Alias Grace van Margaret Atwood

Tussen 1840 en 1850 was Grace Marks een van de beruchtste vrouwen in Canada. De bloedmooie Grace Marks was zestien als ze werd veroordeeld voor moord op haar werkgever Thomas Kinnear. Net als mededader James McDermot kreeg Marks de doodstraf. Enkel McDermot werd opgehangen, omdat Marks doodstraf op het laatste moment in levenslang was omgezet.

Thomas Kinnear was niet het enigste slachtoffer. Ook zijn huishoudster en minnares, Nancy Montgomery werd vermoord. Haar moord kwam nooit voor de rechtbank, omdat McDermot en Marks al veroordeeld waren. Terwijl James McDermots schuld vast stond, waren de meningen over Grace Marks verdeeld. Voor de ene was ze een meedogenloze moordenares. Voor de ander een zwak, willoos slachtoffer, dat uit levensbehoud meedeed. De Canadese overheid wist zich geen raad met Grace Marks. Hoorde zij thuis in het krankzinnigengesticht of het tuchthuis? Was ze krankzinnig of deed zij alsof? Wie was Grace Marks? De geschiedenis blijft het antwoord schuldig.

Ook ‘Alias Grace’ gebaseerd op bovenvermelde geschiedenis geeft geen antwoord. Het uitgangspunt van de roman is dat Grace al zestien jaar achter de tralies zit. Het comité dat overtuigd is van haar onschuld engageert een zenuwarts: Simon Jordan. Het is aan Jordan om te bewijzen dat Grace ten tijde van de moorden krankzinnig was. Voor Jordan wordt het een lastige klus, vooral omdat hij beseft dat Grace ondanks haar openhartigheid niet de waarheid vertelt. Als lezer plaatste ik bedenkingen bij Simon Jordan. Hoe geloofwaardig is hij? En zou het kunnen dat hij zich aangetrokken voelt tot de mooie Grace?

‘Alias Grace’ kent zowel een hij- als een ik-verteller. De ik-verteller, Grace Marks dompelt je onder in haar stroom van fragmentarische gedachten. Naast gedachten tuimelen dromen, belevenissen en uitspraken door het gebrek aan interpunctie door elkaar. Atwood speelt hiermee duidelijk de onzekerheid over Grace Marks geestelijke gezondheid uit. Knap is ook hoe Atwood de negentiende eeuw als het ware doet herleven. ‘Alias Grace’ lijkt ook qua stijl sterk op een negentiende-eeuwse roman door het gebruik van, onder meer brieven.

‘Alias Grace’ begon voor mij heel sterk, maar zwakte naar het einde toe af. De laatste verwikkelingen waren behoorlijk bizar, waardoor de roman voor mij net iets te lang was. ‘Alias Grace’ boeide maar overtuigde niet. Aangezien Marks onschuld en haar eventuele krankzinnigheid twijfelachtig waren, berust de roman constant op drijfzand.

Oorspronkelijke titel: Alias Grace
Jaar van publicatie: 1996

Fictieve held: graaf Dracula

De meeste literaire helden schitteren enkel op papier. Sommige, zoals Bram Stokers graaf Dracula, vinden hun weg naar andere cultuuruitingen. 

Overstap naar de literatuur.

Verhalen over vampieren bestaan al sinds het begin der tijden. Pas vanaf de achttiende eeuw maakte de vampier de overstap van folklore naar de literatuur via de poëzie. Het eerste kortverhaal rond een vampier, ‘The Vampire’, verscheen in 1819. ‘The Vampire’ van John Polidori was zo succesvol dat ook andere schrijvers de vampier als fictieve held lieten optreden. Zo zag Graaf Dracula in 1897 het levenslicht. Net als Polidori’s, lord Ruthven, is graaf Dracula een charismatisch edelman.

Beïnvloed door geschiedenis Roemenië.

Analoog aan andere literaire Victoriaanse voorgangers, zoals ‘Varney the Vampire’ kreeg graaf Dracula vooruitstekende tanden mee. Bij leven beleed de graaf de zwarte magie waardoor hij heel wat bovennatuurlijke krachten heeft. Bovendien is er de suggestie dat hij zich in een wolf kan veranderen, wat doet denken aan de volksverhalen rond weerwolven. Naast de literaire spinsels van zijn voorgangers en de invloed van de folklore werd Bram Stoker ook beïnvloed door de geschiedenis van Roemenië. Zo ontleende Stoker de naam Dracula aan Vlad II Dracula van Wallachia, een plaatselijke historische Roemeense heerser.

Van avonturenverhaal naar populaire held.

Voor het Victoriaanse lezerspubliek was ‘Dracula’ een spannend avonturenverhaal. De triomftocht van de Roemeense graaf begon pas bij aanvang van de twintigste eeuw bij de opkomst van de film. Via het witte doek bereikte Stokers roman zijn huidige toonaangevende status. ‘Dracula’ mag dan een enorme invloed hebben binnen de vampierenliteratuur, eigenlijk behoort het tot verschillende literaire genres zoals horror en de invasieliteratuur. In invasieliteratuur is er sprake van een overheersing van de wereld.

Graaf Dracula mag dan wel niet slagen in zijn missie om de wereld te domineren, hij bepaalde voorgoed ons beeld over de vampier. Bovendien is hij niet enkel in de film, maar ook op televisie, in strips en games een populaire held.

dracula

Bron: Wikipedia
Bron beelden: Wikimedia Commons
Bron foto hero: Unsplash (Umberto).

Engel van de stad van Parker Bilal

Faroek Faragalla van Blue Ibis Reizen heeft een dreigbrief ontvangen. Hij engageert detective Makana om uit te zoeken wie de brief schreef. Makana wordt ook benaderd door Faroeks receptioniste, Mira. Mira vreest dat de brieven – want er was meer dan één dreigbrief – aan haar gericht zijn. Iemand moet achter haar echte identiteit gekomen zijn. Zij is namelijk de vrouw van professor Ridwan Hilal. Haar man wordt beticht van geloofsverzaking. Bovendien behoort Mira tot de koptische minderheid. Zij is christen.

De christelijke gemeenschap is momenteel kop van Jut. In Imbaba, een achterbuurt van Caïro, werden verschillende verminkte lichamen van jongens gevonden. Volgens de bekende TV-imam sjiek Wahied zijn de moorden toe te schrijven aan een bloedig religieus gebruik van de christenen. Tegelijk met de moorden verscheen ook een engel in Imbaba. De raadselachtige aanwezigheid van de engel draagt samen met de moorden bij tot een kruitvat, dat elk moment kan ontploffen.

De mysterieuze gedaante liet zich zelden meer dan eens op dezelfde plek zien. Hij kon hoog op de hoek van een gebouw opduiken of zittend op de balustrade van een verduisterd balkon, zonder dat duidelijk was hoe hij daar beland was of waar hij vervolgens weer naartoe verdween. ‘Malaika!’ riep een vrouw uit. Een engel.

‘Engel van de stad’ is het tweede boek in de detective Makana-reeks. Je hoeft het eerste boek ‘De donkere straten van Caïro’ niet te lezen om te genieten van ‘Engel van de stad’. Uiteraard weet de schrijver je nieuwsgierig te maken naar zijn eerste boek, dat je waarschijnlijk meer verteld over Makana. Makana zo leer je in ‘Engel van de stad’ was in Soedan politie-inspecteur. Om politieke redenen is hij gevlucht uit Soedan, een vlucht waarbij zijn vrouw en dochter omkwamen. In Egypte probeert hij de eindjes aan elkaar te knopen als speurder.

Makana is de geknipte man om de Egyptische maatschappij, anno 2000, tegen het licht te houden. ‘Engel van de stad’ biedt naast fictie dan ook een behoorlijk gehalte realiteit over een maatschappij in verandering. Voeg daar nog de rijke geschiedenis van de regio en de cultuur aan toe en je hebt een opmerkelijke roman. Parker Bilal is bovendien een begenadigd verteller. Geen wonder dus dat zijn Makana-reeks het internationaal enorm goed doet.

Oorspronkelijke titel: Dogstar Rising
Jaar van uitgave: 2013