Danielles leeswereld: Alice

Foto van Mamizaza op Pixabay

Alice en ik.

Met haar lange blonde haren, haar blauw jurkje en wit schortje ziet ze er nog steeds hetzelfde uit. Ik leerde haar kennen via een strip, waarin ze me meenam naar een Wonderland, vol met speelkaarten, een gekke hoedenmaker, een waterpijprokende rups, een grijnzende kolderkat en een wit konijn met een horloge. Zij raakte een gevoelige snaar in mijn kinderhartje. Want ik gaf me een tijdlang uit voor haar, tot grote verwarring van mijn kleuterjuf. Zelf heb ik daar geen herinneringen aan; het is een naverteld feit.

De strip, daarentegen, kan ik me nog voor mijn geestesoog halen. Het was geïnspireerd op de film van Walt Disney, want zij had die typische grote ogen van tekenfilmhelden.

Ik neem het mezelf nog steeds kwalijk, dat ik als tiener tekstballonnen begon te lezen. Want op die fatale dag verdween de magie van mijn kindertijd. Ik had immers jarenlang mijn eigen fantastische verhalen verzonnen rond de kleurige plaatjes die ik bekeek. De avonturen van mijn striphelden, Suske en Wiske en Jommeke waren bij lange na niet zo spannend meer als daarvoor. Of dit ook opging voor mijn Alicestrip, weet ik niet meer. Ik zag het toen allicht voor wat het was: een warrig kinderverhaal.

Jaren heb ik niet meer aan Alice en haar verhaal gedacht. Enkel tijdens de voorbije 5 jaar kruiste zij weer mijn pad, hier op Boeken en op reis in Oxford. In die statige universiteitsstad kon ik niet naast haar kijken. Hier schreef Lewis Carroll immers zijn nonsensverhaal over een meisje, dat in haar droom een wit konijn volgt, vervolgens in een konijnenhol valt en terechtkomt in een bizarre wereld. 

Toeval wil, dat ik Alice daarnet nog zag, op een bedankingskaartje dat bij mijn bestelling zat van boekhandel het Stad Leest. Hoewel het citaat op het kaartje uit ‘Alice in Wonderland’ komt, ken ik het niet.  

– Wordt het nu eens niet stilletjes aan tijd dat ik deze klassieker lees? Vooral omdat Wonderland ooit een deel was van een tijd, waarin ik avonturen verzon en me identificeerde met Alice. In die tijd waren gekke werelden nog gewoon verzinsels. Of dromen van kleine, eigengereide meisjes.- 

Want anno 2020 heb je geen droom meer nodig om terecht te komen in een wereld, waarin alles anders en vreemd is. Sinds kort dwingt een dodelijk virus ons namelijk tot het dragen van mondmaskers en laat het verzorgend personeel rondstrompelen in pakken, die eerder thuishoren in een sf-verhaal. Voorlopig kunnen we enkel maar speculeren over wanneer alles weer zal worden zoals voorheen.

Winter in Madrid van C.J. Sansom

‘Winter in Madrid’ begint als een klassiek spionageverhaal. Harry Brett, een oorlogsveteraan wordt gerekruteerd door de Britse Geheime Dienst. Na een opleiding wordt hij naar Madrid gestuurd.

In Madrid moet Harry het vertrouwen winnen van een oude schoolvriend, Sandy Forsyth. Dankzij Forsyth zou de Spaanse regering van generaal Franco beschikken over goud. De Britten willen met zekerheid weten of die informatie klopt.

Mevrouw Barbara Forsyth blijkt ook een oude bekende van Harry te zijn. Harry ontmoette haar in 1937 toen hij op vraag van meneer en mevrouw Piper op zoek ging naar Bernie. Bernie Piper was een vriend van Harry en een overtuigd communist. Bij het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog vocht Bernie bij de Internationale Brigade.

Barbara krijgt drie jaar na Bernies verdwijning de bevestiging dat hij nog leeft. Hij zit in een werkkamp buiten Cuenca. Zij wil hem bevrijden. Want zij houdt nog steeds van hem. Uiteraard mag Sandy dit niet weten. Maar wat met Harry? Gaat ze hem in vertrouwen nemen?

Door de vier hoofdpersonages kent ‘Winter in Madrid’ verschillende verhaal- en tijdslijnen, die uiteraard geruisloos in elkaar opgaan. Sansom weet op een begrijpbare manier een complexe historische periode tot leven te brengen. Verwacht trouwens geen spionageverhaal zoals Le Carré die schrijft, maar eerder een spannende historische roman met een flinke scheut romantiek.

Oorspronkelijke titel: Winter in Madrid.
Jaar van publicatie: 2006.

Saluut aan Catalonië van George Orwell

“Ik heb aan deze oorlog, waarin ik zo’n onbeduidend rolletje heb gespeeld, herinneringen overgehouden die grotendeels slecht zijn, en toch had ik hem niet willen missen.”

Zes maanden na zijn vlucht uit Spanje verscheen ‘Saluut aan Catalonië’. In dit boek berichtte George Orwell over zijn ervaringen tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939). In 1936 was hij naar Spanje gegaan om te berichten over die oorlog. Maar in Barcelona sloot hij zich aan bij een militie om te vechten tegen de fascisten.

Hij belandde toevallig in een POUM-militie. Pas aan het front leerde hij dat er politieke en ideologische verschillen waren tussen PSUC, POUM, FAI, CNT, UGT, JCI, JSU en AIT.

Orwell diende aan het front van Aragon en Teruel. Bij Teruel raakte hij ernstig gewond. Hij kreeg toen een kogel door zijn keel. Hoewel de artsen dachten dat hij nooit meer zou kunnen spreken, herstelde zijn stembanden zich. Niet lang na zijn herstel moest Orwell vluchten uit Spanje. De Spaanse communisten waren namelijk een heksenjacht begonnen. Volgens hen was het POUM trotskistisch en onderhielden ze nauwe banden met de fascisten. Fake news! Want de POUM was marxistisch en werd helemaal niet betaald door de fascisten, integendeel. Niettemin slaagde de communisten erin om de POUM te laten verbieden. Ze wilden immers voorgoed afrekenen met anti-stalinisten.

In Engeland werd ‘Saluut aan Catalonië’ geboycot door de Communist Party of Great Britain. Nochtans had Orwell de lezer in ‘Saluut aan Catalonië’ gewaarschuwd voor zijn partijdigheid. Want bewust of onbewust schrijft iedereen als partijganger. Bovendien is een waarheidsgetrouwe pers onverenigbaar met militaire doeltreffendheid. Voor de pers, en dan vooral de Engelse pers, was Orwell niet mals. ‘Saluut aan Catalonië’ is nieuws dat nieuws blijft. Het zet je aan het denken over thema’s als objectiviteit.

‘Saluut aan Catalonië’ is een toegankelijk sleutelwerk in Orwells oeuvre. Want vanaf 1936 schreef Orwell direct of indirect tegen elke vorm van totalitarisme. Wie boeken als ‘1984’ en ‘Animal Farm’ wil begrijpen, kan niet voorbij dit boek.

Oorspronkelijke titel: Homage to Catalonia.
Datum van publicatie: 1938.