De twee Hotel Francforts van David Leavitt

Vol symboliek.

Sinds mijn pensionering bij Ford liep ik rond met het idee om een boek te schrijven. Mijn vrouw, attent als zij is, had een artikel uitgeknipt met de titel ‘Tien regels die de beginnende schrijver in acht moet nemen’. Achteloos had ik het artikel in de la gestoken, waarin ik mijn parafernalia van mijn Europees verleden bewaar. Pas nadat ik driekwart van mijn boek had geschreven, las ik het artikel. Volgens het artikel had ik elke regel overtreden. Maar de realiteit is nu eenmaal anders. In fictie laat je best geen verhaallijn onuitgewerkt. Maar wat te doen met een oorlogsverhaal? Scheurt de oorlog verhalen niet voortdurend aan flarden…

Het boek dat ik schreef, gaat over de paar weken die ik in Lissabon doorbracht in de zomer van 1940. Net als de meeste Amerikanen, die jaren in Europa hadden gewoond, zat ik in zak en as bij het vooruitzicht van een terugkeer naar de VS. Mijn toenmalige vrouw Julia zag het helemaal niet zitten om terug te keren. In Lissabon leerden we het schrijversduo Freleng kennen. Net als wij woonden zij al jaren in Europa. Zij logeerden in het Francfort Hotel. Wij in het Hotel Francfort.

Dat Pete Winters het verhaal van zijn verblijf in Lissabon pas vele jaren later verteld, kom je in het laatste deel van ‘De twee Hotel Francforts’ te weten. In dat laatste deel besef je dat de realiteit in het verhaal slechts een illusie is. In de drie voorafgaande delen krijg je namelijk het verhaal van twee huwelijken. Het verhaal van het echtpaar Freleng en het echtpaar Winters.

De Frelengs hebben sinds de geboorte van hun kind geen seks meer gehad. Omdat Iris Edward niet wil verliezen, heeft zij seks met de mannen, die Edward voor haar uitkiest. Pete was bedoeld voor Iris. Maar Edward houdt hem voor zichzelf. In tegenstelling tot Pete is hij niet aan zijn proefstuk toe. Uiteraard mag Julia niets te weten komen over de hartstochtelijke affaire tussen haar man en Edward. Zij en Pete zijn enkel naar buiten toe een ideaal koppel. Hun huwelijk is net zo leeg als de Parijse flat waarin ze woonden. In Lissabon bedrijven ze overigens de liefde met de luiken open. De open luiken is maar een van de vele symbolen die Leavitt gebruikt. Wat aanvankelijk een verhaal lijkt van bedrog blijkt uiteindelijk een schitterend uitgewerkt psychologisch portret. Het laatste deel is verrassend. Niet alleen door de bewuste verwijzing naar het medium roman, maar ook door de indirecte wending in het verhaal naar Julia en haar voorgeschiedenis. Door de soepele stijl is ‘De twee Hotel Francforts’ geschikt voor een breed lezerspubliek. Het enige wat soms stoort, is dat de research van Leavitt net iets te veel doorsijpelt.

“Ik blijf het verbijsterend vinden: het menselijk vermogen tot zelfbedrog, waaraan ikzelf even schuldig ben als ieder ander, en net zo goed wanneer er iets te verliezen valt, als wanneer er wat te winnen valt. En misschien is dat vermogen wel iets goeds, iets noodzakelijks, een talent dat we moeten ontwikkelen om te overleven – totdat het moment komt waarop het ons de das omdoet.”

Het bedrog van Damon Galgut

Literaire thriller met ironische wendingen.

In Karoo, Zuid-Afrika arriveert een nieuwe inwoner: Adam Napier. Hij betrekt een vervallen vakantiehuisje dat zijn broer jaren geleden kocht. Adam is na zijn ontslag zijn huis kwijtgeraakt en moet van nul herbeginnen. Zijn broer, Gavin bood hem een job aan in zijn eigen bedrijf, maar Adam weigerde. Hij wil een oude droom waarmaken en het nogmaals proberen als dichter. Allicht zal de eenzaamheid van zijn nieuwe stekje, zo midden in de natuur de nodige inspiratie opleveren. De inspiratie blijft echter uit, en Adam zit elke dag tevergeefs achter zijn bureau te staren.

Intussen besluit hij de tuin van het vakantiehuisje onder handen te nemen. Zo ontmoet hij, bij een bezoek aan een tuincentrum een man, die beweert hem te kennen van kostschool. Omdat de man, Kenneth Canning hem aanspreekt bij zijn bijnaam, kan het haast niet anders of ze hebben samen op school gezeten. Adam kan Kenneth niet meer herinneren. Toch gaat hij in op Kenneths uitnodiging. Vanaf dan brengt Adam al zijn weekeinden door op het landgoed van de Cannings.

Kenneth is bezig met een groots project, waardoor hij weinig tijd heeft voor Adam. Het is dan ook vooral Cannings vrouw, de bloedmooie zwarte Baby, die veel tijd doorbrengt met Adam. Dankzij haar vindt Adam de broodnodige dichterlijke inspiratie. Baby wordt al snel meer dan alleen een muze. Adam staat er versteld van: hoe makkelijk bedrog hem wel niet afgaat. Hij is niet de enige bedrieger, want Kenneth belazert de boel waar je bij staat.

Met een titel als ‘Het bedrog’ kan het niet anders of je hoofdthema gaat over bedriegen, liegen, oplichten en sjoemelen. Wat de personages doen, dient als metafoor voor het Zuid-Afrika na de Apartheid: het nieuwe Zuid-Afrika, dat voor heel wat uitdagingen staat. Echter, je kan makkelijk over die metaforen lezen; je hoeft niets te weten over het nieuwe Zuid-Afrika. ‘Het bedrog’ leest veeleer als een literaire thriller met een paar goed bedachte ironische wendingen van het lot. Naast de drie belangrijke personages zijn er ook sterke nevenpersonages, die Galgut op de juiste momenten naar de voorgrond weet te schuiven, en die het verhaal een extra dimensie geven. Haast onzichtbaar maakt het dromerige en ietwat naïef hoofdpersonage een ontwikkeling door, die als vanzelf overgaat in een te laat gekomen zelfreflectie.

Kortom: ‘Het bedrog’ is baie goed.

 

Oorspronkelijke titel: The Impostor
Datum van publicatie: 31 december 2007

Na Hannibal van Barry Unsworth

Over gewone mensen en hun beslommeringen.

Umbrië, niet ver vanwaar Hannibal ooit de Romeinen in de pan haakte. Aan een verlaten landweg raken de huizen van verschillende mensen. Het zijn er zes. Slechts één wordt bewoond door een Umbrische familie, de Checchetti. Als lezer kom je weinig tot niets te weten over de Checchetti. De focus in ‘Na Hannibal’ ligt namelijk bij de niet-Umbrische bewoners, de inwijkelingen, zijnde Italianen of buitenlanders: Fabio en Arturo, professor Monti, ex-tolk Ritter, de Chapmans en de Greens.

Daarnaast zijn er nog een aantal louche figuren, zoals Stan Blemish, die van bedriegen zijn beroep heeft gemaakt. En advocaat Mancini, een intrigant pur sang, die garen weet te spinnen van al dat bedrog. Want bedrog of verraad is een van de thema’s van ‘Na Hannibal’. Sommige zijn bedrogen, andere worden bedrogen en een enkeling denkt dat hij bedrogen wordt. Het gebeurt niet enkel met de personages in ‘Na Hannibal’ maar het is een steeds terugkerende oneindige beweging in de geschiedenis van Umbrië, of zo je wil, in de rest van de wereld.

In ‘Na Hannibal’ wordt een streek in Umbrië beschreven die gekend staat als het land van de krijgers. Dit gegeven is een obsessie voor professor Monti. Eigenlijk hebben alle personages wel een bepaalde obsessie, fixatie of passie. Dan is er nog Unsworths eigen passie: de passie voor het Umbrische landschap, het licht, de keuken, de kunst en de geschiedenis. Naast die couleur locale krijg je in ‘Na Hannibal’ ook nog een heerlijk verhaal over gewone mensen met hun kleine en grote beslommeringen.

Van Barry Unsworth las ik eerder ook: Zinnespel