Voor eeuwig de schrijver van Dracula.

Bram Stoker

In lijstjes met bekende Ierse literaire goden ontbreekt hij vaak. Is het omdat hij vooral sensationele verhalen schreef, dat hij ontbreekt in die lijstjes? Wie zijn naam hoort, zegt immers spontaan: Graaf Dracula. Zien we hem nog steeds niet als een schrijver? In zijn tijd was hij immers bekend als de persoonlijke assistent van de beroemde acteur Sir Henry Irving. Of denken we dat hij Engels was, omdat hij een groot gedeelte van zijn leven in Londen woonde en werkte? Zijn wieg stond echter in Dublin, waar hij op 8 november 1847 het levenslicht zag.

Van ziek en zwak kind naar energieke man.

In zijn prille kindertijd was Abraham Stoker bedlegerig. Hierdoor bracht hij veel tijd door met zijn moeder. Charlotte Mathilda Blake Thornley vertelde haar zoon vooral griezelige en paranormale verhalen. Pas toen de 7-jarige Stoker naar school ging, was hij in staat om uit zijn bed te komen en eruit te blijven.

Het ooit zo ziekelijke en zwakke kind ontwikkelde zich tot een gezonde en sportieve knaap. Als student in Trinity College blonk hij vooral uit in sport en sociale activiteiten. In zijn academische vakken zette hij middelmatige resultaten neer. Toch viel hij op door zijn enorme energie. Want naast studeren, sporten en de filosofievereniging voorzitten, werkte hij 6 dagen als ambtenaar. En dan was er het theater. Stoker was een fervent bezoeker van theatervoorstellingen en werkte als theaterrecensent bij The Dublin Evening Mail. Hoewel hij niet betaald werd voor zijn recensies, zorgde hij voor een nieuwigheid: publicatie daags na een première in plaats van de gebruikelijke 2 dagen. Omstreeks die periode verschenen ook zijn eerste verhalen.

Ook zijn werk als ambtenaar bleef niet onopgemerkt. Hij werd voorgedragen voor een nieuwe functie, die hem toeliet door Ierland te reizen. Zijn fictiewerk had alvast baat bij die reizen; het zorgde voor inspiratie.

De theatermanager.

In 1878 kreeg Stoker een aanbod dat hij niet kon weerstaan. Dankzij zijn werk als theaterrecensent leerde hij Henry Irving kennen. Het klikte meteen tussen de twee mannen en Irving bood hem een job aan. Voor zijn theater in Londen, The Lyceum Theatre, had hij een manager nodig. Voor Stoker naar Londen vertrok, trouwde hij met Florence Balcombe. Dat Florence Balcombe voor Stoker koos, was een zware slag voor Oscar Wilde. Stoker kende Wilde van de universiteit en sloot na zijn huwelijk vriendschap met hem. Een vriendschap, die ook na Wildes veroordeling voor sodomie, intact bleef.

Stoker werkte 27 jaar voor Irving. Hij managede zijn theater en werd zijn persoonlijke assistent en secretaris. Deuren in Londen en het buitenland gingen voor hem open. Want Sir Henry Irving was beroemd in alle hoeken van de Engelstalige wereld. Ook als theatermanager viel Stoker op; hij was al snel even beroemd als zijn veeleisende broodheer. Toen hij naar Londen verhuisde begon Stoker romans te schrijven. Maar omdat hij het zo druk had als theatermanager kwam hij enkel in zijn vakantie toe aan schrijven. Zijn vrouw en kind zagen hem amper tijdens hun jaarlijkse vakantie: schrijven was immers een eenzame bezigheid voor Stoker. De research voor zijn verhalen deed hij allicht tussen de bedrijven door. Aan het schrijven van ‘Dracula’ ging 7 à 10 jaar research vooraf. In 1890 ging bezige bij Stoker ook nog bij The Daily Telegraph werken.

Voltijds schrijver in zijn laatste levensjaren.

Pas na de dood van Irving (1905) ging Stoker voltijds aan de slag als schrijver. Dit was uit financiële noodzaak. The Lyceum Theatre was namelijk onder curatele geplaatst. Naast financiële problemen sukkelde hij met zijn gezondheid. Zo kreeg hij kort na het overlijden van Irving een beroerte, en maakte een nierziekte hem bijna weer tot een invalide. Op 20 april 1912 stierf Stoker. Zijn dood bracht veel speculaties met zich mee. Was het syfilis, een beroerte of had het harde en vele werken zijn tol geëist.

Hoewel we Bram Stoker associëren met horrorliteratuur, beperkte hij zich niet enkel en alleen tot griezelige of sensationele verhalen. Hij experimenteerde met verschillende genres, maar zijn forte lag duidelijk bij de ‘gothic novel’. Naast ‘Dracula’ schreef hij kortverhalen en 11 romans. Niet al deze romans zijn zo goed als ‘Dracula’, maar sommige verdienen een beter lot dan de vergetelheid. Toch is Bram Stokers naam voor eeuwig verbonden aan die van Graaf Dracula.

 

Voor dit blog gebruikte ik verschillende internetbronnen. De foto van Bram Stoker komt van Wikimedia Commons en is in het publieke domein. 

Een ladder naar de hemel van John Boyne

Gewetenloze Maurice Swift.

Kan je een schrijver wel vertrouwen? Voor je het weet, heeft hij jouw verhaal of een anekdote die je hem vertelde, verwerkt in zijn roman. Uiteraard ga je dat als schrijver niet toegeven. De personages, de scènes die je beschrijft, zijn immers ontleend aan je fantasie. Enige gelijkenis met de werkelijkheid berust op toeval. Maurice Swift, daarentegen, geeft grif toe dat het verhaal van zijn debuut -‘De twee Duitsers’- eigenlijk het verhaal is van de succesvolle schrijver Erich Ackermann. Ackermann heeft Swift zijn geheim verteld, een geheim dat hij meer dan veertig jaar voor zich heeft gehouden. Ackermanns carrière is na ‘De twee Duitsers’ voorbij. Maar de ene zijn dood, is de andere zijn brood: ‘De twee Duitsers’ is een bestseller. Eigenlijk was het nog niet zo moeilijk voor Maurice Swift om Ackermanns verhaal te ontfutselen. Want Ackermann viel direct voor zijn charmes en schoonheid.

De titel van het boek geeft veel weg, want het verwijst naar de Amerikaanse uitdrukking: ‘Ambition is putting a ladder to the sky’. Iemand is zo ambitieus dat hij alle risico’s en obstakels neemt om zijn doel te bereiken. Het Engels kent ook de uitdrukking ‘the top of the ladder’, het hoogtepunt van iemands carrière. En om naar de top te geraken is het handig om meedogenloos en gewetenloos te zijn, zoals Tom Ripley en Maurice Swift. Boyne geeft het ook zelf aan in zijn eerste deel:

“Ik denk dat Maurice is wat hij moet zijn en wanneer hij het moet zijn. Hij is een gladde charmeur, dat staat buiten kijf. En ik mag hem niet graag, Gore, als ik eerlijk ben. Soms denk ik dat ik misschien wel een hekel aan hem heb. Hij is grof en onaardig, vreselijk egocentrisch en hij behandelt me als een hond.”

In ‘Een ladder naar de hemel’ laat Boyne zijn lezer niet werken. Hij legt veel te veel uit. Bovendien verzandt het verhaal vanaf het tweede deel in ongeloofwaardigheid. Altijd een doodsteek voor fictief werk. De literaire wereld met zijn genderongelijkheid, obsessie voor literaire prijzen en literaire diefstal wordt via een occasionele oneliner in zijn blootje gezet, maar het blijft braafjes. Kortom: ik vind het boek overroepen. Naar mijn gevoel zijn sommige scènes bewust overdreven geschreven, een dooddoener voor mij. Eigenlijk vond ik enkel het eerste deel goed. Gelukkig las ‘Een ladder naar de hemel’ vlot weg.

 

Oorspronkelijke titel: A Ladder to the Sky.
Jaar van publicatie: 2018.

Annie Dunne van Sebastian Barry

Eenvoudig verhaal met diepgang.

Als kind had zij polio. Zij hield er een bochel aan over. Zij had graag willen trouwen en kinderen krijgen, maar omwille van haar bochel wou niemand haar. Toen haar zus Maud krankzinnig werd, stond zij in voor de zorg van haar neefjes. Nadat haar neefjes het huis uit waren en haar zus gestorven was, zette haar schoonbroer Matt haar buiten. Hij wou hertrouwen. Gelukkig kon Annie terecht bij haar ongetrouwde nicht, Sarah Cullen. Zij ruilde Dublin in voor het landelijke Kelsha. De boerderij, waar zij met Sarah woont, is niet groot maar er is altijd veel werk voor de twee oude dames. Bij de buren is Annie niet geliefd. Haar vader werkte namelijk voor de Engelsen.

‘Annie Dunne’ is een heel intimistisch verhaal over een zestigjarige vrouw, die door het leven niet vriendelijk behandeld is geweest. Haar verhaal speelt zich af in een zomer. Tijdens die zomer komen een jonge achterneef en achternicht logeren. De komst van de kinderen komt Annie goed uit. Het is haar kans op geluk. Maar hoelang zal haar geluk nog duren? De kinderen blijven immers niet voorgoed bij hen. Zodra hun ouders gesetteld zijn in Engeland, komen ze de kinderen halen. Wat gaat er dan met Annie gebeuren? Sarah gaat hoogstwaarschijnlijk trouwen. Als zij trouwt, zal er geen plek meer zijn voor Annie. Zal zij net als haar vader eindigen in het armenhuis? Alleen en vergeten?

Als je van een eenvoudig verhaal met diepgang houdt, dan ga je genieten van ‘Annie Dunne’. Het verhaal komt traag op gang, maar verovert gestaag je hart. Voor de liefhebber van mooie zinnen is het een feest voor de zinnen. De beschrijvingen van het landelijke Ierland tijdens de jaren vijftig passen namelijk perfect bij Barry’s poëtische taal. Net als Annies mijmeringen over de tijd, die veel te snel gaat. Annie Dunne is overigens gebaseerd op een oudtante van Barry. Barry werkt immers aan een reeks onafhankelijk van elkaar te lezen romans over zijn familie. Zo gaat ‘In het beloofde land‘ over Annies zus in Amerika en ‘Een lange, lange weg’ over haar broer.

“De laatste tijd word ik naar het eind van de dag toe steeds langzamer, als een aftandse klok. Mijn bewegingen worden trager en ik reik over tussenruimten heen om mijn energie te sparen. Zelfs mijn woorden worden langgerekter.”

 

Oorspronkelijke titel: Annie Dunne
Jaar van publicatie: 2002