De droom van de Ier van Mario Vargas Llosa

Het geromantiseerde leven van Sir Casement

Het leven van Sir Roger Casement (1864–1916) vormt het thema van De droom van de Ier van Mario Vargas Llosa. Wie was Sir Roger Casement? Als Brits consul ontpopte hij zich tot een van de eerste mensenrechtenactivisten. Zijn rapporten over het koloniale wanbeleid van Leopold II in Congo en de wrede uitbuiting van de Peruviaanse Indianen sloegen in als een bom en vestigden zijn naam. Casement gold toen als een held.

Diezelfde held was ook een overtuigd Ierse nationalist. Voor zijn betrokkenheid bij de Paasopstand in 1916 werd Casement wegens hoogverraad in Londen ter dood veroordeeld. In afwachting van zijn terechtstelling in Pentonville gevangenis hoopte hij op gratie. Veel van zijn bekende vrienden en sympathisanten staken echter liever niet hun nek uit. De Britse kranten pakten namelijk uit met dagboekfragmenten waaruit bleek dat hij homo was — in 1916 een misdaad in Groot-Brittannië. De publieke opinie keerde zich bijgevolg snel tegen hem. Tot op vandaag is het onduidelijk of Casement die fragmenten zelf schreef, of dat de Britse geheime dienst ze verzon. Kortom: stof genoeg voor een geromantiseerd verhaal.

Een biografie die leest als een roman

De droom van de Ier houdt het midden tussen een biografie en een historische roman, waarbij Vargas Llosa de complexiteit van Casement goed weet over te brengen. De schrijver permitteert zich zijn eigen versie en gaat ervan uit dat de dagboekfragmenten authentiek zijn. Niettemin ging er veel onderzoek vooraf aan het schrijven van dit boek — wat je als lezer duidelijk merkt. In chronologisch wisselende hoofdstukken lees je over Casements verblijf in Pentonville en over zijn leven tot aan zijn arrestatie.

Ik koos er vaak voor om na een hoofdstuk even te pauzeren, vooral omdat de informatie soms wat overweldigend was. Zo ontweek ik ook de stroeve overgang tussen de hoofdstukken. Ik deed lang over dit boek, maar nam er graag mijn tijd voor.