Onze eindeloze dagen van Claire Fuller

De verdwijning van Peggy en James Hillcoat.

Negen jaar lang was Peggy vermist. Als ze verdween was ze acht jaar oud. Haar vader, James had haar mee genomen naar een afgelegen hut ergens diep in de bossen van Europa. Haar was verteld, dat de wereld was vergaan en dat zij en haar vader de enige overlevenden waren. Terug thuis in Londen, bij haar moeder Ute, kijkt ze terug op de afgelopen negen jaar. Zij probeert haar oude leven terug op te nemen, wat allesbehalve makkelijk is. Haar vader James is dood. Hoe is hij gestorven? En waarom was hij met zijn dochter weggegaan?

Ondanks de positieve reacties op Fullers debuut was ‘Onze eindeloze dagen’ geen winnaar voor mij. Het begint nochtans veelbelovend. De stem van de jonge Peggy Hillcoat is heel aantrekkelijk en speels. Er zijn aanvankelijk genoeg elementen om de verbeelding te prikkelen. Het verhaal is voorspelbaar, omdat je als lezer die dingen begrijpt die de jonge Peggy niet kan plaatsen. Zo kom je al redelijk snel te weten waarom James met zijn dochter wegging bij zijn vrouw. Saaier wordt het als Peggy en James aankomen in de afgelegen hut. Ook wordt het verhaal van dan af aan ongeloofwaardig. De schrijfster raakt er mee weg en de choquerende ontknoping doet je beseffen dat Peggy een trauma opliep. Het einde is heel abrupt. Samengevat: het verhaal van ‘Onze eindeloze dagen’ werkte niet voor mij.

Oorspronkelijke titel: Our Endless Numbered Days.
Datum van publicatie: 2015.

Het boek van Memory van Petina Gappah

Memory’s verhaal.

De Chikurubi gevangenis, Harare, Zimbabwe. De 28-jarige Memory is twee jaar geleden veroordeeld tot de doodstraf wegens moord op de blanke Lloyd Hendricks. Tijdens haar rechtszaak had ze een pro deo advocaat. Nu heeft topadvocate Vernah Sithole zich haar zaak aangetrokken. Meester Sithole is in beroep gegaan tegen de straf en de schuldverklaring. Ook heeft ze Memory gevraagd om haar verhaal neer te schrijven voor de Amerikaanse journaliste Melinda Carter.

Wat volgt is een niet-chronologische volgorde van gebeurtenissen waarmee Gappah van aanvang aan de lezer in de ban weet te houden. Als lezer besef je al snel dat Memory een albino is. Of zoals Memory het stelt: zij heeft een aandoening waardoor ze zwart maar niet zwart is, blank maar niet blank is.

Tot haar negende woonde ze bij haar ouders en zusjes in de township. Dan zouden haar ouders haar verkocht hebben aan Lloyd Hendricks, waardoor Memory opgroeide in zijn villa. Dankzij Lloyd kon ze naar het buitenland gaan studeren. Aanvankelijk merk je dit in de stem van Memory, dat ze in het buitenland heeft gestudeerd, Gappah weet dit niet altijd even consequent vol te houden.

“Ik zou haar graag vertellen dat armoede mij geen angst inboezemt, omdat ik armoede heb gekend en overwonnen. Ik zou haar graag vertellen, al weet ik niet of ze het ooit zou begrijpen, dat zelfs de grote villa’s hun geheime ellende bevatten. Ik zou haar graag vertellen dat ze meer ellende bevatten omdat er meer plaats voor is.”

Vanaf het tweede deel begint ‘Het boek van Memory’ iets voorspellend te krijgen, en wordt het een beetje repetitief. Wat best jammer is na het veelbelovende eerste deel. In het derde deel echter weet Gappah het verhaal toch nog een heel andere wending te geven. Je kan je als lezer vragen stellen bij de geloofwaardigheid van het verhaal. Toch is het zeker een boek om toe te voegen aan je leeslijst, of om te ontlenen uit de bib. Door haar stijl, taalgebruik en de verschillende aangesneden thematieken maakt Gappah Afrika en de Afrikaanse cultuur levensecht. Vooral de scènes in de gevangenis, het leven in de township, de verwijzingen naar de Zimbabwaanse politiek en de maatschappij maken ‘Het boek van Memory’ memorabel.

Oorspronkelijke titel: The Book of Memory
Datum van publicatie: 2 februari 2016

De vrouw met het witte haar van Rachel Zadok

Over familiaal en maatschappelijk geweld.

De familie van de 7-jarige Faith leidt een geïsoleerd bestaan op een door droogte getroffen boerderij in Noord-Transvaal. Omdat de moeder van het gezin, Bella, in tovenarij gelooft en Tokoloshe ziet, is Faith opgegroeid met verhalen over geesten. Als de vader het gezin verlaat voor een andere vrouw, glijdt Bella weg in een depressie, en zorgt een zwarte huismeid voor Faith. Wanneer de huismeid wordt vermoord, wordt Bella beschuldigd en opgesloten in een inrichting voor criminele geesteszieken. Na de dood van Bella keert Faith terug naar de boerderij.

‘De vrouw met het witte haar’ bestaat uit twee delen. Het eerste deel gaat over de 7-jarige Faith. Als kind maakt Faith de mentale achteruitgang van haar moeder mee en raakt zij door het aanschouwen van het ouderlijk geweld getraumatiseerd. In het tweede deel lijkt de volwassen Faith te lijden onder dezelfde geestestoestand als haar moeder, Bella.

Terwijl het eerste deel vlot en aangenaam leest, lijdt het tweede deel aanvankelijk onder een zekere stugheid en onbelangrijke details. Vanaf het moment dat Faith impulsief besluit om terug te gaan naar de boerderij, leest het verhaal niet alleen vlotter maar sluit het weer aan bij de hoofdthema’s: trauma’s en angst. De confrontatie met het verleden is hard voor Faith. De monsters uit haar jeugd zijn immers niet de Tokoloshe, maar haar eigen ouders. De surrealistische, mysterieuze toon van het eerste deel maakt plaats voor de realiteit en de verwerking van de kindtrauma’s.

Naast het persoonlijk drama van een Zuid-Afrikaans gezin, is er ook de tijdsgeest. Zuid-Afrika staat op het punt een einde te maken aan de Apartheid. Dit geeft een extra dimensie aan het verhaal. De gelijkenissen tussen het politiek veranderende Zuid-Afrika en het gezin zijn snel gelegd. Net als het huiselijk geweld zijn racisme en wederzijds wantrouwen tussen blank en zwart, grotendeels indirect beschreven. Dit maakt ‘De vrouw met het witte haar’ tot een intens boek.

Oorspronkelijke titel: Gem Squash Tokoloshe.
Jaar van publicatie: 2005.