Nora van Colm Tóibín

De ontvoogding van een weduwe.

Nora
Nora Webster (2014)

Hij had helse pijnen. De arts weigerde hem morfine te geven. Nora, zijn vrouw, kon enkel bidden dat de pijn voor haar man snel voorbij zou zijn. Gelukkig heeft zijn lijden niet lang geduurd. Zijn vroege en plotse dood was voor vele een schok. Maurice was enorm geliefd. Zijn weduwe krijgt dan ook veel aanloop na zijn overlijden.

Van de vier kinderen zijn er twee het huis uit wegens studies. Nora heeft enkel Conor en Donal om voor te zorgen. Maar wat met de jongens als ze weer gaat werken? Ze moet wel gaan werken, want met haar weduwepensioen komt zij er niet. Ze gaat terug voor Gibney werken. Toen ze met Maurice trouwde, was ze blij dat ze haar job bij Gibney kon opgeven, want ze werkte daar niet graag. Toen Peggy Gibney haar uitnodigde, wist Nora dat ze haar oude baan ging terugkrijgen, en dat ze die niet kon weigeren. In het kleinsteedse Enniscorthy weet iedereen alles van elkaar. De mensen bedoelen het goed, maar die sociale controle werkt niettemin benauwend voor Nora.

Met al die aanloop en bemoeienissen krijgt zij amper de tijd om haar herinneringen een plek te geven. Ook moet Nora zelfstandig beslissingen nemen, wat niet zo makkelijk is, want ze heeft haar verplichtingen.

“Er zouden mensen in de stad zijn,
onder wie Jim en Margaret, die zich
zouden afvragen waarom ze zangles
nam terwijl ze zich hoorde bezig te
houden met haar werk en haar huis,
en voor haar kinderen moest zorgen”.

Geen drama, geen belangrijke wendingen, geen apotheose en ook geen poëtische taal in ‘Nora’, maar een subtiel indringend portret van een weduwe in het kleinsteedse Ierland van de jaren zestig. Tijdens de drie jaar dat je de veertigjarige Nora volgt, zie je haar geleidelijk veranderen. Via een toevallige kennis ontdekt ze de wereld van de muziek en de zang. Een wereld, waar Maurice niet veel mee ophad, maar die Nora raakt. Als weduwe ontdekt Nora wat ze zelf leuk en interessant vindt, maar het is eieren lopen, want als moeder behoort zichzelf op te offeren. Het zijn dan ook kleine stapjes, die ze zet naar een leven zonder Maurice. Nora’s ontvoogding loopt parallel met het opkomend feminisme, de maanlanding, Bloody Sunday, en het zoeken van haar eigen kinderen naar hun plaats in de wereld.

Mijn zus woont op de schoorsteenmantel van Annabel Pitcher

“Mijn zus Rose woont op de schoorsteenmantel. Nou ja, stukjes van haar dan. Drie vingers, haar rechterelleboog en haar knieschijf liggen begraven op een begraafplaats in Londen. Mijn ouders kregen heel erge ruzie toen de politie delen van haar had gevonden.”

Aan het woord is de tienjarige Jamie Matthews, die vijf jaar geleden zijn zuster Rose verloor bij een terroristische aanslag. Eigenlijk herinnert Jamie zich weinig van Rose. Anders is het voor zijn zuster Yasmine, Rose’s tweelingzus, die door haar ouders jarenlang gekleed werd in de kleren die Rose zo graag droeg. Nadat Yasmine haar haren liet knippen en roze liet verven, en een neuspiercing liet zetten, liep haar moeder weg met een man van de praatgroep.

Terwijl zijn moeder nog steeds in Londen leeft, zijn Jamie, Yasmine en hun vader verhuisd naar de Lake District. Vader Matthew verwaarloost zichzelf, drinkt en laat zijn kinderen grotendeels aan hun lot over. Op zijn nieuwe school wordt de roodharige Jamie behoorlijk gepest, maar gelukkig is er Sunya. Zijn vriendschap met Sunya geeft Jamie echter kopzorgen. Sunya is een moslimmeisje, en moslims vermoordden zijn zuster. Hoe gaat hij zijn vriendschap met Sunya verborgen kunnen houden voor zijn vader? Want als zijn vader te weet komt dat hij met een moslima bevriend is….

Dat ‘Mijn zus woont op de schoorsteenmantel’ iets innemend heeft, komt vooral door de stem van Jamie. Die stem is authentiek, iets wat bij jeugdige fictieve helden makkelijk ontbreekt. Naast de zwaarwichtige thema’s weet de schrijfster ook wel genoeg humoristische situaties te creëren. Sommige situaties vond ik net iets te geforceerd. Ook vond ik dat er te veel thema’s werden aangesneden.

In zoverre ik kan beoordelen, denk ik wel dat ‘Mijn zus woont op de schoorsteenmantel’ een interessant boek is voor jeugdige lezers. Het werd alleszins heel goed onthaald. Hoewel ik ‘Mijn zus woont op de schoorsteenmantel’ niet fantastisch vond, was ik tot op zekere hoogte wel gecharmeerd door het verhaal.

Wat je ziet als je valt van Rebecca Wait

De Engelse Rebecca Wait won met de synopsis en de drie eerste hoofdstukken van wat haar debuutroman zou worden, een schrijfwedstrijd. Dit debuut ‘Wat je ziet als je valt’ hielp de auteur bij het begrijpen en verwerken van haar depressie als jongvolwassene. Geen toeval dus dat haar romanpersonage Kit depressief is. Kit gaat echter de dood verkiezen boven de pijn. Hoe het Kits familie vergaat na zijn dood, lees je in ‘Wat je ziet als je valt’. Bij aanvang van het verhaal is Kit al vijf jaar dood.

‘Wat je ziet als je valt’ kent verschillende vertelperspectieven en verhaallijnen. Zo krijg je enerzijds verschillende zienswijzen op Kits ziekte, en anderzijds de individuele gedachten en gevoelens van elk personage. Het is mooi om te zien hoe elk personage vanuit zijn karakter en temperament omgaat met wat is gebeurd. Vooral de mannelijke karakters worden sterk neergezet.

Je hebt het verhaal van Emma. Emma was 9 als haar broer stierf. Zij weet niet zo veel over die periode en begint zich nu als veertien-, bijna vijftienjarige vragen te stellen.  Je hebt het verhaal van de ouders: Joe en Rose, die sinds de dood van hun oudste zoon elk in hun eigen wereld leven, en uit elkaar zijn gegroeid. En dan is er het verhaal van Jamie. Jamie verliet het ouderlijke huis op de dag, dat zijn broer begraven werd en heeft sindsdien geen contact meer met zijn familie. Kits verhaal kom je te weten via Jamie aan de hand van brieven. Die brieven beslaan een deel van de roman en bieden een extra manier om het verhaal via verschillende kanten te belichten. Naast de familie, lees je ook hoe vrienden de dood van Kit ervoeren.

Omdat er genoeg details en hints in het verhaal zijn, komt het uiteindelijke drama niet abrupt, maar intens en sereen. Door de stijl, het rustig verhaaltempo en de opbouw wordt het boek nooit zwaarmoedig. Het is uiteindelijk een verhaal over liefde. De soort liefde, die je vindt in hechte families en die ervoor zorgt dat het verhaal een positief einde kent.