Fictieve held: Dorian Gray

Zijn debuut in de literatuur bleef niet onopgemerkt. Bovendien droeg hij bij tot de val van zijn schepper. In de populaire cultuur schitterde hij al als balletdanser, operazanger, toneelspeler en filmacteur. Want net als Oscar Wilde blijft Dorian Gray tot de verbeelding spreken.

Hij is dan ook een complex personage. Aanvankelijk is hij onbedorven en naïef. Maar onder invloed van Lord Henry Wotton verandert hij, gaat hij op zoek naar nieuwe sensaties, waarbij de grens steeds verschoven wordt.

Lord Wotton leerde hij kennen in het atelier van Basil Hallward. Basil had Dorian geportretteerd en Lord Wotton merkte op dat Dorian alles had om het te maken in de wereld: jeugd en schoonheid. Het was toen dat Dorian onbezonnen de wens uitte dat zijn portret ouder zou worden en hij jong zou blijven. Zijn wens komt uit: Dorian blijft jong en zijn portret veroudert. Maar zijn portret weerspiegelt ook zijn ziel, die steeds zwarter en lelijker wordt.

Homoseksueel verlangen.

Hoewel Wilde slechts alludeerde op homoseksueel verlangen, was het de critici niet ontgaan. Ook had hij een stok in het hoenderhok gegooid door te verwijzen naar het Cleveland Street schandaal. Na een ontmoeting met Dorian moet een zekere Sir Ashton immers naar het vasteland vluchten, net als sommige adellijke heren in eerdergenoemd schandaal.

In 1889 had de politie in Cleveland Street een illegaal bordeel gesloten. In het bordeel werkten mannelijke prostituees die hun diensten aanboden aan adellijke heren. Omdat homoseksualiteit toen strafbaar was in Engeland vluchtte enkele heren naar het vasteland nadat hun namen in de pers waren verschenen.

Ook de kleinzoon van koningin Victoria, prins Albert was kind aan huis geweest in Cleveland Street 19, maar daar zweeg de Engelse pers zedig over. Niettemin schreef de buitenlandse pers daar wel over; Prins Albert was namelijk de tweede in lijn voor de Engelse troon. Door het Cleveland Street schandaal raakte de man in de straat ervan overtuigd dat homoseksualiteit een ondeugd van de adel was. Die ondeugd was erop gericht de arbeidersklasse te corrumperen.

Promotie voor immoraliteit.

De publicatie van ‘Het portret van Dorian Gray’ in Lippincott’s Monthly Magazine (juni 1890) ontlokte dan ook een storm van protest. Volgens de Victorianen promootte Wilde met Dorian Gray immoraliteit en decadentie. Wilde verdedigde zich, voerde onder meer aan dat hij zich gebaseerd had op de Faustlegende, waarin een man zijn ziel aan de duivel verkoopt. Dorian had zijn ziel immers ook verkocht. Bovendien zat er in ‘Het portret van Dorian Gray’ een zedenles: overdaad, net als onthouding kent zijn eigen prijs. Dorian betaalt uiteindelijk een hoge prijs voor zijn hedonisme.

Voor de roman in 1891 reviseerde Wilde zijn verhaal zorgvuldig. Hierbij dacht hij na over elk woord, schrapte de scènes met homo-erotische ondertoon, bedacht subplots en breidde het oorspronkelijke verhaal uit met 7 hoofdstukken. In een voorwoord verdedigde hij de reputatie van zijn werk en legde hij uit hoe het gelezen moest worden. Nog in 1891 begon Wilde een relatie met Lord Alfred Douglas. Voor die relatie zou hij een hoge prijs betalen.

Nadat Alfreds vader, de markies of Queensberry openlijk kritiek uitte op de relatie van zijn zoon met Wilde, begon Wilde een proces wegens smaad. Maar Wilde kon zich gaan verantwoorden voor de rechter toen tijdens het proces tegen de markies bleek dat hij onzedelijke handelingen had begaan met mannen uit de arbeidersklasse. Ook had hij de wapens in handen van het gerecht gelegd, want zijn ‘ondeugd’ stond zwart op wit in ‘Het portret van Dorian Gray’. Dorian was hierdoor getuige voor de officier van de Engelse kroon en uiteraard hield hij geen rekening met de gevoelens van zijn schepper.

Voor dit blog gebruikte ik verschillende bronnen waaronder The Guardian. De trailer bij dit bericht komt van YouTube. Het is de trailer van de film van Oliver Parker uit 2009.

Arrowood van Mick Finlay

De hard-boiled Sherlock Holmes.

De tekst op het omslag spreekt aan: ‘de rijke Londenaren gaan met hun problemen naar Sherlock Holmes. De rest gaat naar Arrowood.’ Geeft Finlay je met William Arrowood, een nieuwe Holmes-kloon? Kruist het pad van Arrowood dat van Sherlock Holmes, zoals de synopsis lijkt te suggereren? Dat laatste is onwaarschijnlijk. Het Londen van Arrowood is niet het verfijnde en rijke Londen van Holmes, maar het dichtbevolkte en arme Londen. Het Londen, waar prostitutie, drugs en georganiseerde misdaad welig tiert, en waar een seriemoordenaar de straten onveilig maakt.

Net als Holmes kan Arrowood rekenen op de hulp van een ‘Watson’. Arrowoods hulp heet Norman Barnett. Net als Watson is Barnett de verteller. Barnett groeide op in een arme wijk van Londen en weet zijn vuisten te gebruiken. Geen ongewone luxe, want hun tegenstanders zijn zware jongens. Voor een keer is de hulp van de detective slimmer dan zijn baas. Hoewel Arrowood wel degelijk beschikt over een goed stel hersenen, komt hij over als een knoeier. Zijn bevindingen komen uit het niets en zijn eerder gelukstreffers, die hij steeds in zijn voordeel weet uit te leggen. In tegenstelling tot Holmes moet hij niets weten van forensische bewijzen en sporen, maar beroept hij zich op mensenkennis en kennis van de psychologie.

In ‘Arrowood’ gaan Arrowood en Barnett op zoek naar de verdwenen broer van Caroline Cousture. Het verhaal is niet altijd makkelijk te volgen. Je moet er als lezer je aandacht bijhouden. Pas op het einde snap je waar de zaak nu eigenlijk om draaide. Hoewel Finlay je met ‘Arrowood’ een mooi afgewerkt verhaal geeft, is de ontknoping ondergeschikt aan de enscenering. De moderne taal past niet echt bij het Victoriaanse Londen, maar wel bij het onsentimentele verhaal dat Finlay vertelt. Kortom: ‘Arrowood’ is geen Holmes-kloon maar de hard-boiled versie van de beroemde Londense detective.

‘Arrowood’ is het eerste deel van een nieuwe serie. Eerder dit jaar verscheen al het tweede deel, ‘De moordput’.

Oorspronkelijke titel: Arrowood
Datum van publicatie: 23 maart 2017

De onconventionele schrijfster

george eliot

Haar pseudoniem.

Voor haar carrière als schrijver koos Marian Evans Lewes voor het pseudoniem George Eliot (1819-1880). Daar waren verschillende redenen voor. Ten eerste wou ze haar carrière als romanschrijver apart houden van haar werk als journaliste. Ten tweede wou ze als vrouw serieus genomen worden. Vrouwelijke auteurs schreven met romantische verhalen het minder serieuze werk in haar tijd. En ten derde was er haar relatie met George Henry Lewes. Zij noemde zichzelf weliswaar mevrouw Lewes, want ze beschouwde George Henry als haar man, maar ze waren niet getrouwd.

Haar scandaleuze relatie.

George Henry Lewes was al getrouwd, maar leefde gescheiden van zijn vrouw, Agnes. Agnes leefde samen met een andere man, waarmee ze drie kinderen had. George Henry had echter de eerste twee kinderen uit die verbintenis erkend, en dus toegestemd met het overspel van zijn vrouw, zodat hij niet van haar kon scheiden. Dat criticus en filosoof George Henry Lewes openlijk samenwoonde met Marian Evans was een schande, weliswaar een veel voorkomende schande, maar één die je niet aan de grote klok hing. Marian Evans was alvast niet meer welkom bij haar familie. Het openlijk samenwonende paar moest ook een nieuwe vriendenkring opbouwen.

Dat Evans als George Eliot een heel succesvolle carrière uitbouwde als romanschrijver speelde hoogstwaarschijnlijk mee in het geleidelijk aanvaarden van haar scandaleuze relatie. Eliots eerste roman ‘Adam Bede’ (1859) bleek een schot in de roos. Ook haar tweede roman ‘Mill on the Floss’ (1860) vond moeiteloos zijn weg naar de lezer. Intussen werd er gespeculeerd over de identiteit van George Eliot. Een aanzwellend gerucht wou dat een zekere Joseph Liggens de man was achter George Eliot. Omdat Liggens de geruchten niet ontzenuwde, zag Evans zich genoodzaakt haar identiteit prijs te geven. Het publiek was gechoqueerd, maar bleef haar lezen.

Middlemarch.

George Eliot schreef in totaal zeven romans, waaronder de klassieker ‘Middlemarch’ (1869), dat als haar magnum opus wordt gezien. Met haar realistische settings en vlijmscherp psychologisch inzicht was Eliot vernieuwend. Ook politieke thema’s vonden een weg naar haar werk. Na ‘Middlemarch’ was de controverse rond haar privéleven geluwd, en was haar huis uitgegroeid tot een belangrijke ontmoetingsplaats voor schrijvers en intellectuelen. In 1877 werden Marian en George Henry zelfs ontvangen door prinses Louise, een dochter van koningin Victoria.

Haar laatste levensjaren.

Op het einde van haar leven zorgde George Eliot weer voor een controverse. Nu met een huwelijk. In 1878 was haar man, George Henry gestorven aan maagkanker. John Cross, die zowel Marians als George Henry’s zaken behartigde, vroeg haar ten huwelijk. Eliot weigerde, maar Cross bleef om haar hand vragen. Uiteindelijk stemde zij in 1880 toe. Het was geen huwelijk uit liefde maar een zakelijke overeenkomst. Haar huwelijkse staat zorgde voor een toenadering met haar familie. Vooral haar broer, Isaac was dolgelukkig dat zijn zus eindelijk getrouwd was. De goegemeente was niettemin gechoqueerd, want Eliots echtgenoot was twintig jaar jonger. Zeven maanden na haar huwelijk stierf George Eliot aan nierfalen. Zij was 61.

De foto bij dit artikel komt van Wikimedia Commons.
Ik raadpleegde volgende bronnen: BBC History, Gradesaver, Bl. uk en Wikipedia.