Kerstwensen

“I don’t know what to do! I am as light as a feather, I am as happy as an angel, I am as merry as a school-boy. I am as giddy as a drunken man. A merry Christmas to every-body! A happy New Year to all the world!”

Uit ‘A Christmas Carol’ van Charles Dickens

A Christmas Carol - Scrooge and Bob Cratchit.jpg
Scrooge en Bob Cratchit vieren kerst. ©John Leech, via Wikimedia Commons.

A Christmas Carol‘ heeft sinds zijn publicatie in 1843 niets aan populariteit ingeboet. Bovendien droeg het bij tot ons beeld van een Engelse kerst.

 

 

De onconventionele schrijfster

George_Eliot_by_Samuel_Laurence
George Eliot (1819-1880) was naast schrijfster ook dichteres, vertaler en journaliste. © Samuel Lawrence

Voor haar carrière als schrijver koos Marian Evans Lewes voor het pseudoniem George Eliot. Daar waren verschillende redenen voor. Ten eerste wou ze haar carrière als romanschrijver apart houden van haar werk als journaliste. Ten tweede wou ze als vrouw serieus genomen worden. Vrouwelijke auteurs schreven met romantische verhalen het minder serieuze werk in haar tijd. En ten derde was er haar relatie met George Henry Lewes. Zij noemde zichzelf weliswaar mevrouw Lewes, want ze beschouwde George Henry als haar man, maar ze waren niet getrouwd.

George Henry Lewes was al getrouwd, maar leefde gescheiden van zijn vrouw, Agnes. Agnes leefde samen met een andere man, waarmee ze drie kinderen had. George Henry had echter de eerste twee kinderen uit die verbintenis erkend, en dus toegestemd met het overspel van zijn vrouw, zodat hij niet van haar kon scheiden. Dat criticus en filosoof George Henry Lewes openlijk samenwoonde met Marian Evans was een schande, weliswaar een veel voorkomende schande, maar één die je niet aan de grote klok hing. Marian Evans was alvast niet meer welkom bij haar familie. Het openlijk samenwonende paar moest ook een nieuwe vriendenkring opbouwen.

Dat Evans als George Eliot een heel succesvolle carrière uitbouwde als romanschrijver speelde hoogstwaarschijnlijk mee in het geleidelijk aanvaarden van haar scandaleuze relatie. Eliots eerste roman ‘Adam Bede’ (1859) bleek een schot in de roos. Ook haar tweede roman ‘Mill on the Floss’ (1860) vond moeiteloos zijn weg naar de lezer. Intussen werd er gespeculeerd over de identiteit van George Eliot. Een aanzwellend gerucht wou dat een zekere Joseph Liggens de man was achter George Eliot. Omdat Liggens de geruchten niet ontzenuwde, zag Evans zich genoodzaakt haar identiteit prijs te geven. Het publiek was gechoqueerd, maar bleef haar lezen.

George Eliot schreef in totaal zeven romans, waaronder de klassieker ‘Middlemarch’ (1869), dat als haar magnum opus wordt gezien. Met haar realistische settings en vlijmscherp psychologisch inzicht was Eliot vernieuwend. Ook politieke thema’s vonden een weg naar haar werk. Na ‘Middlemarch’ was de controverse rond haar privéleven geluwd, en was haar huis uitgegroeid tot een belangrijke ontmoetingsplaats voor schrijvers en intellectuelen. In 1877 werden Marian en George Henry zelfs ontvangen door prinses Louise, een dochter van koningin Victoria.

Op het einde van haar leven zorgde George Eliot weer voor een controverse. Nu met een huwelijk. In 1878 was haar man, George Henry gestorven aan maagkanker. John Cross, die zowel Marians als George Henry’s zaken behartigde, vroeg haar ten huwelijk. Eliot weigerde, maar Cross bleef om haar hand vragen. Uiteindelijk stemde zij in 1880 toe. Het was geen huwelijk uit liefde maar een zakelijke overeenkomst. Haar huwelijkse staat zorgde voor een toenadering met haar familie. Vooral haar broer, Isaac was dolgelukkig dat zijn zus eindelijk getrouwd was. De goegemeente was niettemin gechoqueerd, want Eliots echtgenoot was twintig jaar jonger. Zeven maanden na haar huwelijk stierf George Eliot aan nierfalen. Zij was 61.

De foto bij dit artikel komt van Wikimedia Commons.
Ik raadpleegde volgende bronnen: BBC History, Gradesaver, Bl. uk en Wikipedia.

De schrijver-performer

Zes februari 1841 was een zware dag voor de Britse fans van Little Nel, de heldin van ‘The Old Curiosity Shop’. Op die dag verscheen namelijk de laatste maandelijkse aflevering van ‘The Old Curiosity Shop’ van Charles Dickens. Die laatste aflevering was een ware tranentrekker, want Nel stierf. Een maand later stonden de Amerikaanse fans van ‘The Old Curiosity Shop’ in New York, de schepen uit Engeland op te wachten. Nog voor de schepen aanmeerden, riepen de fans naar de zeemannen: “Leeft Little Nel nog?”

De zeelui waarnaar de Amerikaanse fans riepen, kenden allicht het antwoord al, want Dickens’ feuilletons waren geliefd bij rijk en arm. ‘The Old Curiosity Shop’ was een ware hype, die lezers aan beide kanten van de oceaan reikhalzend deden uitzien naar elke nieuwe aflevering.

charles_dickens_circa_1860s
Charles Dickens droomde van een carrière op de planken.

Vooraleer Dickens’ verhalen in boekvorm verschenen, verschenen ze in feuilleton. Een verhaal bestond meestal uit een 20-tal afleveringen die wekelijks of maandelijks verschenen. Elk feuilleton eindigde met een cliffhanger, waardoor de oplage met elke nieuwe aflevering steeg.

Dickens wist zijn feuilletons zo te schrijven, dat ze een samenhangend geheel vormde. Toch hield hij rekening met de feedback van zijn lezers, en paste hij regelmatig het plot of de ontwikkeling van zijn karakters aan. In het geval van Little Nel kwam de auteur niet terug op zijn hartbrekende beslissing.

Niet iedereen barstte in tranen uit bij de dood van Little Nel. Tijdgenoot en schrijver, Oscar Wilde, huilde van het lachen. Wilde hield niet van het werk van Dickens, hoewel hij hem bewonderde voor zijn cartooneske personages. De goede bij Dickens zijn namelijk door en door goed, terwijl de slechteriken door en door slecht zijn. Zo sterft Nel, die zuiver van hart is in bed, terwijl slechteriken zoals Fagin en Bill Sikes uit ‘Oliver Twist’ de strop krijgen.

Tijdens literaire lezingen speelde Dickens, tot verbijstering van het publiek, de moord na op Nancy uit ‘Oliver Twist’. De schrijver ging hier volledig in op. Niet alleen tijdens lezingen, maar ook in huiselijke kring beeldde Dickens graag zijn personages uit. Op zijn twintigste droomde hij van een carrière in het theater, maar zijn roem kwam met het schrijverschap. De liefde voor het theater sijpelde echter door in zijn literaire werk. Melodrama gaat samen met satire, horror, romantiek, spanning en allegorie. Als kroniekschrijver van Londen tijdens de Industriële Revolutie wou Dickens zijn lezers bewegen tot compassie, en daar hoorde nu eenmaal, tranen bij.

Bron: Wikipedia, www.bl.uk en Victorian Calendar.
Bron foto: Wikimedia Commons.