De tiende man van Graham Greene

Leven met de schaamte.

De Tweede Wereldoorlog, ergens in een Frans krijgsgevangenenkamp. Advocaat Louis Chavel heeft weinig tot geen contact met zijn medegevangenen. Voor hem berust zijn gevangenschap op een vergissing, terwijl zijn lotgenoten allicht vroeg of laat toch in de gevangenis zouden zijn beland. Op een dag komt er een piepjonge Duitse officier in hun cel. De weerstand heeft de avond daarvoor enkele Duitsers vermoord en de gevangenen moeten daarvoor boeten.

De officier heeft het bevel gekregen om van elke tien mannen in het kamp er één te laten doorschieten. Voor de groep van Chavel betekent dit 3 mannen. De gevangenen mogen zelf kiezen wie van hun doodgeschoten wordt. De gevangenen loten erom, en Chavel is één van de ongelukkigen. Chavel krijgt het echter voor elkaar dat er een andere man zijn plaats inneemt.

Het is een opmerkelijk en haast absurd gegeven. Wie neemt nu de plaats in van een andere man om te sterven? En wat met Chavel zelf, kan hij nog wel verder leven met de schaamte? In tegenstelling tot de held van ‘De vreemdeling’, Meursault, vindt Chavel pas de vrijheid wanneer hij bewust de dood accepteert. Voor hij zo ver is, is hij voor de laatste keer teruggekeerd naar zijn ouderlijke woning. Ook gaat hij de confrontatie aan met de familie van de man die zijn plaats innam.

‘De tiende man’ is een kort maar goed uitgewerkt verhaal dat tot nadenken stemt. Het is enkel nog tweedehands te vinden.

 

Oorspronkelijke titel: The Tenth Man.
Jaar van publicatie: 1985.