Washington Black van Esi Eduygan

Onderhoudend avonturenverhaal en coming of age-verhaal.

Mij is verteld dat ik in het jaar 1818 ben geboren op de plantage. Ik heb ook horen zeggen dat ik aan boord van het schip, dat me naar Barbados bracht, geboren ben. Mijn vader kende ik niet. Mijn moeder was tijdens de bevalling overleden.

Ik was een veldneger. Op mijn tweede schoffelde ik al. Mijn eerste meester gaf me mijn naam: George Washington Black. Toen ik 10, 11 jaar oud was stierf mijn meester. Niemand treurde om hem. We treurden om onszelf en de verkoop van het landgoed. Het landgoed werd uiteindelijk niet verkocht. Een neef van onze meester nam het over. Met de nieuwe meester, Erasmus Wilde, was nog een andere man meegekomen. Op een avond moest ik bij hem komen. Titch had me nodig voor zijn wolkenkliever.

‘Washington Black’ begint als een slavenverhaal maar ontpopt zich al snel als een avonturenverhaal in de stijl van Jules Verne en Robert Louis Stevenson. Actie, fysiek gevaar en spanning zijn dan ook de hoofdingrediënten van ‘Washington Black’. Wash maakt dingen mee, waar andere slechts over kunnen dromen, zoals een spectaculaire ontsnapping met een heteluchtballon, Titchs fameuze wolkenkliever.

Titch speelt overigens een heel belangrijke rol in dit verhaal. Uiteindelijk kan enkel hij het antwoord geven op de vraag die Wash bezighoudt. Geen slaaf zijn, betekent immers niet dat je een vrij man bent. Of dat je je een vrij man voelt. Deze roman vertelt namelijk net iets meer dan een onderhoudend avonturenverhaal: het is ook een schitterend coming of age-verhaal, waarin een jonge zwarte man op zoek gaat naar echte vrijheid.

 

Oorspronkelijke titel: Washington Black.
Jaar van publicatie: 2018.

Fictieve held: Michael Strogoff

Hoewel hij niet de bekendheid heeft van een Phileas Fogg of een kapitein Nemo kennen liefhebbers van Jules Verne hem ongetwijfeld. Net als zijn bekendere collega-helden vindt Strogoff zo nu en dan zijn weg naar andere cultuuruitingen. 

Michael Strogoff

‘Michael Strogoff, beter gekend onder de titel ‘De koerier van de tsaar’ geïllustreerd door J. Férat.

Wanneer de Tartaren Oost-Siberië onder de voet lopen, vraagt de tsaar aan Strogoff om een brief naar zijn broer, de grootvorst van Irkoetsk te brengen. Ivan Ogareff, een ex-kolonel van het tsaristisch leger helpt namelijk de Tartaren. De grootvorst moet op de hoogte worden gebracht van het verraad van Ogareff. Strogoff mag zijn identiteit niet prijsgeven. Op zijn gevaarlijke tocht krijgt de koerier van de tsaar hulp van een jonge vrouw en twee journalisten die over de oorlog willen berichten.

Een buitenbeentje.

Volgens vele is ‘Le Courier du tsar’ (1876) het beste boek, dat Verne ooit schreef. Hoewel sommige het zien als een buitenbeentje in zijn sf-oeuvre, was Verne meer dan een toekomstvoorspeller en sciencefictionschrijver. Naast wetenschap en techniek zijn ook natuur, geografie en politiek terugkerende thema’s bij Verne.

Realistische setting.

Hoewel Verne nooit een bezoek bracht aan Rusland of Siberië, is de beschrijving van de setting realistisch. Pierre-Jules Hetzel, de uitgever van Verne had het manuscript laten nalezen door de Russische schrijver Ivan Toergenjev en de Russische ambassadeur Prins Orlov. Die laatste gaf groen licht voor publicatie. Er stond immers niets in dat de verhoudingen met Rusland in gevaar kon brengen. Na de Frans-Duitse Oorlog (1870-1871) zag de Franse regering Rusland immers als bondgenoot om de groeiende Duitse staat een halt toe te roepen.

Door het verbod om de Russische tsaar te portretteren duurde het tot 1901 vooraleer de Russen het boek mochten lezen. Tsaar Alexander II werd weliswaar niet vernoemd in ‘De koerier van de tsaar’, maar het was duidelijk dat hij model had gestaan.

Strogoff in de populaire cultuur.

De dappere Strogoff met het gouden hart was meteen een lieveling bij de Franse lezers. In 1880 maakte hij succesvol zijn debuut op de bühne. In de twintigste eeuw kon hij een twaalftal keer opdraven in een verfilming. Sinds 2017 is er ook het bordspel Michael Strogoff, waarin spelers om het eerst een boodschap naar de tsaar moeten brengen, terwijl ze hun vijanden moeten voorblijven en elkaar moeten helpen.

 

Fictieve held: The Scarlet Pimpernel

De meeste literaire helden schitteren enkel op papier. Sommige vinden hun weg naar andere cultuuruitingen, wat vaak voor een hernieuwde belangstelling zorgt of voor een definitieve doorbraak. Zo brak barones Emma Orczy’s held, The Scarlet Pimpernel, pas door na een triomftocht in Londens West End.

Het was in het eerste jaar van de twintigste eeuw dat de Scarlet Pimpernel het levenslicht zag. Tijdens haar reis naar Parijs raakte de in Engeland wonende barones Emma Orczy in de ban van de Franse Revolutie. Terug thuis zag ze haar adellijke held visueel voor haar staan en begon te schrijven. Vijf weken later was haar roman ‘The Scarlet Pimpernel’ klaar. Ze vond geen uitgever bereid om het boek te publiceren. Niemand zat te wachten op het avontuurlijk romantische verhaal van een Engelse adellijke fat, die Franse edellieden tijdens de Franse Revolutie redt van de guillotine en smokkelt naar Engeland. En die zijn merkteken achterlaat in de vorm van een briefje met een rode pimpernel of guichelheil.

Anagallis_arvensis_rood_guichelheil_DSCF2043

De rode pimpernel gefotografeerd door Teun Spaans

Herschreven voor het theater.

Een paar jaar later herschreef barones Orczy samen met haar Engelse echtgenoot het verhaal voor het theater. Een bevriend acteur had hen namelijk voorgesteld aan Julia Neilson en Fred Terry. Neilson en Terry waren op zoek naar een romantisch scenario voor een nieuw theaterstuk. Aanvankelijk zag de theatercarrière van de Scarlet Pimpernel er slecht uit, want theaterminnend Nottingham lustte hem niet in 1903. Dus verdween hij achter de coulissen. Twee jaar later dook hij op in Londens West End met een aangepast scenario.

In de ogen van de Londense critici vond de Scarlet Pimpernel geen genade. Ze vonden zijn strapatsen oubollig. Toch zat de Scarlet Pimpernel, alias Sir Percy Blackeney, de komende vier jaar gebeiteld in de West End. Het hoofdstedelijk theaterpubliek hing meteen aan zijn lippen. Met meer dan tweeduizend voorstellingen achter zijn naam is de Scarlet Pimpernel een van de meest succesvolle theaterhelden in het Verenigd Koninkrijk. De triomf in West End werd gelijk literair verzilverd; het boek werd niet alleen in Engeland maar wereldwijd een hit.

Ze zoeken hem overal.

Het bleef niet bij één verhaal. Barones Emma Orczy schreef een hele reeks rond Sir Percy Blackeney. De andere boeken in de reeks zouden nooit het succes van het eerste verhaal evenaren. In het kielzog van de Scarlet Pimpernel ontstonden in de twintigste eeuw gelijkaardige populaire helden met een geheime identiteit, die ver afstaat van hun publiekelijk voorkomen van rijke fat of gewone man. In de Angelsaksische cultuur is de Rode Pimpernel nog steeds synoniem met iemand waar men vergeefs naar zoekt.


De trailer van de televisiefilm ‘The Scarlet Pimpernel’ van 1982 – Acorn Media via Youtube.

Bron: Wikipedia en Guidewrite.com
Bron foto: Wikimedia Commons