Winter in Madrid van C.J. Sansom

Geheimen en bedrog in het Spanje van Franco.

‘Winter in Madrid’ begint als een klassiek spionageverhaal. Harry Brett, een oorlogsveteraan wordt gerekruteerd door de Britse Geheime Dienst. Na een opleiding wordt hij naar Madrid gestuurd.

In Madrid moet Harry het vertrouwen winnen van een oude schoolvriend, Sandy Forsyth. Dankzij Forsyth zou de Spaanse regering van generaal Franco beschikken over goud. De Britten willen met zekerheid weten of die informatie klopt.

Mevrouw Barbara Forsyth blijkt ook een oude bekende van Harry te zijn. Harry ontmoette haar in 1937 toen hij op vraag van meneer en mevrouw Piper op zoek ging naar Bernie. Bernie Piper was een vriend van Harry en een overtuigd communist. Bij het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog vocht Bernie bij de Internationale Brigade.

Barbara krijgt drie jaar na Bernies verdwijning de bevestiging dat hij nog leeft. Hij zit in een werkkamp buiten Cuenca. Zij wil hem bevrijden. Want zij houdt nog steeds van hem. Uiteraard mag Sandy dit niet weten. Maar wat met Harry? Gaat ze hem in vertrouwen nemen?

Door de vier hoofdpersonages kent ‘Winter in Madrid’ verschillende verhaal- en tijdslijnen, die uiteraard geruisloos in elkaar opgaan. Sansom weet op een begrijpbare manier een complexe historische periode tot leven te brengen. Verwacht trouwens geen spionageverhaal zoals Le Carré die schrijft, maar eerder een spannende historische roman met een flinke scheut romantiek.

Oorspronkelijke titel: Winter in Madrid.
Jaar van publicatie: 2006
.

Saluut aan Catalonië van George Orwell

“Ik heb aan deze oorlog, waarin ik zo’n onbeduidend rolletje heb gespeeld, herinneringen overgehouden die grotendeels slecht zijn, en toch had ik hem niet willen missen.”

Toegankelijk sleutelwerk

Zes maanden na zijn vlucht uit Spanje verscheen ‘Saluut aan Catalonië’. In dit boek berichtte George Orwell over zijn ervaringen tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939). In 1936 was hij naar Spanje gegaan om te berichten over die oorlog. Maar in Barcelona sloot hij zich aan bij een militie om te vechten tegen de fascisten.

Hij belandde toevallig in een POUM-militie. Pas aan het front leerde hij dat er politieke en ideologische verschillen waren tussen PSUC, POUM, FAI, CNT, UGT, JCI, JSU en AIT.

Orwell diende aan het front van Aragon en Teruel. Bij Teruel raakte hij ernstig gewond. Hij kreeg toen een kogel door zijn keel. Hoewel de artsen dachten dat hij nooit meer zou kunnen spreken, herstelde zijn stembanden zich. Niet lang na zijn herstel moest Orwell vluchten uit Spanje. De Spaanse communisten waren namelijk een heksenjacht begonnen. Volgens hen was het POUM trotskistisch en onderhielden ze nauwe banden met de fascisten. Fake news! Want de POUM was marxistisch en werd helemaal niet betaald door de fascisten, integendeel. Niettemin slaagde de communisten erin om de POUM te laten verbieden. Ze wilden immers voorgoed afrekenen met anti-stalinisten.

In Engeland werd ‘Saluut aan Catalonië’ geboycot door de Communist Party of Great Britain. Nochtans had Orwell de lezer in ‘Saluut aan Catalonië’ gewaarschuwd voor zijn partijdigheid. Want bewust of onbewust schrijft iedereen als partijganger. Bovendien is een waarheidsgetrouwe pers onverenigbaar met militaire doeltreffendheid. Voor de pers, en dan vooral de Engelse pers, was Orwell niet mals. ‘Saluut aan Catalonië’ is nieuws dat nieuws blijft. Het zet je aan het denken over thema’s als objectiviteit.

‘Saluut aan Catalonië’ is een toegankelijk sleutelwerk in Orwells oeuvre. Want vanaf 1936 schreef Orwell direct of indirect tegen elke vorm van totalitarisme. Wie boeken als ‘1984’ en ‘Animal Farm’ wil begrijpen, kan niet voorbij dit boek.

Oorspronkelijke titel: Homage to Catalonia.
Datum van publicatie: 1938.

Zorro van Isabel Allende

Een avonturenverhaal.

Isabel Allende schreef ‘Zorro’ als een fictieve biografie. Isabel de Romeu is de biografe van dienst. Zij vertelt het verhaal van haar vriend, Diego de la Vega oftewel Zorro. Isabel begint haar epische vertelling met de kennismaking van Diego’s ouders: de Indiaanse Toypurnia en de Spaanse Alejandro de la Vega. Bernardo, Diego’s doofstomme bediende in de televisieserie, krijgt een andere rol bij Allende. Naast Diego’s bloedbroeder is Bernardo vooral diens alter ego. Het zorgt voor een mooi contrast. Bernardo is introvert, voorzichtig en bedachtzaam terwijl Diego extravert, roekeloos en theatraal is.

Op aandringen van zijn vader vertrekt Diego samen met Bernardo naar Spanje, waar ze verblijven bij Tomás de Romeu, een vriend van Diego’s vader. Hier kan Diego zijn opleiding vervolledigen en leert hij schermen. Als Tomás de Romeu in ongenade valt bij het nieuwe bestuur, vlucht Diego samen met Isabel en Juliana de Romeu en hun chaperonne Nuria naar Californië. Bernardo was namelijk al eerder teruggegaan naar La Reina de los Angeles, het dorp van hun jeugd, waar Alejandro burgemeester is. Voor Diego en de dames echter aankomen in Californië, beleven ze nog de nodige avonturen. En als ze dan eindelijk aankomen, kan Diego zijn vader gaan redden in zijn nieuwe rol als Zorro.

‘Zorro’ is een avonturenverhaal dat vanaf deel vier op kruissnelheid komt. Vanaf dan komt er geen einde aan de avonturen en beproevingen. De gebeurtenissen zijn vaak onwaarschijnlijk en overdreven, wat past binnen het genre. Van de karakters ondergaat enkel Diego een transformatie, omdat hij zich meer en meer voorbereidt op de rol, die hem in een Indiaanse initiatierite werd geopenbaard. De rol van zijn totemdier, de vos (= el zorro), houdt in dat hij enkel ’s avonds onder bescherming van zwarte kledij in actie komt terwijl hij zich tijdens de dag verborgen houdt. Er zijn nogal wat stereotypen, wat ook eigen is aan het genre. Waar ‘Zorro’ in excelleert is de interessante, fantasierijke en boeiende verhaallijn. Vervelend zijn de irritante opmerkingen van de vertelster.

Lees ook mijn bericht over Fictieve held: Zorro

Oorspronkelijke titel: Zorro.
Jaar van publicatie: 2005.