Een handvol stof van Evelyn Waugh

recensie (2) (1)

Boosaardig en onthutsend verhaal.

Hoewel ze John Beaver saai vindt, begint Lady Brenda Last een affaire met hem. Haar affaire stelt haar in staat om in Londen een flatje te huren. Zo heeft ze gelijk een reden om zo weinig mogelijk thuis te zijn. Haar huis is overigens een slecht onderhouden landhuis. Haar echtgenoot Tony is dik tevreden met zijn rustige leventje en merkt niets van de affaire van zijn vrouw. Al zijn en haar vrienden weten het, en hebben al tevergeefs geprobeerd om hem op te zadelen met een maîtresse.

Na de dood van hun zoontje, vertelt Brenda dat ze wil scheiden. Tony is gebroken, maar doet het nodige om haar sociale reputatie te vrijwaren. Nadat Brenda, opgestookt door haar minnaar, te veel alimentatie eist, trekt Tony naar het buitenland.

Sinds zijn publicatie in 1934 is ‘Een handvol stof’ in Engeland nooit uit druk geweest. Het is makkelijk te begrijpen waarom. Waugh wist als geen ander de sfeer van zijn tijd en van de gegoede Engelse klasse te vatten. ‘Een handvol stof’ is een doorleefd verhaal van een huwelijk dat op de klippen loopt. Waugh verwerkte namelijk zijn eigen ervaringen en emoties naar aanleiding van zijn uiteengevallen huwelijk in ‘Een handvol stof’. Zijn vrouw had hem verlaten voor zijn beste vriend. Hoewel die beste vriend van zijn eigen klasse was, voerde Waugh in zijn roman een minnaar op uit een lagere klasse. Beaver blijkt overigens een nietsnut te zijn, die enkel geïnteresseerd is in Brenda’s geld. Eigenlijk ziet hij haar als zijn ticket voor een betere sociale positie.

Het is geen fraaie zedenschets die Waugh in ‘Een handvol stof’ schetst. Ondanks de humor en ironie is het een boosaardig en onthutsend verhaal.

Lees ook mijn portret van Evelyn Waugh.

Het verhaal van een huwelijk van Andrew Sean Greer

recensie (2) (1)

Hoe goed ken je je echtgenoot?

San Francisco, 1953. Op een zaterdagmorgen krijgt Pearlie Cook bezoek van een man. Pearlie is dan ongeveer vier jaar getrouwd met haar jeugdvriend Holland. Samen hebben ze een jongetje, Sonny, die gehandicapt is. De man, Buzz, blijkt een vriend te zijn van Holland. Holland en Buzz leerden elkaar kennen tijdens de oorlog. Voor Pearlie het goed en wel beseft, vertelt Buzz haar iets wat haar hele leven op zijn kop zet. Hoe goed kent ze haar echtgenoot eigenlijk? En wat wil Buzz in ruil voor honderdduizend dollar?

De inspiratie voor ‘Het verhaal van een huwelijk’ kreeg Greer van zijn grootmoeder. Net als Pearlie Cook kreeg zijn grootmoeder in de jaren vijftig van de vorige eeuw iets te horen van haar man, dat ze niet wou horen. Net als Pearlie kreeg ze een financieel aanbod. Zij sloeg het af, en heeft nooit iets daarover tegen haar man gezegd.

Pearlie lijkt in niets op Greers grootmoeder want zij kiest ze voor de andere optie. Niettemin is de communicatie tussen het echtpaar Cook zo goed als onbestaande. Pearlie en Holland zijn gevangenen van hun tijd. Ze leven het leven dat van hun verwacht wordt, en dat de Amerikaanse deugden weerspiegelt. Het geeft ‘Het verhaal van een huwelijk’ een verstilde en verstikte atmosfeer, die heel authentiek overkomt.

Geloofwaardig is ook de stem van Pearlie. Het is Pearlie zelf, die haar verhaal vertelt, terugblikkend op die bepaalde periode in haar leven. Zelfs na al die jaren is ze voorzichtig. En zo kom je als lezer heel mondjesmaat te weten wat er toen gebeurd is, waarbij je vaak op het verkeerde been wordt gezet. Het verhaal van een huwelijk’ vertelt schijnbaar een banaal verhaal, maar het is complex en gelaagd. De auteur snijdt binnen een goede tweehonderd pagina’s heel wat thema’s aan, maar weet het overzicht perfect te behouden. En Greer geeft de lezer inderdaad, het verhaal van een huwelijk. Verwacht je aan rake beschrijvingen over huwelijk en relaties, en geniet, want ‘Het verhaal van een huwelijk’ is een pareltje.

“Op een ochtend worden we wakker. Naast ons dat vertrouwde slapende lichaam in bed: een nieuw soort vreemde. Mij overkwam het in 1953. Toen stond ik in mijn huis en zag ik een wezen dat slechts behekst was met het gezicht van mijn man.”

Een goed huwelijk van Doris Lessing

recensie (2) (1)

Kinderen van het geweld; deel 2.

Onlangs las ik het tweede deel van de ‘Kinderen van het geweld’: ‘Een goed huwelijk’, waarin je ‘Martha Quest‘ op haar zoektocht door het leven volgt. Martha, amper 19, is halsoverkop getrouwd met Douglas Knowell, een ambtenaar. Al heel gauw komt voor Martha de ontnuchtering en het besef dat haar huwelijk een vergissing is. Enkele maanden later blijkt Martha in verwachting te zijn en leeft ze op een roze wolk. Ze bevalt van een dochtertje: Caroline.

Lang kan Douglas niet genieten van zijn gezinnetje, want de Tweede Wereldoorlog breekt uit en hij wordt opgeroepen. Na een jaar echter is hij terug thuis en blijkt eens te meer hoe verschillend Martha en hij wel niet zijn. Terwijl Martha als adolescent nog flirtte met het linkse ideeëngoed,  is ze intussen via vrienden actief betrokken bij de communistische partij. Dit zeer tegen de zin van Douglas. Niettemin weet hij Martha te overhalen om hun flatje in te ruilen voor een riante woning met bedienden. Hoewel Martha geniet van haar rol als vrouw des huizes en aanvankelijk toch schijnt te kiezen voor zekerheid, loopt ze op een gegeven moment weg van Douglas en Caroline. Ze is dan 23.

Net als bij het eerste boek ‘Martha Quest’ eindigt ‘Een goed huwelijk’ onverwachts. Terwijl Martha’s huwelijk in het eerste boek als een complete verrassing kwam, kwam het einde van haar huwelijk niet bepaald onvoorzien. Ook het achterlaten van Caroline bij haar man past binnen de ontwikkeling die Martha maakte, want Martha gelooft dat Caroline beter af is zonder haar. Bovendien wil zij haar vrijheid terug.

Thema’s die in het eerste boek aan bod komen zoals Martha’s politieke en feministische ideeën en het latent aanwezige racisme worden in dit boek verder uitgewerkt. Ook de relatie tussen Martha en haar ouders krijgt meer diepgang, net als het personage ‘Martha’. Meer nog dan in ‘Martha Quest’ is het duidelijk dat Martha zoekende is, en meer wil van het leven dan een geschikt huwelijk. Anderzijds komt er geleidelijk de desillusie over wat leven – in dit geval een vrouwenleven – inhoudt. Interessant zijn ook de beschrijvingen van de impact op het sociale leven voor de blanken in het zuiden van Afrika tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Kortom, ‘Een goed huwelijk’ beviel me beter dan ‘Martha Quest’ en doet me nog meer uitkijken naar het vervolg van deze reeks, waarin Lessing heel wat autobiografische elementen verwerkte.