The American van Martin Booth

Een onalledaags romanpersonage aan het woord

Ik krijg geen hoogte van hem. Hij cirkelt rond als een gier die wacht tot het lijk stil ligt, zijn aanwezigheid stoort voortdurend, hij is als een bromvlieg die steeds net buiten bereik blijft van het opgevouwen sportkatern van de krant. Als een wesp op het picknicklaken. Hij wacht zijn tijd af. Maar waarom?’ Ik wil hem niet doden. Maar schaduwfiguren laten zich niet zomaar wegjagen. Toch moet hij mijn laatste schaduwfiguur zijn.

Vanwege de vlinders die hij schildert, noemen de inwoners van het dorpje hem signor Farfalle. De naam die op zijn briefwisseling staat, is niet zijn echte naam. Die houdt hij voor zich. Hoewel hij zijn gedachten met de lezer deelt, deelt hij geen persoonlijke gegevens. Veel te gevaarlijk. Alle politiediensten en geheime diensten hebben namelijk een dik dossier over hem. Al heel zijn leven kijkt hij achterom. Schaduwfiguren herkent hij meteen. De schaduwfiguur die hem nu volgt, is anders. Hij is geen agent of spion. Niettemin moet hij hem kwijtraken. Hoewel hij zich nooit aan een plek heeft gehecht of vriendschappen sloot, heeft hij zijn hart aan dit Italiaanse dorpje en een lokale schoonheid verloren.

Martin Booth beheerste zijn vak uitmuntend, want dit boek is goed geschreven, heeft een interessante setting en opbouw. Na honderd pagina’s krijg je een antwoord op de vraag waarom het ik-personage altijd achterom kijkt. Signor Farfalle is een piccolo van de dood: hij maakt wapens. Zijn klanten zijn voornamelijk huurmoordenaars. Wanneer hij aan de slag gaat voor zijn laatste klant, merkt hij de schaduwfiguur op. Is er een connectie tussen die schaduwfiguur en zijn laatste klant? Wie is die schaduwfiguur? Zal hij moeten vluchten of bouwt hij een nieuwe toekomst op met Clara? ‘The American’ blijft boeien tot de allerlaatste zin. Voor thrillerliefhebbers zal dit boek te traag op gang komen en onvoldoende boeien. Maar voor lezers, die graag in het hoofd zitten van een onalledaags romanpersonage, is het genieten. Signor Farfalle heeft bovendien een mening over zijn branche en werk. Een mening, die hout snijdt, maar die niet de jouwe hoeft te zijn.

Oorspronkelijke titel: A Very Private Gentleman
Jaar van publicatie: 1991

Schrijven volgens Dahl

Roald Dahl

Roald Dahl (1916-1990) was een Engelse auteur.

Roald Dahls schrijverscarrière begon tijdens de Tweede Wereldoorlog. Naam maakte hij met humoristische en macabere verhalen voor volwassenen. Zijn kinderboeken maakte hem wereldberoemd. Zijn kinderboekdebuut was in 1961 met ‘James and the Giant Peach’ (De reuzenperzik). Dahls kinderboeken zijn bijna allemaal klassiekers en zijn meermaals verfilmd.

De kleermaker van Panama van John Le Carré

Onze man in Panama

Vaderlandsliefde was een netelig onderwerp voor Andrew Osnard. Blijkbaar had hij een goed antwoord gegeven, want hij mocht beginnen met zijn opleiding. Hij is nu een spion. Scottie Luxmore heeft al meteen interesse in Andy. Het Iberisch schiereiland en Zuid-Amerika valt onder zijn bevoegdheid en een mannetje dat Spaans spreekt kan hij goed gebruiken.

Op 31 december 1999 loopt het Amerikaans huurcontract voor het Panamakanaal af. Wat gaat Panama met het Panamakanaal doen? Volgens Scottie Luxmore gaat het corrupte Panama het kanaal verkopen aan de hoogste bieder. Stel dat Japan het kanaal koopt. Dan zullen de Japanners er niet voor terugdeinzen om één voor één de poten vanonder de stoel van de Britse economie uit te zagen. Aan Andy om de Vrije Wereld te redden.

Wie van de Britse onderdanen in Panama komt in aanmerking voor tipgever? Doopcelen worden gelicht en de keuze valt op Harry Pendel, een respectabele kleermaker. Harry Pendel kleedt immers iedereen in Panama City. Maar Harry is niet zo respectabel als hij laat uitschijnen: hij heeft heel zijn leven verzonnen. Na Andy’s bedreigingen is de keuze voor Harry snel gemaakt. Hij zal Andy de informatie geven die hij wil, in ruil voor geheimhouding. Bovendien komt Andy’s geld hem goed van pas. Harry doet vervolgens wat hij al heel zijn leven doet: hij verzint verhalen.

“Alles op aarde is waar zolang je het maar met voldoende overgave uit je duim zuigt, en je houdt van degene voor wie het bestemd is!”

Aanleiding voor ‘De kleermaker van Panama’ was ‘Onze man in Havana’ van Graham Greene. Nadat Le Carré Greenes roman had gelezen, liet het concept van een man die geheime gegevens verzint hem niet meer los. ‘De kleermaker van Panama’ werd net als ‘Een volmaakte spion’ een persoonlijk boek voor Le Carré. ‘Een volmaakte spion’ bevat heel wat autobiografische elementen. Zo is de vader van het hoofdpersonage gebaseerd op Le Carrés vader, de oplichter Ronnie Cornwell. In ‘De kleermaker van Panama’ voert Le Carré een hoofdpersonage op dat verhalen verzint, net als een oplichter, een geheim agent of een schrijver. Liegen gaat Le Carré goed af, wat hem van pas kwam in zijn carrière als geheim agent. Als schrijver creëerde hij succesvol een geheime wereld van spionnen en dubbelagenten, die in niets lijkt op de werkelijkheid, maar die wel voor de werkelijkheid doorgaat. Tijdens het schrijven van ‘De kleermaker van Panama’ voelde Le Carré een verwantschap met zijn sympathiek personage Harry Pendel. Ook zijn vader, waarmee hij altijd een getroebleerde relatie had, duikt op als Benny Pendel.

‘De kleermaker van Panama’ is een atypische Le Carré. Meestal worden zijn personages gedwongen om een keuze te maken of worden ze aan het denken gezet, wat leidt tot eerder sombere verhalen, waarin de lijn tussen goed en slecht vaak onbestaande is. Dat is niet het geval bij deze Le Carré. Net als ‘Onze man in Havana’ is ‘De kleermaker van Panama’ een komische thriller. Weliswaar een zwarte komische thriller waarin Harry’s verzinsels dienen voor politieke doeleinden. Terwijl Harry zich schuldig voelt, is schuld wel het laatste wat de opportunistische Andy Osnard voelt.

Oorspronkelijke titel: The Tailor of Panama.
Jaar van publicatie: 1997.