De verzegelde brief van Emma Donoghue

Londen, 1864. In Farringdon Street wordt haar mouw vastgepakt. Ze wankelt, klemt haar handtas vast en rukt zich los. Maar dan ziet ze wie er voor haar staat: het is haar vriendin, Helen Codrington. Beter gezegd, haar voormalige vriendin Helen. Want hun vriendschap stopte abrupt toen Helen 7 jaar geleden naar Malta verhuisde.

Emily ‘Fido’ Faithfull had haar geschreven maar kreeg geen brieven terug. Nu blijkt dat Helen haar wel had geschreven en dat ze maar 1 brief van Emily had gekregen. De post van en naar Malta werkt immers niet zoals het hoort. Emily had dus ten onrechte gedacht dat Helen de vriendschap had verbroken.

Emily was 19 toen ze kennismaakten met Helen en Harry Codrington. Van Harry mocht ze hun huis op Eccleston Square als het hare beschouwen. Zo was zij getuige van het ongelukkige huwelijk van haar vrienden. Op dit moment is zij bijna 30. Voor ze het goed en wel beseft, zit ze midden in een echtscheidingszaak, die een lange schaduw zal werpen op haar reputatie.

‘De verzegelde brief’ is gebaseerd op de uitvoerige verslagen van de geruchtmakende echtscheidingszaak van Helen en Harry Codrington. Een zaak waarin een van de pioniers van de vrouwenrechtenbeweging, Emily Faithfull betrokken was. Aanvankelijk was Emily Helens getuige, maar tijdens het proces liep ze over naar de andere kant. Wat haar ertoe bracht om tegen haar vriendin te getuigen is voer voor speculatie. Blijkbaar was er sprake van een verzegelde brief die haar op andere gedachten bracht. En allicht – zoals ‘De verzegelde brief’ suggereert, zag ze haar vriendin voor wie ze was: een manipulator. 

Ze heeft me telkens weer misleid en ik heb haar laten begaan, heb mijn armen gespreid om haar leugens als bloemen te verzamelen. 

Wat het verhaal betreft, zit ‘De verzegelde brief’ goed in elkaar. Dit komt door het onzichtbare psychologische net dat Donoghue weet te weven. Niettemin weet ze haar personages noch haar setting tot leven te brengen. Vooral Emily komt ongelooflijk naïef over. Zelfs als je rekening houdt met haar gevoelens voor Helen, dan nog voelt het vergezocht aan.

Sommige scènes lijken niet te passen bij de tijd waarin ze zijn gezet. ‘De verzegelde brief’ leest ook lang als een non-fictieboek waarin de research te veel domineert. Hoewel Emily Faithfull zich inzet voor de Zaak – de rechten van vrouwen – zijn de discussies daarover zo droog als gort.

Oorspronkelijke titel: The Sealed Letter.
Datum van publicatie: 2008.

De geheime gasten van Benjamin Black

Veelzijdige oorlogsthriller

Londen 1940. Duitse bombardementen zaaien dood en vernieling in Londen. In plaats van naar Canada te vluchten besluit koning George VI om in Londen te blijven. Hij en zijn vrouw willen immers het lot van de gewone burgers delen. 

Intussen neemt de Britse geheime dienst de twee prinsessen, Elizabeth (14 jaar) en Margaret (10 jaar) onder hun hoede. De meisjes worden in alle discretie verscheept naar het neutrale Ierland, waar de hertog van Edenmore hun opneemt in zijn landhuis, Clonmillis Hall. De hertog is overigens verre familie van de Windsors. 

In ruil voor haar gastvrijheid krijgt de Ierse regering steenkool. Uiteraard moeten de prinsessen goed bewaakt worden. Hun ‘babysitter’ van MI5 is Celia Nashe; Zij zal net als de prinsessen verblijven op Clonmillis Hall. 

Aan Ierse kant krijgt Ceila Nashe het gezelschap van rechercheur Strafford van de Dublinse politie. Daarnaast houdt een groep Ierse militairen de toegang tot het landhuis constant in de gaten. Ierland mag dan wel neutraal zijn, het is er onrustig. In de regio waar de prinsessen zitten, is er zelfs een lokale cel van het IRA. De Britse geheime dienst is echter van mening dat die cel ongevaarlijk is. Maar klopt die mening wel? En zal de identiteit van de prinsessen, die onder een schuilnaam op Clonmillis Hall verblijven, wel gevrijwaard blijven? 

Officieel heet het dat de prinsessen met hun ouders in Londen verbleven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Schrijver Benjamin Black aka John Banville vernam echter dat Elizabeth en Margaret een tijdje in Ierland hebben verbleven, waardoor het fictieve ‘De geheime gasten’ wel eens een historische achtergrond zou kunnen hebben. Natuurlijk is het altijd mooi meegenomen als fictie op waarheid berust. Toegegeven, het klinkt plausibel dat de koning en de troonopvolger niet samen onder een dak mochten blijven. Stel dat de koninklijke familie omgekomen was tijdens een bombardement, dan zou dit een mokerslag zijn geweest voor de Britse moraal. Koning George VI en zijn koningin-gemalin Elizabeth zijn overigens ternauwernood aan de dood ontsnapt, toen er in de tuin van Buckingham Palace twee Duitse bommen vielen. 

Voor Kirkus Review is ‘De geheime gasten’ een veelzijdige oorlogsthriller, oftewel een spannend verhaal dat zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog, een omschrijving waar ik me bij aansluit. Wie echter onder spannend, een bloedstollend, meeslepend of enerverend verhaal verstaat, is er aan voor de moeite. Pas helemaal op het einde is er sprake van actie en gevaar. Maar ‘De geheime gasten’ leest vlot weg, verveelt niet en heeft entertainmentwaarde. Bovendien is het goed en strak geschreven. Maar de schrijver is dan ook een kandidaat voor de Nobelprijs voor de literatuur. 

Wie iets kent of geïnteresseerd is in de gevoeligheden, tegenstellingen en verschillen tussen de Ieren en de Engelsen zal veel tussen de regels te lezen hebben. Op menselijk niveau is er de ongemakkelijke relatie tussen de twee buitenbeentjes Nashe en Strafford. And last but not least, speelt prinses Margaret een glansrol in de actiescène wanneer zij een pistool verstopt in de jaszak van rechercheur Strafford. Hoe de bijdehante Margaret aan dat pistool is geraakt, zal je zelf moeten lezen. 

Oorspronkelijke titel: The Secret Guests.
Jaar van publicatie: 2020.

Praagse nachten van Benjamin Black

Misdaad in het middeleeuwse Praag.

Praag, 1599. Het kan niet anders of Christian Stern is de door God gezonden ster. Zijn naam is een voorteken. Hij wordt dan ook ontvangen door keizer Rudolf II. Die vraagt hem de moordenaar te zoeken van Magdalena Kroll, zijn minnares.

Die keizerlijke opdracht drukt zwaar op Sterns gedachten. Op de eerste nacht van zijn aankomst in Praag ontdekte hij namelijk het lijk van Magdalena Kroll. Felix Wenzel, de eerste minister liet hem arresteren voor die moord. De kennismaking met de gevangenis is hem slecht bekomen. Bovendien is hij een geleerde en geen onderzoeker van misdaden. Wat gaat er met hem gebeuren als hij niet slaagt in zijn opdracht? Waar moet hij beginnen? Wie moet hij ondervragen?

De oplossing valt uiteindelijk in zijn schoot, helemaal op het einde van het verhaal. Je bent al bijna vergeten dat hij een moordenaar zocht. De moord is in ‘Praagse nachten’ slechts een middel voor Black om iets meer te vertellen over het middeleeuwse Praag en het leven aan het hof van keizer Rudolf II. Stern is geen sympathiek personage; hij is jong en arrogant en heeft weinig tot geen inzicht in de mensen rondom hem. Hij vertelt zijn verhaal als een oude man, terugkijkend op zijn tijd in Praag, toen hij nog vol was van zichzelf.

Deze historische whodunit is fictie van de bovenste plank. Je waant je zo aan het hof van keizer Rudolf II met zijn alchemisten, geleerden en slinkse hovelingen. Het verhaal is geloofwaardig en het proza schitterend. Achter het pseudoniem Benjamin Black zit niemand minder dan de Ierse Nobelprijskandidaat John Banville. Banville gebruikt dit pseudoniem voor zijn thrillers.

Oorspronkelijke titel: Prague Nights.
Jaar van publicatie: 2017.