Het verhaal van Mayta van Mario Vargas Llosa

Ik sprak met Mayta een paar weken voor hij Vallejos leerde kennen. Toen was hij al in de veertig. Ik ken Mayta al veel langer. Als jongen liep hij al te leuteren over armen, blinden, wezen of straatgekken. Hij werd geen priester maar een revolutionair. Een trotskist. Voor hij Vallejos leerde kennen, leuterde hij enkel over de revolutie. Met Vallejos kwam de ommekeer. Toen stopte Mayta met leuteren en koos voor de strijd.

De berichtgeving rond de mislukte revolutie van Vallejos en Mayta was kort. Toch was de revolutie van Mayta en Vallejos de eerste in een lange reeks. Het was het begin van een geschiedenis, die uitliep op de hedendaagse gewapende conflicten van het Lichtend Pad. Maar terug naar Mayta. Het onderwerp van mijn roman. Ik wil overigens niet de ware geschiedenis van Mayta schrijven. Ik wil een onherkenbare versie van de gebeurtenissen van toen.

Wat gebeurt er als een schrijver de interviews en onderzoekingen naar het onderwerp van zijn roman opschrijft? Dan krijg je een verhaal zoals Vargas Llosa vertelt in ‘Het verhaal van Mayta’. Het ik-personage, de schrijver, interviewt verschillende mensen en construeert intussen het verhaal van Mayta. Eigenlijk is de mislukte revolutie van Mayta, die zich situeert eind jaren vijftig, een voorwendsel om een roman te schrijven over het Peru van de jaren tachtig. Een Peru dat het zwaar te verduren heeft, en dat lijdt onder de aanvallen van de Communistische Partij van Peru, het Lichtend Pad. De schrijver leidt je rond in Lima. Een stad, die zucht onder verkrotting, geweld en drugs. Maar ook in de stad Jauja, waar het goed om leven zou moeten zijn.

Om het verhaal van Alejandro Mayta te construeren combineert Vargas Llosa tijdens de interviews twee dialogen, die zich afwisselend in de jaren vijftig en in de jaren tachtig afspelen. ‘Het verhaal van Mayta’ is dus een verhaal waar je als lezer best je aandacht bij houdt. Toch leest dit verhaaltechnisch bijzondere boek opvallend vlot en aangenaam. En Vargas Llosa brengt de nodige afwisseling in zijn interviews. Wat de geïnterviewden over Mayta zeggen, staat haaks op elkaar. En van de man zelf raak je niet wijzer als lezer. Want over welke Mayta gaat het nu eigenlijk: de echte of een naamgenoot? Of bestaat hij louter in het hoofd van het manipulatieve ik-personage…

‘Het verhaal van Mayta’ – Historia de Mayta (1998) is ook gepubliceerd onder de naam ‘De geschiedenis van Alejandro Mayta’. 
Vertaling: Mieke Westra (1986) en Meulenhoff Nederland.

Schrijven volgens Hemingway.

hemingway.blog-post-feature
Foto ©Lloyd Arnold

Ernest Hemingway ( 1899-1961) won in 1954 de Nobelprijs voor Literatuur voor zijn meesterschap in de vertelkunst en zijn invloed op de moderne Amerikaanse en Europese literatuur. De prijs in ontvangst nemen in Stockholm lukte hem niet. Eerder dat jaar had hij tijdens een reis door Afrika twee vliegtuigongelukken gehad, en liep hij lelijke brandwonden op bij een brand in een kamp. De Nobelprijs werd voor hem in ontvangst genomen door de Amerikaanse ambassadeur in Zweden, John Cabot.

Foto komt van Wikimedia Commons en is van Lloyd Arnold. 

Serena van Ron Rash

Pemberton was in Boston om de nalatenschap van zijn vader af te handelen. Tijdens zijn driemaandelijks verblijf leerde de houtbaron een bloedmooie vrouw kennen. Wanneer Pemberton terugreist naar zijn bedrijf in de bergen van North Carolina, reist er een kersverse bruid met hem mee. Serena is niet alleen bloedmooi en sexy, maar weet ook alles over hout. Met haar kennis van zaken dwingt ze snel respect af bij de houthakkers en de compagnons van haar man.

Het verhaal dat volgt, beslaat twee jaar. In die twee jaar neemt de werkdruk in het houtkamp gestaag toe, en gaan de arbeidersongelukken in stijgende lijn. Dankzij de Grote Depressie is er geen gebrek aan arbeiderskrachten. Zo weten de Pembertons tijdig alle bomen op hun land om te hakken. De natuurbeschermers zijn namelijk bezig met de bouw van een nationaal park, The Great Smoky Mountains. Ze azen op een stuk land van de Pembertons. De Pembertons weten door omkoperij en moord te voorkomen dat ze dat stuk land verliezen aan het nationaal park.

Het bloedspoor dat de Pembertons aanrichten word je grotendeels onrechtstreeks verteld via de gesprekken van de houthakkers. Wat een aparte kijk geeft op de handelswijze van de nietsontziende houtbaron en zijn vrouw. In zekere zin is ‘Serena’ de kroniek van een verloren gevecht, want het nationale park is er in 1934 gekomen. Serena is vooruitziend. Zij weet tijdig te verkassen naar het buitenland. Dit allicht dankzij de oude vrouw in het houtkamp, die de gave van de voorspellingen heeft. De voorspellingen, dromen en de manier waarop Serena beschreven wordt als zij in het houtkamp rondrijdt, geeft de roman met momenten iets surrealistisch.

‘Serena’ vraagt geduld, want in de eerste hoofdstukken leer je heel wat personages kennen. De roman komt zo traag op gang. Belangrijk om weten is, dat Rash in ‘Serena’ technieken uit de theaterwereld toepast. Zo onthullen de dialogen de ware aard van de personages en laten ze je zien wat je moet weten als lezer. Hoe Serena reageert op anderen, zegt veel over haar normen, waarden en motieven. Als je haar enkel zou beoordelen op haar gedrag, dan is zij eendimensionaal, maar aan de hand van wat ze zegt en hoe ze reageert, heb je een complex intelligent personage met een grenzeloze ambitie. Van het moment dat Serena een handlanger krijgt in de vorm van een houthakker, gooit Rash het plot om, en werkt een eerdere verhaallijn uit. Die verhaallijn leidt tot wraak en weerwraak en overstijgt de tijd die het verhaal beslaat. Het resultaat is een verhaal zo zwart als het land na de doortocht van de vernielende houtkap. Kortom: ‘Serena’ is een gitzwart, onalledaags verhaal.

Oorspronkelijke titel: Serena.
Jaar van publicatie: 2008.