De pianostemmer van Daniel Mason

Een piano in Birma.

Hoewel het Ministerie van Oorlog gewoon is aan de ongewone verzoeken van de majoor-arts, Anthony Carroll, met betrekking tot zijn medische onderzoeken, reageerde het met ongeloof als Carroll vroeg om een piano. Logistiek was het leveren van een piano in de jungle van Birma quasi onmogelijk. Bovendien wou Carroll niet zomaar een piano, het moest ook nog een specifiek merk zijn, namelijk een Erard-piano. Toch kreeg Carroll zijn zin. En bleek operatie piano succesvol.

Nu blijkt de piano ontstemd te zijn. Dus stelt het Ministerie van Oorlog een onderzoek in naar Londense pianostemmers gespecialiseerd in het stemmen van Erard-vleugels. De keuze valt op de 41-jarige pianostemmer, Edgar Drake. Zo krijgt Edgar het vreemde verzoek om naar Birma af te reizen om een piano te stemmen.

In het jaar 1886 was het geen evidentie om naar Birma te reizen. Bovendien strijdt het Engelse koloniale bewind tegen Birmezen en Fransen in het gebied, waar Edgar naar toe moet. Het leger voorziet echter een royale vergoeding en belooft voor zijn vrouw te zorgen. Edgar vindt het geweldig, dat Carroll zijn liefde voor muziek en cultuur deelt met de lokale vorsten om de vrede te bewaren. Voor zo’ n edel doel wil Edgar graag een lange reis maken. Hij mag de majoor-arts al, hoewel hij hem nooit ontmoet heeft. Maar is Anthony Carroll inderdaad zo onbaatzuchtig?

‘De pianostemmer’ is geplaatst tegen een waarheidsgetrouwe historische context. Mason weet je moeiteloos onder te dompelen in het negentiende-eeuwse Londen en Birma. Op zich een opmerkelijke prestatie. Masons taal is rondom prachtig en beeldend. Zijn hoofdpersonage, Edgar Drake is mooi uitgewerkt. Niettemin zijn er valse noten. Zo zijn sommige stukken te lang en niet echt interessant. Gelukkig kan je de overbodige stukjes tekst makkelijk overslaan zonder belangrijke informatie te missen. Lastiger is het onduidelijk onderscheid tussen dialoog en de interne gedachten en herinneringen, wat zorgt voor verwarring en een onbevredigend einde.

Al bij al, is ‘De pianostemmer’ een geslaagd boek.

 

Oorspronkelijke titel: The Piano Tuner.
Datum van publicatie: 2002.

De jaren in Birma van George Orwell

De Britten in Myanmar.

‘De jaren in Birma’ neemt je mee naar de tijd dat Myanmar nog een Britse kolonie was. John Flory woont in het fictieve stadje Kyauktada, een plaats van 4000 inwoners. Flory is een van de zeven Britten die in Kyauktada woont en werkt. Net als alle blanke Europeanen is hij lid van de Europese club. De club moet een Aziatische notabele als lid opnemen, wat op veel tegenstand stuit. De Indische dokter Veraswami, een goede vriend van Flory, maakt een goede kans om als lid toegelaten te worden. Echter, U Po Kyin, een corrupt Myanmarees magistraat, heeft zijn zinnen gezet op toetreding tot de club en doet er alles aan om Veraswami’s reputatie in diskrediet te brengen. Slaagt U Po Kyin in zijn opzet? En gaan de Europeanen wel een Aziatisch lid toelaten?

‘De jaren in Birma’ geeft een realistische en satirische kijk op een niet zo fraai stukje Britse geschiedenis. Omwille van de racistische uitspraken kent het een wrange nasmaak. Naast thema’s als kolonialisme, imperialisme en racisme schetst ‘De jaren in Birma’ ook een intrigerend psychologisch portret van een eenzame Europese man, die een identiteitscrisis doormaakt. Ondanks zijn afschuw voor de bekrompenheid van de andere Europeanen en zijn liefde voor Birma en de Aziaten lukt het Flory niet om op te komen voor zijn ideeën en opvattingen. Bovendien behoort hij tot de heersende klasse en wordt van hem solidariteit verwacht op basis van nationaliteit.

‘De jaren in Birma’ was Orwells eerste fictiewerk, waarin hij eigen ervaringen verwerkte. Van 1922 tot 1927 werkte Orwell namelijk als overheidsfunctionaris bij de Indian Imperial Service in Birma.

 

Oorspronkelijke titel: Burmese Days.
Datum van publicatie: 1934.