Een ladder naar de hemel van John Boyne

Gewetenloze Maurice Swift.

Kan je een schrijver wel vertrouwen? Voor je het weet, heeft hij jouw verhaal of een anekdote die je hem vertelde, verwerkt in zijn roman. Uiteraard ga je dat als schrijver niet toegeven. De personages, de scènes die je beschrijft, zijn immers ontleend aan je fantasie. Enige gelijkenis met de werkelijkheid berust op toeval. Maurice Swift, daarentegen, geeft grif toe dat het verhaal van zijn debuut -‘De twee Duitsers’- eigenlijk het verhaal is van de succesvolle schrijver Erich Ackermann. Ackermann heeft Swift zijn geheim verteld, een geheim dat hij meer dan veertig jaar voor zich heeft gehouden. Ackermanns carrière is na ‘De twee Duitsers’ voorbij. Maar de ene zijn dood, is de andere zijn brood: ‘De twee Duitsers’ is een bestseller. Eigenlijk was het nog niet zo moeilijk voor Maurice Swift om Ackermanns verhaal te ontfutselen. Want Ackermann viel direct voor zijn charmes en schoonheid.

De titel van het boek geeft veel weg, want het verwijst naar de Amerikaanse uitdrukking: ‘Ambition is putting a ladder to the sky’. Iemand is zo ambitieus dat hij alle risico’s en obstakels neemt om zijn doel te bereiken. Het Engels kent ook de uitdrukking ‘the top of the ladder’, het hoogtepunt van iemands carrière. En om naar de top te geraken is het handig om meedogenloos en gewetenloos te zijn, zoals Tom Ripley en Maurice Swift. Boyne geeft het ook zelf aan in zijn eerste deel:

“Ik denk dat Maurice is wat hij moet zijn en wanneer hij het moet zijn. Hij is een gladde charmeur, dat staat buiten kijf. En ik mag hem niet graag, Gore, als ik eerlijk ben. Soms denk ik dat ik misschien wel een hekel aan hem heb. Hij is grof en onaardig, vreselijk egocentrisch en hij behandelt me als een hond.”

In ‘Een ladder naar de hemel’ laat Boyne zijn lezer niet werken. Hij legt veel te veel uit. Bovendien verzandt het verhaal vanaf het tweede deel in ongeloofwaardigheid. Altijd een doodsteek voor fictief werk. De literaire wereld met zijn genderongelijkheid, obsessie voor literaire prijzen en literaire diefstal wordt via een occasionele oneliner in zijn blootje gezet, maar het blijft braafjes. Kortom: ik vind het boek overroepen. Naar mijn gevoel zijn sommige scènes bewust overdreven geschreven, een dooddoener voor mij. Eigenlijk vond ik enkel het eerste deel goed. Gelukkig las ‘Een ladder naar de hemel’ vlot weg.

 

Oorspronkelijke titel: A Ladder to the Sky.
Jaar van publicatie: 2018.

Serena van Ron Rash

Wraak en weerwraak in de Appalachen.

Pemberton was in Boston om de nalatenschap van zijn vader af te handelen. Tijdens zijn driemaandelijks verblijf leerde de houtbaron een bloedmooie vrouw kennen. Wanneer Pemberton terugreist naar zijn bedrijf in de bergen van North Carolina, reist er een kersverse bruid met hem mee. Serena is niet alleen bloedmooi en sexy, maar weet ook alles over hout. Met haar kennis van zaken dwingt ze snel respect af bij de houthakkers en de compagnons van haar man.

Het verhaal dat volgt, beslaat twee jaar. In die twee jaar neemt de werkdruk in het houtkamp gestaag toe, en gaan de arbeidersongelukken in stijgende lijn. Dankzij de Grote Depressie is er geen gebrek aan arbeiderskrachten. Zo weten de Pembertons tijdig alle bomen op hun land om te hakken. De natuurbeschermers zijn namelijk bezig met de bouw van een nationaal park, The Great Smoky Mountains. Ze azen op een stuk land van de Pembertons. De Pembertons weten door omkoperij en moord te voorkomen dat ze dat stuk land verliezen aan het nationaal park.

Het bloedspoor dat de Pembertons aanrichten word je grotendeels onrechtstreeks verteld via de gesprekken van de houthakkers. Wat een aparte kijk geeft op de handelswijze van de nietsontziende houtbaron en zijn vrouw. In zekere zin is ‘Serena’ de kroniek van een verloren gevecht, want het nationale park is er in 1934 gekomen. Serena is vooruitziend. Zij weet tijdig te verkassen naar het buitenland. Dit allicht dankzij de oude vrouw in het houtkamp, die de gave van de voorspellingen heeft. De voorspellingen, dromen en de manier waarop Serena beschreven wordt als zij in het houtkamp rondrijdt, geeft de roman met momenten iets surrealistisch.

‘Serena’ vraagt geduld, want in de eerste hoofdstukken leer je heel wat personages kennen. De roman komt zo traag op gang. Belangrijk om weten is, dat Rash in ‘Serena’ technieken uit de theaterwereld toepast. Zo onthullen de dialogen de ware aard van de personages en laten ze je zien wat je moet weten als lezer. Hoe Serena reageert op anderen, zegt veel over haar normen, waarden en motieven. Als je haar enkel zou beoordelen op haar gedrag, dan is zij eendimensionaal, maar aan de hand van wat ze zegt en hoe ze reageert, heb je een complex intelligent personage met een grenzeloze ambitie. Van het moment dat Serena een handlanger krijgt in de vorm van een houthakker, gooit Rash het plot om, en werkt een eerdere verhaallijn uit. Die verhaallijn leidt tot wraak en weerwraak en overstijgt de tijd die het verhaal beslaat. Het resultaat is een verhaal zo zwart als het land na de doortocht van de vernielende houtkap. Kortom: ‘Serena’ is een gitzwart, onalledaags verhaal.

Eerder las ik van Ron Rash ook ‘De fluitspeler‘. 

Oorspronkelijke titel: Serena.
Jaar van publicatie: 2008.

Toen de nachten koud waren van Susanna Jones

Spannende historische fictie

In plaats van de dienstmeid ging haar moeder mee naar de universiteit. Mevrouw Farringdon wou haar dochter Grace alsnog overhalen niet naar Candlin College te gaan. Aan het begin van de twintigste eeuw werd van meisjes namelijk verlangd dat ze thuis bleven en geduldig hun toekomst afwachtten.

Op Candlin College richtte Grace de Genootschap voor Zuidpoolreizigers op. Net als thuis wou Grace ontdekkingsreisje spelen en de kracht van de verbeelding gebruiken om zich in te leven in de avonturen van de Zuidpoolreizigers. Samen met Lenora Locke, Cicely Parr en Winifred Hooper ging ze de routes van de expedities volgen en de wetenschappelijke onderzoekingen nader bekijken. In tegenstelling tot Grace waren voorgenoemde jonge dames niet begiftigd met een rijke fantasie. Enkel Cicely Parr kon zich een voorstelling maken van de kou en de geleden ontbering van de Zuidpoolreizigers. Zij was een ervaren bergbeklimster, en stelde voor om tijdens de komende vakantie de Snowdonia in Wales te beklimmen. Na de Snowdonia volgde nog een beklimming in de Alpen.

Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog verschuilt Grace zich in haar ouderlijke huis. Tijdens de expedities van het Genootschap zijn er akelige dingen gebeurd, en enkel Grace kan antwoorden geven.

In ‘Toen de nachten koud waren’ bewandelt Jones de dunne lijn tussen gezonde verbeeldingskracht en waanideeën. In de huidige tijd is Grace hoogstwaarschijnlijk paranoïde. Wanneer juist de fantasie doorslaat naar een ongezonde toestand blijft duister, vooral omdat de Farringdons een traditie hebben van gekke familieleden. De historische setting waartegen het verhaal zich afspeelt, is bijzonder interessant. Lenora en Winifred sympathiseren met de suffragettes, terwijl Cicely niet gelooft in gelijkheid voor man en vrouw, wat zorgt voor interessante conversaties, situaties en anekdotes. De setting is ook een geschikt decor voor gekortwiekte ambities, rivaliteit en jaloezie. Kortom, ‘Toen de nachten koud waren’ is voor iedereen die houdt van spannende historische fictie en onbetrouwbare protagonisten.

Oorspronkelijke titel: When Nights Were Cold.
Jaar van publicatie: 2012.