Nora van Colm Tóibín

De ontvoogding van een weduwe.

Hij had helse pijnen. De arts weigerde hem morfine te geven. Nora, zijn vrouw, kon enkel bidden dat de pijn voor haar man snel voorbij zou zijn. Gelukkig heeft zijn lijden niet lang geduurd. Zijn vroege en plotse dood was voor vele een schok. Maurice was enorm geliefd. Zijn weduwe krijgt dan ook veel aanloop na zijn overlijden.

Van de vier kinderen zijn er twee het huis uit wegens studies. Nora heeft enkel Conor en Donal om voor te zorgen. Maar wat met de jongens als ze weer gaat werken? Ze moet wel gaan werken, want met haar weduwepensioen komt zij er niet. Ze gaat terug voor Gibney werken. Toen ze met Maurice trouwde, was ze blij dat ze haar job bij Gibney kon opgeven, want ze werkte daar niet graag. Toen Peggy Gibney haar uitnodigde, wist Nora dat ze haar oude baan ging terugkrijgen, en dat ze die niet kon weigeren. In het kleinsteedse Enniscorthy weet iedereen alles van elkaar. De mensen bedoelen het goed, maar die sociale controle werkt niettemin benauwend voor Nora.

Met al die aanloop en bemoeienissen krijgt zij amper de tijd om haar herinneringen een plek te geven. Ook moet Nora zelfstandig beslissingen nemen, wat niet zo makkelijk is, want ze heeft haar verplichtingen.

“Er zouden mensen in de stad zijn, onder wie Jim en Margaret, die zich zouden afvragen waarom ze zangles nam terwijl ze zich hoorde bezig te houden met haar werk en haar huis,en voor haar kinderen moest zorgen”.

Geen drama, geen belangrijke wendingen, geen apotheose en ook geen poëtische taal in ‘Nora’, maar een subtiel indringend portret van een weduwe in het kleinsteedse Ierland van de jaren zestig. Tijdens de drie jaar dat je de veertigjarige Nora volgt, zie je haar geleidelijk veranderen. Via een toevallige kennis ontdekt ze de wereld van de muziek en de zang. Een wereld, waar Maurice niet veel mee ophad, maar die Nora raakt. Als weduwe ontdekt Nora wat ze zelf leuk en interessant vindt, maar het is eieren lopen, want als moeder behoort zichzelf op te offeren. Het zijn dan ook kleine stapjes, die ze zet naar een leven zonder Maurice. Nora’s ontvoogding loopt parallel met het opkomend feminisme, de maanlanding, Bloody Sunday, en het zoeken van haar eigen kinderen naar hun plaats in de wereld.

Oorspronkelijke titel: Nora Webster.
Datum van publicatie: 2014.

De boekhandel van Penelope Fitzgerald

Een universeel verhaal.

Engeland, begin jaren zestig. Een weduwe van middelbare leeftijd, Florence Green, besluit om in het geïsoleerde kustplaatsje Hardborough een boekhandel te beginnen. Het huis waarin ze haar boekhandel wil beginnen, Old House, staat al zeven jaar leeg. Net nu Florence haar winkel wil beginnen, wordt er geopperd dat het Old House kan gebruikt worden als kunstencentrum. Beter gezegd, mevrouw Gamart, een rijke generaalsvrouw wil een kunstencentrum in Hardborough. Ze is van mening dat Florence een ander en geschikter pand kan inrichten als boekhandel. Florence sluit haar ogen voor de werkelijkheid en begint toch een boekhandel in Old House. Maar wil Hardborough wel een boekhandel? En zal mevrouw Gamart zich zo maar neerleggen bij Florence’s beslissing?

‘De boekhandel’ viel me dadelijk op door de mooie vormgeving. Niet enkel de buitenkant maar ook de binnenkant is enorm verzorgd. Naast het verhaal is er ook een nawoord en een korte biografie van de schrijfster. Ik vind het altijd fijn om naast een verhaal ook iets meer te weten te komen over de auteur of de context van een boek.

Wat het verhaal zelf betreft, was ik redelijk snel verkocht en verknocht aan Fitzgeralds stijl. Met doorleefde en prachtig gecomponeerde zinnen als: “Ze dronk wat champagne en de kleinere zorgen van de dag leken bij elke gouden slok als speldenprikjes over haar tong te glijden en moeiteloos op te lossen.”, kan dat niet anders. In het verhaal an sich, gebeurt er aanvankelijk weinig en lijken mevrouw Gamarts bemoeienissen van geen tel te zijn, maar langzaam aan sluit het kleinstedelijke net zich. De context is overduidelijk Engels, maar het verhaal dat ‘De boekhandel’ vertelt is universeel.

Oorspronkelijke titel: The Bookshop
Jaar van publicatie: 1978