De Nigeriaanse auteur Wole Soyinka won in 1968 als eerste Afrikaan de Nobelprijs voor Literatuur. Hij wordt vooral geroemd omwille van zijn werk als toneelschrijver. Naast toneelstukken heeft Soyinka ook kortverhalen, gedichten, memoires, romans en artikels geschreven.
Hoofdthema in zijn werk is het individu in de Nigeriaanse maatschappij, waarbij hij er niet voor terugdeinst heersende misstanden aan de kaak te stellen. Dit bracht hem regelmatig in botsing met de Nigeriaanse overheid. Tijdens de Biafraanse oorlog zat hij zelfs twee jaar in de gevangenis (1967-1969).
Haar verhaal over geweld, verkrachting en onderdrukking bleef niet onopgemerkt. Het grote scherm wist Celie Harris Johnson snel te vinden. Maar of ze nu fungeert als romanfiguur, actrice of musicalster: haar verhaal staat garant voor controverse. Maar net die controversie maakt The Color Purple van Alice Walker grensverleggend.
Geweld op basis van ras en geslacht.
Vooraleer Celie Harris Johnson haar debuut als actrice kon maken, woedde het debat of een witte regisseur wel de aangewezen persoon was om haar verhaal te vertellen. Haar verhaal toont namelijk aan dat Afro-Amerikaanse vrouwen met dubbele onderdrukking te maken krijgen. Hoe kan een witte man voeling hebben met zo’n vrouwenverhaal en zo’n problematiek?
De première op 18 december 1985 was de aanleiding voor een Afro-Amerikaanse belangengroep om te protesteren. De belangengroep vreesde dat de film de perceptie van Afro-Amerikaanse mannen in de brede samenleving zou schaden. Het kon toch niet zijn dat de film de vooroordelen ten opzichte van Afro-Amerikaanse mannen als verkrachters zou versterken!
Succes ondanks de controversie.
Alice Walker aarzelde aanvankelijk om de filmrechten voor haar roman te verkopen. Ze kon zich niet vinden in de manier waarop Hollywood vrouwelijke en Afro-Amerikaanse personages neerzette. Vrienden wisten haar te overtuigen dat dit een kans was om de representatie van minderheden in een film te verbeteren.
Walker stelde haar eisen bij de verfilming: 50% van de filmcrew moest behoren tot een minderheid. Ze wilde ook geen bekende, maar eerder minder bekende acteurs voor de verfilming. Zo stelde Walker voor dat comédienne Whoopi Goldberg Celie zou spelen. Ook televisiepresentatrice Oprah Winfrey werd gecast. Winfrey had toen nog geen ervaring met acteren en leerde net als Goldberg van Walker hoe ze moest praten als een Afro-Amerikaanse vrouw uit het zuiden van de VS.
Ondanks de kritiek en de controversie was The Color Purple van Steven Spielberg een groot succes. De film kreeg zowaar elf Oscarnominaties, maar wist er geen een te verzilveren. In 2023 was Spielberg ook een van de regisseurs betrokken bij de verfilming van de musical The Color Purple, die in 2005 op Broadway debuteerde.
Doelwit van censuur.
Voor The Color Purple baseerde Walker zich op de ervaringen en verhalen van Afro-Amerikaanse vrouwen in het zuiden van de Verenigde Staten. Met deze briefroman won ze zowel de Pulitzerprijs voor Fictie als de National Book Award voor Fictie.
Dankzij het commerciële succes van Walkers roman stonden Amerikaanse uitgevers open voor soortgelijke verhalen over Afro-Amerikaanse vrouwen van Afro-Amerikaanse auteurs. Hoewel The Color Purple een monument is in de culturele canon van de Afro-Amerikaanse gemeenschap, is het sinds zijn publicatie in 1982 het doelwit van censuur.
Onderwijsinstellingen en bibliotheken weren het boek vaak omwille van het expliciete geweld, de rauwe taal en de liefde die opbloeit tussen Celie en haar vriendin Shug. Een liefde die onderbelicht bleef op het grote scherm en de bühne.
Dankzij Shug vindt de onderdanige Celie de kracht om zichzelf te ontdekken en haar eigen weg te gaan. Want naast het racisme en seksisme is The Color Purple ook een verhaal van zelfontdekking en empowerment. Toch zijn het vooral de complexe thema’s van Celies verhaal die onderwerp zijn en blijven voor discussie.
Dit fragment uit de film The Color Purple uit 2023 komt van het YouTube-kanaal van HBO. Celie Johnson Harris wordt in deze verfilming gespeeld door Fantasia Barrino. In ‘I’m Here’ stelt Celie dat ze sterk en mooi is en dat ze het waard is dat mensen van haar houden.
Op 20 maart 1852 verscheen met Uncle Tom’s Cabin (De hut van Oom Tom) een aanklacht tegen de slavernij in de Zuidelijke Staten van de VS. Hoewel de roman erkende dat veel meesters hun slaven goed behandelden, stelde het tegelijkertijd de mensonterendheid en immoraliteit van de slavernij aan de kaak.
In de 18e eeuw ontstonden wereldwijd bewegingen die ijverden voor de afschaffing van de slavernij. De mensen in deze bewegingen werden abolitionisten genoemd. Ook in de Verenigde Staten ontstond een abolitionistische beweging. Steeds meer mensen in de noordelijke staten van de VS vonden dat slaven zonder compensatie voor hun eigenaren onmiddellijk zouden moeten worden bevrijd. Een belangrijk werk voor deze Amerikaanse belangengroepering was de roman Uncle Tom’s Cabin van Harriet Beecher Stowe (1811 – 1896).
Stowe schreef de roman als reactie op de Fugitive Slave Act van 1850. Die wet verbood hulp aan weggelopen slaven, ook in de Amerikaanse staten waar geen slavernij was.
Uncle Tom’s Cabin verscheen aanvankelijk als feuilleton in de abolitionistische krant The National Era. Op 20 maart 1852 verscheen het in boekvorm bij John P. Jewett in een oplage van 5 000 exemplaren. In 3 maanden tijd werd er echter al een zesvoud van de roman verkocht. Ook internationaal vond Uncle Tom’s Cabin weerklank en werd het in 60 talen vertaald.
Boeken 
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.