Zijn bloedige plan van Graeme Macrae Burnet

Drievoudige moord in de Schotse Hooglanden.

“Ik schrijf dit op verzoek van mijn advocaat, de heer Andrew Sinclair, die me tijdens mijn gevangenschap in Inverness altijd heeft behandeld met een beleefdheid die ik geenszins verdien.”

In het voorjaar van 2014 ging schrijver Graeme Macrae Burnet op zoek naar informatie over zijn grootvader, Donald Macrae, bijgenaamd de stamper. Bij het grasduinen in de archieven van Highland Archive Centre te Iverness vond hij diverse krantenknipsels over het proces van Roderick Macrae. Roderick was 17 als hij in 1869 werd aangehouden voor de moord op drie leden van de Mackenzie clan. Naast die krantenknipsels lag er ook een manuscript van de hand van Roderick. Zijn advocaat had hem opgedragen zijn verhaal te vertellen. Een verhaal over vergelding en machtsmisbruik. Een van de doden was namelijk Lachlan Mackenzie, de rentmeester van het dorpje waar Roderick met zijn familie woonde. Mackenzie deed de familie Macrae, en dan vooral vader John de duvel aan, en misbruikte zijn positie.

Maar in hoeverre klopt Rodericks verhaal? Wat heeft hem tot zijn gruwelijke daden gedreven? Is hij wel toerekeningsvatbaar? Kan zijn advocaat hem redden van de strop? De buren vertellen immers dingen die een nieuw licht op de zaak van de jonge intelligente man schijnen. Ook de rechtbankspecialisten hebben zo hun mening over wat gebeurd is. Eén specialist baseert zelfs zijn bevindingen op metingen van de schedel en de sociale achtergrond van de beklaagde.

Lezers die intussen al naar het Highland Archive Centre te Iverness trokken, kwamen van een koude kermis thuis. ‘Zijn bloedig plan’ is namelijk van A tot Z verzonnen. Burnet is niet de eerste schrijver die zijn lezers wil laten geloven dat zijn boek gebaseerd is op een waargebeurd verhaal, maar hij wist een zeer authentiek verhaal uit zijn vingers te krijgen. ‘Zijn bloedig plan’ flitst je moeiteloos naar de negentiende eeuw met zijn bijgeloof, zijn kijk op criminaliteit en klasse. Naast geloofwaardige personages en een authentiek aanvoelende historische setting word je ook nog getrakteerd op een spannend rechtbankdrama. Voeg daar nog het grimmig landschap van de Schotse Hooglanden aan toe en je hebt een intrigerend boek. ‘Zijn bloedig plan’ was overigens het best verkochte boek op de shortlist voor de Man Booker Prize 2016. Het enige minpuntje: je zou haast willen dat het echt gebeurd was.

Oorspronkelijke titel: His Bloody Project.
Jaar van publicatie: 2015.

Steenkoud van Stuart MacBride

Een rauw verhaal.

‘Steenkoud’ speelt zich af in het winterse Aberdeen, waar aan kroegen, kerken en regen geen gebrek is. Inspecteur Logan McRae gaat na een lange afwezigheid terug aan het werk. Omdat Logan een steekpartij overleefde, noemen zijn collega’s hem ‘Lazarus’. Net als Lazarus keerde Logan terug uit de dood.

Op Logans eerste werkdag wordt het lichaam van een driejarig jongetje gevonden. In de dagen daarna krijgt hij te maken met een vermoord meisje, twee verdwenen kleuters en een afrekening in het gokmilieu. Daarenboven wordt Logan ingedeeld bij een andere hoofdinspecteur en krijgt hij een assistente: agente Jackie Watson, bijgenaamd de ballenbreekster. Op de achtergrond speelt een rechtszaak tegen een verpleger, en is er nog een psychiatrische patiënt die een zelfstandig leven buiten een inrichting niet aankan. En blijkbaar is er iemand binnen het korps die de lokale krant tipt. Kortom, genoeg elementen die je aandacht vragen als lezer.

‘Steenkoud’ is een rauw verhaal. Die rauwe toonzetting en de humor van de schrijver zorgde ervoor dat het verhaal me pas halverwege het boek begon aan te spreken. Ook was het wennen aan de karakters. MacBride voert kleurrijke karakters op, die interessant zijn uitgewerkt. Het stoorde me aanvankelijk dat Logan terug kwam uit ziekteverlof, want zo leek het alsof het hier ging om een tweede boek in de reeks, terwijl ‘Steenkoud’ MacBride’s debuut was. Aanvankelijk lijkt er een verband te zijn tussen de verschillende zaken, maar je wordt als lezer vaak op het verkeerde been gezet. Ondanks de clichés beviel dit boek me wel.

Oorspronkelijke titel: Cold Granite.
Jaar van publicatie: 2005.