Spotlight op: De monnik

In ‘spotlight op’ ontruk ik een boek en zijn auteur uit de vergetelheid. Vandaag is het spotlight gericht op: De monnik van Matthew Lewis.

De goede ontvangst van het eerste deel had Matthew Lewis (1775-1818) overmoedig gemaakt. Het tweede deel van ‘The Monk’ verscheen dan ook met de vermelding van zijn titel en onder zijn volledige naam, in plaats van zijn initialen. Dat hij dat beter niet had gedaan, kwam hij al snel te weten. Want de kritiek op ‘The Monk’ draaide als een blad aan een boom. Critici vonden het onvergetelijk dat zoiets immoreel als ‘The Monk’ gevloeid was uit de pen van een lid van het Engels parlement.

Onder dreiging van een proces schrapte Lewis bij de vierde druk van zijn roman de expliciete erotische scènes. Ook zette hij een streep over een passage waarin hij het Oude Testament vergeleek met de annalen van een bordeel. Die verminking van zijn tekst was tevergeefs. Het kwaad was al geschied: Lewis’ naam zou voor eeuwig verbonden blijven aan die van ‘De monnik’.

‘De monnik’ is het verhaal van de Spaanse monnik Ambrosio. Na een ontmoeting met de duivel verandert de diepgelovige Ambrosio in een verkrachter en een moordenaar. Ondanks de heftige inhoud erkennen literatuurcritici het als een belangrijk werk binnen het genre van de Gothic Horror.

Spotlight op: Is dit een mens

In ‘spotlight op’ ontruk ik een boek en zijn auteur uit de vergetelheid. Vandaag is het spotlight gericht op: Is dit een mens van Primo Levi.

Ik kan niet begrijpen, niet verdragen dat men een mens beoordeelt niet naar wat hij is, maar naar de groep waar hij toevallig toe behoort.

In de zomer van 1942 sloot Primo Levi (1919-1987) zich aan bij het Italiaanse verzet. Op 13 december 1943 pakte een SS-patrouille hem en enkele kameraden op. Na een verblijf in een doorvoerkamp werd Levi op transport gezet naar Auschwitz; Hij was immers van joodse afkomst.

Als bij wonder wist de jonge chemicus Auschwitz te overleven. Na de bevrijding van Auschwitz en een maandenlange zwerftocht door Oost-Europa kwam Levi in oktober 1945 eindelijk terug thuis in Turijn, waar niemand hem nog herkende.

Zijn herinneringen aan Auschwitz schreef hij van zich af. In 1947 verscheen ‘Se questo è un uomo’ (Is dit een mens) over de gruwel die Auschwitz was. Het kreeg in 1963 een vervolg met ‘La tregua’ (Het respijt). In ‘Het respijt’ verhaalde hij over zijn tocht door Oost-Europa. Op een even grondige als afstandelijke wijze analyseerde de Italiaan in beide werken de gruwel van Auschwitz.

Pas bij een tweede publicatie van ‘Is dit een mens’ in 1958 bij een grotere uitgeverij kreeg Primo Levi een ruimere bekendheid.

Spotlight op: De dagboeken van Cassandra Mortmain

In ‘spotlight op’ ontruk ik een boek en zijn auteur uit de vergetelheid. Vandaag is het spotlight gericht op: De dagboeken van Cassandra Mortmain van Dodie Smith.

I write this sitting in the kitchen sink

Dorothy Gladys Smith (1896-1990) was 10 jaar toen ze haar eerste toneelstuk schreef. Als kind was ze omringd door theaterliefhebbers en thuis in het amateurtoneel. Het stond dan ook in de sterren geschreven dat ze voor het theater zou gaan schrijven.

Naast toneelstukken schreef Dodie Smith jeugdboeken en romans voor volwassenen. ‘De dagboeken van Cassandra Mortmain’ (I capture the Castle) was haar eerste roman. De 17-jarige Cassandra Mortmain schrijft haar dagelijkse observaties en belevenissen terwijl ze in de gootsteen zit. Samen met haar vader, stiefmoeder, oudere zus en jongere broertjes woont ze in een vervallen kasteel. De excentrieke familie komt rond van niets want vader Mortmain heeft een schrijversblok.

Walt Disney wou een film maken van ‘I Capture the Castle’ maar de film is er nooit gekomen. Wel kwam er in 1961 de animatiefilm van een ander boek van Dodie Smith: ‘One Hundred and One Dalmatians’. Pas na de dood van Dodie Smith was Disney bereid om de filmrechten te verkopen. In 2003 konden de fans van het boek eindelijk de film zien: ze hadden er meer dan 50 jaar op gewacht.

Nadat één van die fans, namelijk J.K. Rowling, de loftrompet stak over ‘De dagboeken van Cassandra Mortmain’, kreeg het boek een cultstatus onder Harry Potterfans.