De sirenen van Bagdad van Yasmina Khadra

Ik was een gevoelig kind. Geen slapjanus, maar een jongen met een afschuw voor geweld. Niettemin ben ik nu als eenentwintigjarige in Beiroet. Ik ben namelijk uitgekozen voor een operatie, die duizendmaal opzienbarender zal zijn dan de aanslagen op 11 september.

‘Ik’ is een anonieme Irakese bedoeïenzoon, die zich na de val van Saddam Hussein aansloot bij de Jihadisten. Of beter gezegd. De Jihadisten maken gebruik van zijn haat. Hoe is het zo ver gekomen? Waarom draagt ‘ik’ haat als een tweede natuur? De gedaanteverwisseling van de bedoeïenzoon komt met het besef van het leven in een leugenachtige, onrechtvaardige, harde en wrede wereld. Maar kan ‘ik’ wel zelfmoord plegen?

Volgens Albert Camus, Khadra’s grote literaire voorbeeld, komt zelfmoord enkel in beeld als het leven zinloos is. En dat is goed om in je achterhoofd te houden bij het lezen van ‘De sirenen van Bagdad’.

Het verhaal kent drie delen. Het eerste en laatste deel situeert zich in Libanon. Hier wacht ‘ik’ tot hij in actie mag komen. Het tweede deel speelt zich af in Irak. Dit is uiteraard het grootste en belangrijkste deel van het verhaal. En veruit het interessantste. Het derde deel vond ik namelijk niet zo geslaagd. Het had iets post-apocalyptisch, wat niet paste bij de rest van het verhaal. Bovendien propte Khadra net iets te veel ideeën in dat laatste deel, wat afbreuk doet aan ‘iks’ essentiële vraag: “wat heb ik zelf met mijn leven gedaan”.

Met dit derde deel van een trilogie rond islamitisch extremisme schreef Khadra, pseudoniem van Mohammed Mousselehoul, al met al een indringend boek.

Oorspronkelijke titel: Les Sirènes de Bagdad.
Jaar van publicatie: 2006.

Reis naar het verleden van Stefan Zweig

Negen jaar geleden bleef het bij heimelijk gestolen zoenen, hoewel ze elkaar de kleren van het lijf hadden kunnen rukken. Nu is hij terug in Duitsland en ziet zijn vroegere geliefde terug. De oude passie is er nog steeds. In een roes nemen ze de avondtrein naar Heidelberg. Kunnen ze hun verlangen naar een inniger verbintenis alsnog tot uiting brengen? Of rijdt de tijd hun in de wielen?

“De afgeremde wielen ratelden hortend en stotend het station binnen, er volgde een harde, abrupte schok, toen verloor de trein snelheid en krijsten de wielen een laatste maal als een gekweld dier.”

‘Reis naar het verleden’ is een novelle die leest als een trein. En het soort boek dat je direct terug wil lezen. Stefan Zweig was overigens in de jaren twintig van de vorige eeuw een van de succesvolste Duitstalige schrijvers.

‘Reis naar het verleden’ is Zweigs laatste novelle. Het werd in de jaren zestig per toeval in een Londens archief gevonden. In 1987 bracht de Duitse uitgeverij S. Fisher het uit onder de titel ‘Widerstand der Wirklichkeit’ (verzet van de realiteit), omdat de zinnelijke wereld van ons koppel wordt overschaduwd door de realiteit van het opkomend fascisme.

Intussen is de novelle in verschillende talen onder de titel ‘Reis naar het verleden’ gepubliceerd. Eigenlijk past die titel net iets beter bij dit prachtig geschreven verhaal over lust en haat.

Oorspronkelijke titel: Widerstand der Wirklichkeit.
Datum van publicatie: 1976.

Van zeeman tot schrijver

Door zijn mooie stijl van schrijven was Joseph Conrad een groot voorbeeld voor een hele generatie van Engelstalige schrijvers. Engels was nochtans niet zijn moedertaal.

Pools-Engelse schrijver.

Joseph Conrad werd op 3 december 1857 geboren als Józef Teodor Konrad Korzeniowski in het Poolse Berdyczów (het huidige Berdytsjiv in Oekraïne). Naast Pools sprak de jonge Konrad ook vloeiend Frans. Konrad verloor zijn ouders al heel jong; hij was wees op zijn elfde. Zijn verdere opvoeding werd gelukkig door een oom ter harte genomen. Op zijn zestiende verhuisde hij naar Marseille in Frankrijk om aan het Russisch leger te ontsnappen. In Marseille monsterde hij aan op een schip en werd zeeman.

Aanvankelijk werkte hij op Franse schepen, in 1878 ging hij in zee met een Brits koopvaardijschip. In 1886 bracht hij tot gezagvoerder van de Britse koopvaardij en werd hem de Britse nationaliteit verleend. Intussen sprak Joseph Conrad Engels, weliswaar met een zwaar accent. Als hij in 1894 de zee voorgoed vaarwel zei, vestigde hij zich als schrijver in Engeland. Schrijven boeide hem en hij wou een literaire carrière uitbouwen. Bovendien vond hij steeds moeilijker werk als zeeman en liet zijn gezondheid te wensen over.

Zijn werk.

Bijna al zijn literair werk speelt zich af in exotische oorden, waar dramatische conflicten, de brute kracht van de natuur en raciale vooroordelen deel uitmaken van de thematiek. Een van zijn bekendste werken is ‘Heart of Darkness’ (Hart der duisternis). Het was losjes gebaseerd op zijn reis naar Congo-Vrijstaat, dat toen nog het privé-bezit was van Koning Leopold II.

Bron: Wikipedia en Biography.com. De foto komt van Wikimedia Commons.