De geliefde tweederangsschrijver

William Somerset Maugham (1874-1965), veelal gekend als W. Somerset Maugham, was pas afgestudeerd als dokter wanneer hij resoluut koos voor een carrière als schrijver. Aanleiding voor die keuze was het succes van zijn eerste roman: ‘Liza of Lambeth’ (1897) gesitueerd in een Londense achterbuurt.

Of Human Bondage.

Tien jaar later stuntte Maugham opnieuw met ‘Lady Frederick’, een toneelstuk. Het jaar daarop liepen er maar liefst vier toneelstukken van zijn hand in Londen. In 1915 verscheen ‘Of Human Bondage’ (Gekluisterde levens), dat Maugham als ambulancier aan het front in Frankrijk geschreven had. Aanvankelijk werd ‘Of Human Bondage’ negatief onthaald, totdat schrijver en criticus Theodore Dreiser het werk de hemel in prees, en de schrijver bestempelde als een genie. ‘Of Human Bondage’ was sterk autobiografisch, hoewel Maugham beweerde van niet.

Alleszins werd het Maughams handelsmerk om zowel fictie als non fictie in zijn verhalen te verweven. Tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog werkte Maugham ook voor de Britse inlichtingendienst. Het in 1928 verschenen ‘Ashenden’ verhaalde over een spion, die zich voordoet als schrijver. Omstreeks die tijd mocht Maugham zich een van de best betaalde schrijvers van zijn tijd noemen. Ook was hij een van de meest geliefde Engelstalige schrijvers.

Ongeliefd bij de critci.

Geliefd was hij voornamelijk bij lezers. Critici hadden het niet begrepen op zijn werk. Ze vonden dat het hem ontbrak aan kwaliteit en stijl. Bovendien snapten ze niet waarom Maugham geen moreel oordeel velde over zijn schurken. Omdat Maugham vrouwen als liefdesrivalen zag – Maugham was biseksueel – gaf hij zijn vrouwelijke heldinnen seksuele gevoelens en lusten, wat ongewoon was in die tijd. Tegen het einde van zijn carrière merkte Maugham op, dat hij een van de beste van de tweederangsschrijvers was. Hij kon overigens heel comfortabel leven, van wat hij als schrijver verdiende.

Maughams invloed.

Schrijven was voor Maugham een moeilijk af te leren dagelijkse gewoonte, waarmee hij al als vijftienjarige begon. Naast achtenzeventig boeken, schreef Maugham talrijke toneelstukken en kortverhalen. Hij beïnvloedde schrijvers als Anthony Burgess (A Clockwork Orange), Ian Fleming (de geestelijke vader van James Bond) en George Orwell (1984). Die laatste roemde Maugham voor zijn vermogen om een verhaal te vertellen zonder franjes en tierlantijntjes.

De foto bij dit blog komt van Wikimedia Commons en is van Carl Van Vechten. Ik gebruikte verschillende bronnen, waaronder the New World Encyclopedia.

Danielles leeswereld: beste boeken in 2017

Over de beste boeken.

Heb je ze ook gezien? De boekenlijstjes met de beste boeken van 2017 op Twitter? Wat me opviel, was dat ik veel van die boeken niet kende. Ik ben nochtans geabonneerd op behoorlijk wat nieuwsbrieven. Ook surf ik regelmatig naar allerlei boekenwebsites, log bijna dagelijks in op Goodreads, loop om de zo veel tijd een boekhandel binnen, en kom om de zo veel weken in een bibliotheek. Blijkbaar komen veel boeken niet op mijn radar.

Er zijn nog zekerheden, want sommige boeken op die lijstjes van kranten, tijdschriften en literaire blogs waren me bekend. Zo kon je in 2017 niet om ‘De acht bergen’ van Paolo Cognetti. Ik heb het eind vorig jaar gekocht en ben benieuwd of het me gaat bevallen. Vanaf maart 2018 verschijnt de Engelse versie van ‘De acht bergen’. Benieuwd of ik het dan massaal op Goodreads ga zien, want de literaire radar heeft vaak iets internationaal.

In de laatste maanden van 2017 kon je op Goodreads niet naast de beste boeken van 2017 kijken. Ik vind het altijd interessant om zien welke boeken genomineerd zijn voor een Goodreads Award. Zelf stem ik niet. Ik vind het niet eerlijk om te stemmen op die ene titel die ik toevallig ken, terwijl er andere titels zijn die ik niet ken en niet kan beoordelen. Ik vind dat ik een boek niet kan en mag beoordelen op zijn omslag, titel, flaptekst, genre, schrijfstijl of auteur. Toegegeven, er zijn genres waar ik bij voorbaat al van weet dat het niets voor mij gaat zijn. Of flapteksten die me een inkijk geven in een verhaal, waarvan ik meen dat het me niet gaat bevallen. Los daarvan kan het wel een keigoed boek zijn, dat terecht zijn weg mag vinden naar een groot lezerspubliek en een Goodreads Award.

Een boek goed of slecht vinden is iets heel persoonlijks. Toch gaat er iets magisch uit van een boek, dat van veel lezers, boekenbloggers, schrijvers of boekenrecensenten positieve recensies kreeg. Of dat een of andere prijs of onderscheiding kreeg. Het doet ongewild de waarde van zo’n boek stijgen. Als lezer bezwijk je vaak voor zo’n boek. Voor je het weet, koop je met je boekenbon een hot issue in boekenland. Uit ondervinding weet ik dat hot issues vaak niet voor mij zijn, maar een wetmatigheid is het niet.

Wat dan met de titels die jij en ik niet opmerkten in 2017? Feit is wel dat er ontiegelijk veel boeken gepubliceerd worden, of heruitgebracht worden in een nieuwe vertaling. Als we die boeken allemaal zouden opmerken, komen we niet meer tot lezen.

Focus van Arthur Miller

Wie Arthur Miller zegt, zegt toneelstukken. Voor zijn meest bekende toneelstuk ‘Death of a salesman’ kreeg hij in 1949 de Pulitzer Price. Bekend werd hij echter met zijn roman ‘Focus’ uit 1945. Meer dan 900 000 exemplaren van ‘Focus’ in hardcover gingen toen over de toonbank. Het was een van de eerste Amerikaanse romans over antisemitisme in Amerikaanse steden. ‘Focus’ is Millers enige roman.

Een wijk in Brooklyn, New York tijdens de Tweede Wereldoorlog. Newman, een doorsnee Amerikaan werkt als personeelschef bij een grote firma. Joden zijn bij de firma niet welkom en Newman weet ze eruit te halen. Onlangs maakte hij een vergissing en wierf een joodse typiste aan. Zijn vergissing is te wijten aan het achtergaan van zijn ogen. Newman heeft een bril nodig. De bril geeft hem echter een joods uiterlijk. Voor Newman het goed en wel beseft, is hij zijn job kwijt, klinkt zijn naam ineens joods, en als hij dan ook nog Gertrude Hart leert kennen, is het hek helemaal van de dam. Gertrude Hart, die al snel mevrouw Newman wordt, heeft een joods uiterlijk. Dus krijgt Newman net als de joodse buurtkruidenier Finkelstein waarschuwingen, want de buurt wil geen joden in haar midden.

De obsessie met etniciteit en godsdienst zorgt voor een onheilspellend effect. Enkele scènes zorgen voor een tegenwicht, waardoor je beseft dat literatuur een manier is om de waarheid aan te kaarten. De thematiek van antisemitisme lag Miller immers na aan het hart. Het concept is sowieso interessant. Iemand die niets van joden en kleurlingen moet weten, wordt zelf het doelwit van discriminatie en fysieke bedreigingen. En dat allemaal vanwege een bril. De bril werkt uiteraard ook als metafoor. Zij zorgt ervoor dat Newman een positie inneemt en verandert. Op het einde doet Newman uiteindelijk wat hij bij aanvang van het verhaal had moeten doen: naar de politie gaan. Of hij het inderdaad voor een ander zou doen, is nog maar de vraag. De tot inkeer gekomen Newman is niet geloofwaardig, op dat punt blijven de personages in ‘Focus’ te vlak.

Oorspronkelijke titel: Focus
Jaar van publicatie: 1945