Roman in de beklaagdenbank.

klassieker uit de literatuur

Klassiekers zoals Lady Chatterley’s minnaar zijn baanbrekend. 

Londen, The Old Bailey, 1960. “Geachte leden van de jury. Is dit het soort boek dat u uw vrouw of uw bedienden zou willen laten lezen?” Het boek waar de aanklager naar verwees, was ‘Lady Chatterley’s lover’ van D.H. Lawrence (1885-1930).

Toen D.H. Lawrence in 1930 stierf, kende de publieke opinie hem als een schrijver van pornografie. Lawrence was namelijk een van de eerste Engelse schrijvers die openlijk over seks schreef. Gerechtelijke vervolging bleef niet uit. De schrijver bracht het grootste deel van zijn korte leven dan ook door in het buitenland. Zijn ongedwongen levensstijl inspireerde zijn bekendste en beruchtste werk: ‘Lady Chatterley’s lover’. Lawrence schreef het in 1928 in Italië en liet het daar ook publiceren. In 1929 verscheen de geruchtmakende lady in Frankrijk.

Iedereen die uit Frankrijk of Italië kwam, kon strenge douanecontroles verwachten. Onder geen beding mocht er een ongecensureerd exemplaar van ‘Lady Chatterley’s lover’ Engeland binnengesmokkeld worden. Toen in 1959 de wetgeving op obsceniteit versoepeld werd, besloot Penguin Books om ‘Lady Chatterley’s lover’ in Engeland te publiceren. Uiteraard wou de kroon daar een stokje voor steken! De uitgever kon zich gaan verantwoorden in de rechtszaal. Nochtans was de wet juist versoepeld om literaire werken te beschermen, en om een onderscheid te maken tussen kunst en pornografie. Maar was ‘Lady Chatterley’s lover’ wel een literair werk? Het was aan de fine fleur van de toenmalige literatuurwereld om daar hun licht over te laten schijnen.

‘All hopes of eternity and all gain from the past he would have given to have her there, to be wrapped warm with him in one blanket, and sleep, only sleep. It seemed the sleep with the woman in his arms was the only necessity.”

Het waren overigens niet enkel de spraakmakende seksscènes waarover de kroon en de aanklager viel. Er was ook de kwestie van het klassenverschil. Lady Chatterley begint namelijk een fysieke relatie met de jachtopzichter van haar man, krijgt een kind van hem en scheidt vervolgens om te trouwen met haar grote liefde. Tijdens het proces tegen Penguin Books bleek dat de aanklager het vooral moeilijk had met het overspel van de immorele lady met haar bediende. Zijn uitspraak over vrouwen en bedienden viel slecht bij de publieke opinie. De jury volgde hem niet; zij gaf Penguin Books het recht om ‘Lady Chatterley’s lover’ te publiceren. Op de eerste dag van publicatie verkocht Penguin Books 200 000 exemplaren.

De vrijspraak had verstrekkende gevolgen. Seks was niet langer meer een taboe in de kunst en in de entertainmentindustrie, wat dan weer zijn weerslag had op de Engelse maatschappij. Vooral Londen maakte zich op voor de swingende jaren 60.

Trailer van de televisieserie uit 2015 komt van het YouTube-kanaal van de BBC. Voor dit blog gebruikte ik verschillende bronnen waaronder The Guardian.
De foto bovenaan dit blog komt van Pixabay. 

Kerstwensen

“I don’t know what to do! I am as light as a feather, I am as happy as an angel, I am as merry as a school-boy. I am as giddy as a drunken man. A merry Christmas to every-body! A happy New Year to all the world!”

Uit ‘A Christmas Carol’ van Charles Dickens

A Christmas Carol - Scrooge and Bob Cratchit.jpg
Scrooge en Bob Cratchit vieren kerst. ©John Leech, via Wikimedia Commons.

A Christmas Carol‘ heeft sinds zijn publicatie in 1843 niets aan populariteit ingeboet. Bovendien droeg het bij tot ons beeld van een Engelse kerst.

 

 

Een literaire bromance

klassieker uit de literatuur

Klassiekers zoals Brideshead Revisited blijven vragen oproepen. 

Is het een bromance? Of is er meer aan de hand? Vooral de verfilmde versies van ‘Brideshead Revisited’ suggereren dat er meer aan de hand is tussen Lord Sebastian Flyte en Charles Ryder. Volgens sommige literatoren suggereren bepaalde zinnen en passages in het boek een fysieke relatie, en schreef Evelyn Waugh met ‘Brideshead Revisited’ (1945) een uiterst subtiele roman over de mannenliefde. Maar er zijn ook literatoren die menen dat enkel Sebastian homo is.

Over de aard van de relatie tussen Sebastian en Charles kreeg Evelyn Waugh veel vragen. Volgens hem voelde Charles een romantische affectie ten opzichte van de wereld die Sebastian vertegenwoordigde. Een wereld, die voor een jongen uit de middenklasse betoverend was. Bovendien had Charles nooit een familieleven gekend en werd hij bij de Flytes geconfronteerd met de hocus-pocus van het katholieke geloof. Dat katholieke geloof met zijn goddelijke genade is een belangrijk thema in ‘Brideshead Revisited’.

Uiteraard spreekt de ambivalente relatie tussen Sebastian en Charles meer tot de verbeelding dan het thema van de goddelijke genade. Bovendien trekken we maar al te graag gelijkenissen tussen een fictief werk en het leven van een kunstenaar. Vele zien in Charles een reïncarnatie van zijn schepper. Hoe zat het met Waughs seksualiteit? Tijdens zijn studententijd in Oxford zou hij relaties hebben gehad met mannen. Zou, want we weten het niet met zekerheid. Waugh was in Oxford bevriend met homoseksuele mannen. Enkele van die mannen, met name Hugh Lygon en Alastair Graham leverden de inspiratie voor Lord Sebastian Flyte. Waugh haalde de inspiratie voor zijn romanpersonages sowieso uit zijn eigen omgeving en vriendenkring. Hoewel, zijn personages de neiging hadden om hun eigen leven te gaan leiden eens ze op papier werden gezet!

Met Lord Sebastian Flyte creëerde Waugh trouwens een opmerkelijk personage. Net als de dichter Sir John Betjeman nam Sebastian zijn teddybeer mee naar Oxford. Hier leert verteller Charles Ryder hen kennen. Het verhaal dat Charles vertelt beslaat ongeveer twintig jaar.

‘Brideshead Revisited’ werd in 1945 goed onthaald en is een klassieker in de Engelse literatuur. Het is dan ook, zowel inhoudelijk als technisch, een meesterwerk.

“I should like to bury something precious in every place where I’ve been happy and then, when I’m old and ugly and miserable, I could come back and dig it up and remember.”

 

Voor dit blog gebruikte ik verschillende bronnen.