Romans volgens Mantel

Met haar eerste roman ‘Every Day is Mother’s Day’ (1985) over een maatschappelijk werkster vestigde Hilary Mantel (1952) haar reputatie als een schrijfster met talent voor scherpe sociale kritiek en levendige karakterisering.

Haar grote doorbraak kwam in 2009 met ‘Wolf Hall’, haar eerste boek over Thomas Cromwell (1485-1540). Met zowel ‘Wolf Hall’ als zijn opvolger ‘Het boek Henry’ won ze de Man Booker Prize. Daarmee is zij de eerste vrouw die de belangrijkste literaire prijs in het Engelse taalgebied tweemaal won.

Ook haar derde boek over de vertrouweling van Hendrik VIII ‘De spiegel en het licht’ was een bestseller.

Ruim dertig jaar voor haar Cromwell-trilogie schreef Mantel haar eerste historische fictieroman over de Franse Revolutie. Voor ‘Een veiliger oord’ wist zij in 1974 geen uitgever te vinden. Het werd pas in 1992 gepubliceerd.

Foto is van Chris Boland – www.chrisboland.com

Het noordwater van Ian McGuire

1859. Kapitein Brownlee vaart voor de laatste keer naar Groenland. HIer zal hij op bevel van Baxter The Volunteer laten zinken. De walvisjacht loopt immers op zijn laatste vinnen. Als beloning wacht Brownlee een derde van het verzekeringsgeld dat Baxter zal opstrijken. Ook kapitein Campbell van The Hastings zit mee in het complot. The Hastings zal The Volunteer te hulp komen. Het is aan de kapiteins om het geschikte moment onderling af te spreken. 

Voor zijn laatste reis wil Brownlee een goede vangst. Dertig ton zeehonden- en walvisolie moet haalbaar zijn, zelfs met dat stelletje lapzwansen dat Baxter aanwierf. Wat hij van de scheepsarts moet denken weet Brownlee niet. Dat manke Ierse onderdeurtje is duidelijk een geval apart. 

Volgens Baxter zal hij niet veel te doen hebben. De verdienste is dan ook navenant. Maar na zijn oneervol ontslag uit het leger is kieskeurigheid geen optie voor dokter Patrick Sumner. 

Wie walvisvaarder zegt, zegt ‘Moby Dick’. Als hoofddocent in de Amerikaanse literatuur met als specialisatie het realisme is Ian McGuire bekend met het werk van Herman Melville. Hij publiceerde al artikels over Melville en wil graag een biografie over hem schrijven.

Net als ‘Moby Dick’ is ‘Het noordwater’ niet onder een genre onder te brengen. Het is een historische roman, een avonturen- en actieroman en een literaire thriller waarbij de lezer meer weet dan de personages. Doordat McGuire er geen doekjes om windt en alles heel realistisch beschrijft, heeft het boek iets gotisch en donker. 

Ook de meerwaardezoeker krijgt iets om over na te denken. De roman opent namelijk met “aanschouw de man” (Ecce homo), wat verwijst naar een boek van Nietzsche. Na deze filosofische openingszin schuifelt de slechterik het verhaal in. In de avond voor de afvaart van The Volunteer vermoordt Henry Drax een man en een jongen. De aanleiding is de bevrediging van zijn eigen behoeftes. Dat zet gelijk de toon van het boek en de verwachtingen op scherp.

Volgens Henry Drax is elke man in staat tot geweld en moord. De held, Sumner is het daar niet mee eens. Maar is zijn denken wel congruent aan zijn daden? Draait het in het leven niet om heersen en overleven?

In ‘Het noordwater’ weten alvast enkel de slimsten te overleven. 

De trailer van de reeks die de BBC maakte van McGuires ‘Het noordwater’.

Oorspronkelijke titel: The North Water.
Jaar van publicatie: 2017.

Uitgegeven bij Cargo. Vertaald door Luud Dorresteyn en Otto Biersma.
Bron trailer: YouTube; kanaal Movie Trailers Source.

Sneeuw van John Banville

Foto door Vincenzo Malagoli op Pexels.com

Oorspronkelijke titel: Snow
Jaar van publicatie:
2020

Thrillers schreef John Banville normaal gezien onder zijn pseudoniem Benjamin Black. Maar met zijn nieuwe thrillerserie rond inspecteur Strafford zette hij die schurk Black voorgoed aan de deur. Weliswaar recycleert hij. Gaat hij door op het werk van Black. Zo is Strafford geen onbekende. In ‘De geheime gasten’ was hij al een belangrijk personage. De setting is die van Quirke: het Ierland van de jaren 50. 

Door zijn stedelijke setting, alcoholzuchtig personage en aandacht voor sfeer hoorde de Quirke-serie thuis in het hardboiled-genre. ‘Sneeuw’ daarentegen is een amalgaam van een hardboiled en een golden age detectiveverhaal. Banville stuurt Strafford net als in ‘De geheime gasten’ naar het Ierse platteland. Door zijn adelijke afkomst is Strafford een gentleman detective. Zijn habitat zijn landhuizen.

Aanvankelijk gooit Banville je in een verhaal dat Agatha Christie al schreef in 1942: ‘The Body in the Library’ (Dood van een danseres). Net als in ‘The Body in the Library’ is er sprake van een onwaarschijnlijk slachtoffer, een gepensioneerde kolonel en een riant stulpje. Strafford moet immers naar Ballyglass Hall, het landhuis van de aristocratische en protestantse familie Osborne. Hier ligt het lijk van een katholieke priester. Mevrouw Osborne vond hem in de bibliotheek. 

Pikant detail: de moordenaar heeft de priester gecastreerd. 

Het slachtoffer is niet enkel onwaarschijnlijk, er is ook iets onwaarschijnlijks met hem gebeurd. Er zijn geen sporen van inbraak. Iemand in het huis heeft de priester vermoord. Of liet de moordenaar binnen. De lijst van verdachten is dus beperkt.

Het motief voor de moord is al snel duidelijk. Want als je een priester hebt, wiens dood de mensen koud laat en die bovendien nog in een tehuis werkte, dan kom je automatisch uit bij misbruik in de katholieke kerk. Die voorkennis hebben Banvilles personages uiteraard niet. Ze hebben zo hun vermoedens. Maar ze durven amper het onwaarschijnlijke te denken.

De personages zijn voortreffelijk uitgewerkt, vooral de femme fatale. Je krijgt heel wat mee over de sociaal-maatschappelijke verhoudingen en over Strafford zelf. Het verhaal kent onverwachte wendingen: Strafford wordt immers van alle kanten tegengewerkt. Zijn adelijke afkomst werkt in zijn nadeel. De Osbornes hebben geheimen. En operatie doofpot hangt als een zwaard van Damocles over zijn zaak.

Hoewel het slot ontbreekt, is de orde hersteld. En is het einde van ‘Sneeuw’ eentje om in te kaderen.