens Hitlers regime 1 500 auteurs in ballingschap. Erich Kästner bleef in Duitsland, waar hij, althans voor de duur van de oorlog uit het publieke oog verdween.

Bron: Wikipedia

Dort wo man Bücher verbrennt, verbrennt man auch am Ende Menschen
Heinrich Heine (1797-1856)

Gepubliceerd door

daniellecobbaertbe

Ik lees en schrijf graag. Bloggen doe ik dan ook over boeken, lezen en auteurs.