Serena van Ron Rash

Wraak en weerwraak in de Appalachen.

Pemberton was in Boston om de nalatenschap van zijn vader af te handelen. Tijdens zijn driemaandelijks verblijf leerde de houtbaron een bloedmooie vrouw kennen. Wanneer Pemberton terugreist naar zijn bedrijf in de bergen van North Carolina, reist er een kersverse bruid met hem mee. Serena is niet alleen bloedmooi en sexy, maar weet ook alles over hout. Met haar kennis van zaken dwingt ze snel respect af bij de houthakkers en de compagnons van haar man.

Het verhaal dat volgt, beslaat twee jaar. In die twee jaar neemt de werkdruk in het houtkamp gestaag toe, en gaan de arbeidersongelukken in stijgende lijn. Dankzij de Grote Depressie is er geen gebrek aan arbeiderskrachten. Zo weten de Pembertons tijdig alle bomen op hun land om te hakken. De natuurbeschermers zijn namelijk bezig met de bouw van een nationaal park, The Great Smoky Mountains. Ze azen op een stuk land van de Pembertons. De Pembertons weten door omkoperij en moord te voorkomen dat ze dat stuk land verliezen aan het nationaal park.

Het bloedspoor dat de Pembertons aanrichten word je grotendeels onrechtstreeks verteld via de gesprekken van de houthakkers. Wat een aparte kijk geeft op de handelswijze van de nietsontziende houtbaron en zijn vrouw. In zekere zin is ‘Serena’ de kroniek van een verloren gevecht, want het nationale park is er in 1934 gekomen. Serena is vooruitziend. Zij weet tijdig te verkassen naar het buitenland. Dit allicht dankzij de oude vrouw in het houtkamp, die de gave van de voorspellingen heeft. De voorspellingen, dromen en de manier waarop Serena beschreven wordt als zij in het houtkamp rondrijdt, geeft de roman met momenten iets surrealistisch.

‘Serena’ vraagt geduld, want in de eerste hoofdstukken leer je heel wat personages kennen. De roman komt zo traag op gang. Belangrijk om weten is, dat Rash in ‘Serena’ technieken uit de theaterwereld toepast. Zo onthullen de dialogen de ware aard van de personages en laten ze je zien wat je moet weten als lezer. Hoe Serena reageert op anderen, zegt veel over haar normen, waarden en motieven. Als je haar enkel zou beoordelen op haar gedrag, dan is zij eendimensionaal, maar aan de hand van wat ze zegt en hoe ze reageert, heb je een complex intelligent personage met een grenzeloze ambitie. Van het moment dat Serena een handlanger krijgt in de vorm van een houthakker, gooit Rash het plot om, en werkt een eerdere verhaallijn uit. Die verhaallijn leidt tot wraak en weerwraak en overstijgt de tijd die het verhaal beslaat. Het resultaat is een verhaal zo zwart als het land na de doortocht van de vernielende houtkap. Kortom: ‘Serena’ is een gitzwart, onalledaags verhaal.

Oorspronkelijke titel: Serena.
Jaar van publicatie: 2008.

De grote sjoemelaar

Klassiekers zoals ‘The Great Gatsby’ bereiken maar pas decennia later de status van klassieker. 

Hoewel F. Scott Fitzgerald tijdens de jaren twintig van de vorige eeuw een succesvol schrijver was, stierf hij in 1940 in de overtuiging dat hij een mislukkeling was. Zijn verhalen en novelles werden namelijk sinds de Wall Street-crisis van 1929 amper gelezen. Ook ‘The Great Gatsby’, dat Fitzgerald beschouwde als zijn meesterwerk, kende sinds zijn publicatie in 1925 een teleurstellende verkoop.

Riante levensstijl.

Eigenlijk verkocht Fitzgeralds werk nooit goed genoeg om uit de financiële problemen te geraken. Vanaf 1930 werd zijn vrouw Zelda op regelmatige basis opgenomen in psychiatrische instellingen en sanatoria, wat veel geld kostte. Daarnaast diende het geld vooral om hun riante levensstijl te bekostigen. Dankzij het succes van Fitzgeralds eerste novelle, ‘This Side of Paradise’, behoorden Scott en Zelda namelijk tot de New Yorkse Jetset. Hun levensstijl bracht mee, dat ze tot in de vroege uren op jazzmuziek dansten op mondaine feesten en illegaal gestookte alcohol dronken. In zijn geval was het zuipen, want Fitzgerald was een alcoholist.

Turbulente tijden.

Niet enkel zijn huwelijk maar ook de tijd waarin Fitzgerald leefde was turbulent. Aan de ene kant heerste er een groot optimisme en geloof in de mogelijkheden van nieuwe technologieën zoals de auto, het vliegtuig, de telefoon en radio, wat zich vertaalde in de kunst en cultuur. Aan de andere kant was er veel misdaad en sociaal-economische ongelijkheid. De feesten die de Fitzgeralds frequenteerden, konden niet blijven duren. In ‘The Great Gatsby’ bekritiseerde Fitzgerald die mondaine feesten, gegeven door mensen als een Jay Gatsby, die enkel geïnteresseerd waren in macht en rijkdom.

“When you feel like criticizing any one…just remember that all the people of the world haven’t had the advantages that you’ve had.”

Zolang het grote optimisme en geloof duurde, zolang scheen Fitzgeralds ster als schrijver. Vanaf 1929 waren lezers veeleer geïnteresseerd in depressieve verhalen over armoede, en niet in verhalen over rijke playboys en sjoemelaars zoals Jay Gatsby. Pas na de Tweede Wereldoorlog vond ‘The Great Gatbsy’ stilaan zijn weg naar het grote lezerspubliek, onder meer dankzij de cultroman ‘Catcher in the Rye’ (De vanger in het graan) van J.D. Salinger. Ook werd ‘The Great Gatsby’ vanaf de jaren zestig opgenomen in de standaardliteratuur voor middelbare scholen en universiteiten.

Bron: Wikipedia, The Guardian en USA Today.
Bron Trailer ‘The Great Gatsby’: YouTube