Fictieve held: Tarzan

De meeste literaire helden schitteren op papier. Sommige vinden hun weg naar andere cultuuruitingen, slechts gekleed in een lendendoek. Meer kleren heeft Edgar Rice Burroughs’ aristocratische superheld niet nodig. Het zou ‘The Lord of the Jungle’ alleen maar hinderen. 

Het waren vooral de filmen met Johnny Weissmuller, die Tarzan wereldberoemd maakte. Tarzans geestelijke vader, Edgar Rice Burroughs was niet te spreken over de Weissmuller-Tarzanfilmen. Dit was deels zijn eigen schuld. Zo bedwong hij dat geen enkele verhaallijn of personage uit zijn oorspronkelijke verhalen mocht gebruikt worden. Filmstudio MGM mocht alleen de namen Tarzan en Jane gebruiken.

Burroughs produceerde in 1935 zelf een reeks filmen met zijn held. De ex-verkoper besefte na het eerste succesvolle verhaal van Tarzan: ‘Tarzan of the Apes’ in 1912, dat hij op een goudmijn zat. Dus exploiteerde hij Tarzan op alle mogelijke manieren. Naast Tarzan bedacht Burroughs nog andere helden voor de pulpfictie-industrie. Enkel Tarzan is buiten de VS gekend; hij is dan ook een cultureel icoon.

Grootgebracht door apen.

Tarzan is niet de enige fictieve held, die in lendendoek het grote publiek wist te veroveren. Een lezersgeneratie voor Burroughs’ Tarzan was er Mowgli uit de Jungleboeken van Kipling. Terwijl Mowgli door wolven werd opgevoed, werd Tarzan door een apin geadopteerd en opgevoed. Het was de apin, Kala, die hem zijn naam gaf: Tarzan, wat zo veel betekent als blanke huid. Tarzans echte ouders, Lord en Lady Greystoke waren namelijk overleden.

Aanvankelijk kan Tarzan enkel communiceren met apen. Veel later, als volwassen man ontmoet hij blanken, waaronder Jane Porter, haar vader en de Franse luitenant-ter-zee Paul D’Arnot. Dankzij D’Arnot leert hij zijn eerste menselijke taal, het Frans. Later leert Tarzan ook Engels. Hij is immers enorm intelligent en leert makkelijk talen. Net als alle superhelden uit de pulpfictie heeft hij bovenmenselijke vaardigheden. Gevaar ruikt hij en een vijand hoort hij al op kilometers afstand aankomen. Bovendien veroudert Tarzan niet. Dankzij een zwarte toverdokter beschikt hij over de eeuwige jeugd. In gevechten met wilde dieren komt hij steeds als overwinnaar uit de bus.

Koning van de Mangani’s.

Wat die dieren betreft. Vergeet Cheeta, want in de originele verhalen zijn er geen chimpansees. Pleegmoeder Kala was een Mangani, een bij de mens onbekende mensapensoort. Tarzan is overigens de koning van de Mangani’s. Zijn vaste begeleider is het kleine aapje Nkima. Ook beleeft de Tarzan uit de boeken avonturen met Jad-Bal-Ja, een reusachtige leeuw met zwarte manen en heeft hij een speciale band met olifanten.

Lianen gebruikt de originele Tarzan zelden. In plaats daarvan slingert en springt hij van tak tot tak. Wat hij wel heeft, en wat Weissmullers handelsmerk werd, is de befaamde overwinningsschreeuw.

tarzan

Bron: Wikipedia.
Bron beelden: Wikimedia Commons. De beelden zijn in het publieke domein. 

Fictieve held: Zorro

De meeste literaire helden schitteren enkel op papier. Sommige, zoals Johnston McCulley Zorro, vinden hun weg naar andere cultuuruitingen.

De fictieve held Zorro (Spaans voor vos) zag in 1919 het levenslicht in de roman ‘The Curse of Capistrano’. Omdat Zorro op het einde van het verhaal ontmaskerd wordt, was het allicht de bedoeling van de schrijver, Johnston McCulley, om het bij deze ene roman te houden. Echter, door het succes van de film ‘The Mark of Zorro’ in 1920 werd de roman heruitgeven en schreef McCulley nog een zestigtal verhalen rond Zorro.

zorro

Voorloper van de American heroes.

Zorro is de geheime identiteit van de rijke jonker Don Diego de la Vega; hij bestrijdt corruptie en onrecht in het door de Spanjaarden bestuurde Los Angeles. Naast de boeken, films en televisieseries zijn er ook strips van de gemaskerde held. Voor de Amerikanen geldt Zorro als de voorloper van superhelden zoals Spider-man, Superman, Arrow en Batman. Wat Batman betreft: net als Zorro is hij een rijk man die ’s nachts een andere identiteit aanneemt. In het oorspronkelijke verhaal van Batman worden zijn ouders vermoord nadat ze in de bioscoop ‘The Mark of Zorro’ zagen.

Niet de enige dandy.

Literair gezien is er een verband tussen Zorro en Sir Percival Blakeney, de held van ‘De rode pimpernel’ van barones Emmuska Orczy. Net zoals Sir Blakeney doet Diego de la Vega zich voor als een dandy, die geweld verafschuwt.

In 2005 vroegen de erven van Johnston McCulley aan Isabel Allende of ze een nieuw verhaal wilde schrijven. Allende weigerde aanvankelijk, maar bedacht zich. ‘Zorro’ van Isabel Allende is een fictieve biografie over hoe Diego de la Vega Zorro werd. Allende schreef het boek op drie maanden tijd.

Voor dit blog gebruikte ik Wikipedia. De foto bij dit blog komt van Wikimedia Commons.