Het verhaal van Mayta van Mario Vargas Llosa

Intervieuws als bouwstenen van een verhaal

Ik sprak met Mayta een paar weken voor hij Vallejos leerde kennen. Toen was hij al in de veertig. Ik ken Mayta al veel langer: als jongen liep hij al te leuteren over armen, blinden, wezen en straatgekken. Hij werd geen priester maar een revolutionair — een trotskist. Voor hij Vallejos ontmoette, sprak hij enkel over de revolutie. Met Vallejos kwam de ommekeer: toen stopte Mayta met leuteren en koos hij voor de strijd.

De berichtgeving over de mislukte revolutie van Vallejos en Mayta was schaars. Toch vormde hun poging het begin van een reeks opstanden die uiteindelijk uitliep op de gewapende conflicten van het Lichtend Pad. Maar terug naar Mayta, het onderwerp van mijn roman. Ik wil niet de ware geschiedenis van Mayta schrijven, maar een onherkenbare versie van de gebeurtenissen.

Wat gebeurt er wanneer een schrijver de interviews en onderzoek naar het onderwerp van zijn roman opschrijft? Dan krijg je een verhaal zoals Vargas Llosa vertelt in Het verhaal van Mayta. Het ik-personage interviewt verschillende mensen en construeert ondertussen het leven van Mayta. De mislukte revolutie uit de jaren vijftig wordt zo een voorwendsel om een roman te schrijven over het Peru van de jaren tachtig: een land dat lijdt onder verkrotting, geweld, drugs en de aanvallen van het Lichtend Pad.

De schrijver leidt je rond in Lima, maar ook in Jauja, waar het goed om leven zou moeten zijn. Tijdens de interviews combineert Vargas Llosa twee dialogen die zich afwisselend in de jaren vijftig en tachtig afspelen. Het verhaal van Mayta is daardoor een roman waarbij je als lezer je aandacht moet houden, maar die tegelijk opvallend vlot leest. De afwisseling in de interviews houdt het tempo hoog.

Wat de geïnterviewden over Mayta zeggen, staat haaks op elkaar. En van de man zelf raak je niet wijzer. Over welke Mayta gaat het nu eigenlijk: de echte, een naamgenoot, of bestaat hij louter in het hoofd van het manipulatieve ik-personage?