Reizen met Charley van John Steinbeck

Een zoektocht naar een schrijver en zijn land.

Had hij nog voeling met het land waarover hij schreef? Sommige vrienden meenden van niet. Bovendien was hem verteld dat hij niet lang meer te leven had. Zijn hart was er slecht aan toe. Als hij nog een roadtrip door de VS wou maken, moest hij het nu doen. In 1935 had hij ooit rondgereisd in een oude bakkerswagen. Hij stopte waar mensen bijeenkwamen, luisterde, keek en voelde en vormde zich zo een beeld van zijn land. In de tussenliggende 25 jaar was er veel veranderd. Anno 1960 koos hij voor een camper en liet die speciaal voor die reis maken. Hij doopte zijn camper naar het paard van Don Quichote, Rocinante. In laatste instantie besloot hij om zijn hond, Charley mee te nemen. Het verhaal van zijn reis doorheen 34 staten kreeg de naam ‘Travels with Charley’, analoog aan Stevensons reisverhaal in de Cevennen, ‘Travels with a Donkey’. Een paar maanden na de goede ontvangst van ‘Reizen met Charley’ kreeg Steinbeck de Nobelprijs voor de literatuur. Dit voor zijn scherpe sociale waarneming.

In tegenstelling tot wat Steinbeck ons wou doen laten geloven, kampeerde hij niet wild maar verbleef hij in hotels en bij vrienden en familieleden. Naast Charley had hij tijdens een groot deel van zijn reis het gezelschap van zijn echtgenote Elaine. Want Charley kon hem onmogelijk naar een dokter brengen als zijn hart het zou begeven. Oude heer Charles le Chien, zoals Charley officieel heette, had prostaatproblemen. Elaine Steinbeck zorgde dus voor twee zieke heren.

Het reisverhaal dat Steinbeck in ‘Reizen met Charley’ vertelt, is grotendeels een werk van fictie. Realistisch is volgens kenners zijn interpretatie over wat hij onderweg hoorde, zag en voelde met betrekking tot de ziel van de VS en de Amerikanen. Deze klassieker heeft dan ook terecht ‘een zoektocht naar Amerika’ als ondertitel. In dit boek voorzag Steinbeck dat we ooit de rekening zouden gepresenteerd krijgen van ons slordig omgaan met de natuur. Schrijnend is het racisme, waar de schrijver geen woorden voor had, maar die juist door dat gebrek aan woorden hard binnenkomt.  

‘Reizen met Charley’ was voor mij ook een humoristische inkijk in het leven en het denken van een groot schrijver. Een man, die wist, dat hij geen jaren meer te leven had. Die er rekening mee hield dat hij zijn roadtrip door de VS nooit zou kunnen navertellen. Maar die die wetenschap wijselijk voor zichzelf hield. En die ons waarschijnlijk deed geloven dat hij zich zorgen maakte over zijn creatieve bron: de gewone Amerikaan en zijn omgeving. 

Oorspronkelijke titel: Travels with Charley.
Jaar van publicatie: 1962

“Ik stuurde Rocinante naar een kleine picknickplaats die werd onderhouden door de staat Connecticut en haalde mijn wegenatlas tevoorschijn. En plotseling werden de Verenigde Staten ongelooflijk groot en onmogelijk te doorkruisen. Ik vroeg me af hoe ik me in godsnaam in een project had kunnen storten dat onuitvoerbaar was. Het was alsof je aan een roman begon. Als ik voor de ellendige onmogelijkheid sta om vijfhonderd pagina’s te schrijven, word ik overvallen door een misselijkmakend gevoel van mislukking, en weet ik dat ik het nooit voor elkaar zal krijgen. Dat gebeurt elke keer weer. Dan schrijf ik langzaamaan één pagina en daarna nog een. Ik kan me niet veroorloven om verder na te denken dan één dag werk, en ik sluit de mogelijkheid uit dat ik het ooit afkrijg. Zo was het ook toen ik naar de felgekleurde voorstelling van het monster Amerika keek. “

Cold Spring Harbor van Richard Yates

Een studie over de mens en zijn drijfveren.

Charles Shepard vindt het fijn om voor het raam te staan en te kijken naar zijn zoon Evan. Sinds deze verliefd is geworden op auto’s, doet hij niets anders meer dan auto’s slopen en in elkaar zetten. Wie had dat kunnen denken van Evan? Waar is de Evan die jongens pestte en meisjes beledigde. En die zich bezighield met kleine criminaliteit. Eindelijk wordt zijn zoon volwassen. Charles kan tevreden zijn.

In het leven van Charles is er weinig moois gebeurd. Zo kwam hij pas 3 dagen na het einde van de Eerste Wereldoorlog aan in Frankrijk. De teleurstelling over de oorlog die voorbij was en al wat hij gemist had, is hij nooit kwijtgeraakt. Terug in Amerika tekende hij bij. Hij is altijd in het leger gebleven. Nu is hij gepensioneerd officier bij de landmacht. Omwille van zijn slechte ogen moest hij vroeger op pensioen gaan.

In Cold Spring Harbor staat Charles Shepard gekend als een hoffelijk man. Omdat zijn vrouw invalide is, is het altijd Charles die de boodschappen doet voor zijn gezin. De zwaarlijvige Grace Shepard is overigens niet invalide. Zij is een zenuwzieke alcoholiste, die amper buiten komt. Ooit was zij het mooiste meisje van de officiersmess, maar die tijd ligt al lang achter haar.

Charles hoopt dat het leven van zijn zoon beter zal zijn. Maar Evan trouwt veel te jong, een moetje. Het huwelijk houdt geen stand. Toevallig komt Rachel Drake op Evans pad. Zal een huwelijk met haar, Charles’ hoop voor zijn zoon waarmaken?

Lezers vertrouwd met het oeuvre van Richard Yates weten daar al het antwoord op. Het leven bij Yates bestaat slechts uit glimpjes hoop en vooral veel gefnuikte verwachtingen. Hoewel Evan Shepard de link is tussen de familie Shepard en de familie Drake, is hij niet het hoofdpersonage. Eigenlijk is er in ‘Cold Spring Harbor’ geen hoofdpersonage. Het korte, compacte verhaal volgt verschillende personages. In tegenstelling tot ‘Paasparade‘ en ‘Revolutionary Road‘ komt ‘Cold Spring Harbor’ eerder over als een studie in het neerzetten van verschillende karakters. Niettemin leest het goed weg en toont het Yates’ uitzonderlijke talent als schrijver.

Oorspronkelijke titel: Cold Spring Harbor.
Jaar van publicatie: 1986.

De geest van Jonah Boyd van David Leavitt

Literair entertainment.

De familie Wright vierde elk Thanksgiving-feest met een groot diner. Voor het diner nodigden ze altijd studenten uit die om een of andere reden met de feestdagen in Wellspring waren gebleven. Ook Ernest Wrights minnares en secretaresse op het psychologisch instituut, Denny Denham was een vaste gast.

Denny kwam vaak bij de Wrights over de vloer. Nancy Wright had Denny gevraagd om quatre-mains met haar te spelen. Hoewel het haar stoorde dat Denny niet zo goed piano kon spelen als Anne Amstrong, haar beste vriendin uit Bradford. Denny stoorde zich aan Nancy omdat ze haar als een gratis dienstmeisje behandelde. Nancy nodigde haar namelijk uit voor theekransjes en verwachtte dat ze koffie inschonk en de afwas deed. Ook op de Thanksgiving-feestjes kwam Denny goed van pas: ze kon jus maken zonder klontjes. Toch was Denny dol op Nancy omwille van haar moederlijke zorg.

Denny zou nooit het Thanksgiving-feest van 1969 vergeten. Zij was niet de enige die dit feest nooit zou vergeten, want het leven van alle aanwezigen veranderde ingrijpend door de komst van de Boyds uit Bradford. Ook voor de bekende schrijver Jonah Boyd was het feest een ramp: hij verloor een manuscript.

Na een grondige introductie van de personages kom je halverwege bij het drama: het verlies van een manuscript. Het is trouwens Denny, die het verhaal 30 jaar na datum vertelt. Althans Leavitt laat je geloven, dat zij het verhaal vertelt. Helemaal op het einde is zij maar een personage in de handen van een schrijver. Het verhaal is soms ongeloofwaardig. Maar dit wordt ruim goedgemaakt door een goede spanningsboog en interessante personages. Door het achterhouden van informatie zet Leavitt je op het verkeerde been, maar tegelijkertijd weet hij je nieuwsgierigheid en je lachspieren te prikkelen. Kortom: ‘De geest van Jonah Boyd’ entertaint en leest vlot weg.

Oorspronkelijke titel: The Body of Jonah Boyd.
Datum van publicatie: 2004