De Tovenaar van Colm Tóibín

Internationale bekendheid verwierf Tóibín in 2009 met de roman Brooklyn, over een Ierse die naar New York emigreert. Net als in ‘Nora’ en ‘Het lichtschip van Blackwater’ wist hij de bekrompen aspecten van het Ierse gemeenschapsleven fenomenaal weer te geven.

Naast zijn ‘Ierse romans’ herschreef hij met ‘Het huis van de namen’ de Griekse mythe rondom Agamemnon en zijn vrouw Klytaimnestra. En oogstte hij lof met ‘De meester’, een roman over de schrijver Henry James. Veertien jaar na zijn fictief portret van James pakt hij in ‘De Tovenaar’ uit met een portret van schrijver Thomas Mann. Net als Henry James was ook Thomas Mann homoseksueel. James zou nooit trouwen, Thomas Mann daarentegen kreeg 6 kinderen .

De Tovenaar werd goed ontvangen in de Angelsaksische wereld. Mijn verwachtingen waren daardoor groot, maar jammer genoeg werden ze niet helemaal ingelost. ‘De Tovenaar’ leest de helft van de tijd als een biografie. Pas op het einde begon ik mee te voelen met Thomas en zijn familie en kreeg ik een krop in de keel. Ergens halverwege was de biografie voor mij eindelijk een roman geworden.

Naar het einde toe begon het verhaal voor mij interessant te worden. Over Thomas’ verblijf in de VS wist ik zo goed als niets. Ergens vraag ik me af, of een roman over een schrijver die omwille van de Nobelprijs Literatuur met alle egards in de Verenigde Staten was ontvangen, maar die na de Tweede Wereldoorlog in ongenade viel geen betere roman had opgeleverd?

Alleszins koos Tóibín voor een andere invalshoek: ontheemding en identiteit.

In tegenstelling tot ‘De meester’ beperkte Tóibín zich niet tot een aantal jaren uit het leven van zijn onderwerp maar begint hij bij de jeugd van Thomas. Zijn ontheemding begon immers na de dood van zijn vader toen hij zijn geboortestad Lübeck moest verlaten. Het opgroeien in Lübeck in een familie van kooplui inspireerde Thomas enkele jaren later tot het schrijven van ‘De Buddenbrooks’, een verhaal over een familiebedrijf in Lübeck dat net als de enige zoon in het gezin ten dode is opgeschreven. Dat Thomas zijn personages baseerde op bestaande mensen in zijn omgeving is een terugkerend motief in ‘De Tovenaar’, dat steevast ergenis oproept. Of voor wrijvingen zorgt.

De omgang tussen Thomas en zijn directe omgeving verliep stroef. Zo is er de relatie met oudere broer Heinrich. Ook Heinrich was schrijver. In politiek opzicht waren de gebroeders Mann tegenpolen, wat de broodnodige vonken brengt in ‘De Tovenaar’. Wat onderbelicht blijft, maar onderhuids woedt, is de moeilijke relatie met Klaus, Thomas’ oudste zoon. Klaus’ begrafenis in ‘De Tovenaar’ toont de kant die de kinderen Mann kende, maar waar de wereld van verstoken bleef. Het siert Tóibín dat hij geen eigen versie verzon van die moeilijke relatie tussen vader en zoon. Ergens had ik gewild dat hij het wel had gedaan. Het had ‘De Tovenaar’ pit gegeven.

Oorspronkelijke titel: The Magician.
Jaar van publicatie: 2021.

Nederlandse vertaling: Lette Vos en De Geus bv.

Gepubliceerd door daniellecobbaertbe

Ik lees en schrijf graag. ‘Boeken’ is mijn excuus om nieuwsgierig rond te lopen in de wondere wereld van de letteren. En me te vergapen aan de rijkheid en diversiteit van het geschreven woord.

%d bloggers liken dit: