Een klasse apart van Joanne Harris

School in de problemen. 

September, 1981. “Hou je aan alle regels. St. Oswald is een nieuw begin.” Toch hoop ik iemand te vinden die de regels overtreedt. Iemand met wie ik leuke dingen kan doen. Dingen zoals moord.

September, 2005. Volgens de geruchten is ons nieuw schoolhoofd heel bekwaam. Hij heet Harrington. Toevallig ook de naam van een jongen aan wie ik een grondige hekel had, en die het middelpunt was van een schandaal. Ik was toen bijna gestopt. Maar ik ben er nog steeds, ondanks mijn leeftijd. Lesgeven is een verslaving. Net als de Gauloises, die ik stiekem rook. En de dropjes die ik snoep. Mijn nieuw lesrooster is karig. In plaats van de gebruikelijke 35 lesuren heb ik nu slechts 21. Latijn is spijtig genoeg een keuzevak geworden.

“Een leraar vergeet nooit een gezicht,
hoewel de namen van de jongens
vaak komen en gaan. Ik had de naam
aan toeval toegeschreven – in ruim
veertig jaar lesgeefpraktijk kom je de
meeste namen meer dan eens tegen.”

2004 was een bewogen jaar voor het katholieke jongensgymnasium St. Oswald. De school werd opgeschrikt door een moord en het vertrek van het schoolhoofd. Vandaar dat er nu een nieuw schoolhoofd komt, een die al twee falende scholen gered heeft.

Roy Straitley, leerkracht Latijn heeft al een paar schoolhoofden zien komen en gaan. Bij het nieuwe schoolhoofd heeft hij een slecht gevoel. Doctor Johnny Harrington blijkt inderdaad de jongen te zijn aan wie hij zo’n hekel had. De soort jongen, die een goede klas in een slechte verandert en een slechte in een angstaanjagende. De arrogante jongen is nu een glimlachende, zoetgevooisde politicus, die moeiteloos de corpus scholare (*) voor zich weet te winnen. Roy Straitley gelooft niet dat Harrington het goed meent met St. Oswald. Uiterlijk mogen mensen dan wel veranderen, innerlijk blijven ze dezelfde. De paar collega’s die weet hebben van het onheil dat Harrington en zijn vrienden brachten, weigeren echter om hun nek uit te steken. Straitley staat dus alleen in zijn strijd tegen de nieuwe schooldirecteur.

Naast Straitley is er nog de verteller van 1981. Een nieuwe leerling, die je tot halverwege het boek kent als Ziggy. Hij vertelt zijn krankzinnig verhaal in dagboekvorm. ‘Een klasse apart’ heeft veel goede elementen. Zo speelt ‘The Laughing Gnome’ van David Bowie een memorabele bijrol in het verhaal, en zet Harris je aan het denken. Toch wist ‘Een klasse apart’ me niet te overtuigen. Dat Ziggy zo lang ongestoord voor onheil zorgt, en ermee weggeraakt, is ongeloofwaardig.

(*) het lerarenkorps.

Het oog van de rode tsaar van Sam Eastland

Pretentieloze fictie tegen de achtergrond van een fascinerende periode.

Ze hadden hem bevolen om gevangene 4745-P van werkkamp Borodok op te halen. En ze hadden hem geadviseerd geen wapen mee te nemen. Een advies dat de jonge volkscommissaris Kirov ter harte nam. Het duurde uren vooraleer hij de gevangene sprak. 4745-P werkte als boommarkeerder in de bossen rond Borodok. Toen hij 7 jaar geleden in het kamp aankwam, stuurde de directeur hem prompt de bossen in. De directeur wou niet het risico lopen dat de andere gevangenen te weten kwamen wie de man was. Nadat Kirov hem een aktetas overhandigde, vroeg hij hem om naar zijn auto te komen voor zonsondergang de volgende dag. De man daagde op en Kirov bracht hem naar kameraad Starek. Aangekomen bij Starek bleek de man zijn broer te zijn. Maar waarom nam Starek een andere naam aan? En waarom maakt de naam van de man iedereen zenuwachtig?

Ze noemden hem het oog van de tsaar. De onkreukbare inspecteur Pekkala legde enkel verantwoording af bij Nicolaas II van Rusland. Zelfs de geheime dienst van de tsaar mocht de Fin niet ondervragen. Nu heeft Stalin een opdracht voor Pekkala. Blijkbaar is de vindplaats van de lijken van de Romanovs gevonden. Pekkala is de enige nog levende persoon die de Romanovs gekend heeft, en die getraind is in recherchewerk.

In ‘Het oog van de rode tsaar’ maakt Eastland handig gebruik van de mysterieuze omstandigheden rond de dood van de laatste tsaar en zijn gezin. Eastland veroorloofde zich een aantal vrijheden, wat niet iedereen op prijs zal stellen, maar ‘Het oog van de rode tsaar’ is nu eenmaal fictie. Niettemin is het duidelijk dat de schrijver veel research deed. Het verhaal laveert constant tussen het heden en het verleden. Het verleden gaat vooral over Pekkala en de tsaar, maar ook over zijn kindertijd, zijn grote liefde, zijn opleiding en zijn opsluiting tijdens de revolutie. Wat opvalt, is hoe sober en eenvoudig Eastland zijn verhaal vertelt. Door zijn setting is ‘Het oog van de rode tsaar’ het soort verhaal waarin auteurs vaak uitpakken met ingewikkelde politieke complotten, maar Eastland toont aan dat het ook anders kan.

“Pekkala zat aan het bureau het vaalgele dossier met de rode diagonale streep op het omslag te lezen. In zware letters stond op de rode streep geschreven: ZEER GEHEIM. Het woord ‘geheim’ op zich had geen betekenis meer. Alles was tegenwoordig geheim. Behoedzaam sloeg hij de pagina’s om.”

Het oog van de rode tsaar’ is het eerste deel van een zevendelige reeks rond inspecteur Pekkala en zijn assistent Kirov. Een reeks, waarin het voormalig oog van de tsaar het oog wordt van de rode tsaar, Stalin. Enkel de eerste twee delen zijn in het Nederlands vertaald. De rest van de serie moet je in een andere taal lezen.

Schitterende dieren van Lawrence Osborne

Perfecte zomerliteratuur.

Naomi ziet zichzelf als de onderzoekster van menselijke wezens en hun rampen. Volgens de bewoners van het Griekse eiland Hydra is ze bezeten. Haar vader Jimmie Condrington is een miljonair. Hij heeft niet alleen een huis op Hydra, maar ook in Londen en in Italië. Tijdens de zomer wonen de Condringtons op Hydra, waar Jimmie en zijn tweede vrouw eindeloze party’s opluisteren met hun gezelschap.

“Hoog op de flank van de berg boven de
haven sliepen de Condringtons door de
droge juniochtenden heen in hun villa
die werd beschaduwd door ciprissen en
door zonweringen die over de deuren
waren neergelaten. “

Samantha is het oudste kind van een rijke vader die, afgezien van een erfenis, een gepensioneerd journalist is. Via vrienden in New York vond het gezin Haldane een vakantiehuis op Hydra; ze hebben het voor de duur van de zomer gehuurd. Sam vreest dat ze de minuten op Hydra zal tellen. Gelukkig voor haar leert zij iemand kennen die Hydra op haar duimpje kent, en die Engels en Grieks spreekt.

Tijdens een uitstapje stuiten de twee jonge vrouwen op een vluchteling, Faoud. Naomi wil Faoud laten ontsnappen naar het Europese vasteland. Zij weet Sam te overtuigen haar daarbij te helpen. Maar Naomi’s dwaze plan loopt grondig mis.

Hydra
Schitterende dieren van Lawrence Osborne speelt zich af op het Griekse eiland Hydra

‘Schitterende dieren’ is perfecte zomerliteratuur. Je waant je zo in Griekenland. Osborne had wel leuker gezelschap kunnen voorzien in zijn idyllische setting. Maar zijn personages zijn ambigu en de onderlinge relaties zijn gespannen of verziekt. Door de wisselende persoons– en plaatsperspectieven krijgt het verhaal spanning en dynamiek. Naast Naomi en Sam volg je ook Faoud en een detective. Het verhaal zit knap ineen. En Osborne hanteert een mooie schrijfstijl.

Na de laatste pagina blijft ‘Schitterende dieren’ in je hoofd rondspoken. Het misgaan van Naomi’s plan komt haar wel verdomd goed uit. Medeplichtigen houden hun mond. En de betrokkenen zijn dood. Of hebben de mentale spelletjes van Osborne deze lezer paranoïde gekregen? ‘Schitterende dieren’ is geen recht-toe-rechtaan verhaal maar een puzzel met eindeloze mogelijkheden.

De afbeelding bij dit blog komt van Pixabay.