Een handvol stof van Evelyn Waugh

Hoewel ze John Beaver saai vindt, begint Lady Brenda Last een affaire met hem. Haar affaire stelt haar in staat om in Londen een flatje te huren. Zo heeft ze gelijk een reden om zo weinig mogelijk thuis te zijn. Haar huis is overigens een slecht onderhouden landhuis. Haar echtgenoot Tony is dik tevreden met zijn rustige leventje en merkt niets van de affaire van zijn vrouw. Al zijn en haar vrienden weten het, en hebben al tevergeefs geprobeerd om hem op te zadelen met een maîtresse.

Na de dood van hun zoontje, vertelt Brenda dat ze wil scheiden. Tony is gebroken, maar doet het nodige om haar sociale reputatie te vrijwaren. Nadat Brenda, opgestookt door haar minnaar, te veel alimentatie eist, trekt Tony naar het buitenland.

Sinds zijn publicatie in 1934 is ‘Een handvol stof’ in Engeland nooit uit druk geweest. Het is makkelijk te begrijpen waarom. Waugh wist als geen ander de sfeer van zijn tijd en van de gegoede Engelse klasse te vatten. ‘Een handvol stof’ is een doorleefd verhaal van een huwelijk dat op de klippen loopt. Waugh verwerkte namelijk zijn eigen ervaringen en emoties naar aanleiding van zijn uiteengevallen huwelijk in ‘Een handvol stof’. Zijn vrouw had hem verlaten voor zijn beste vriend. Hoewel die beste vriend van zijn eigen klasse was, voerde Waugh in zijn roman een minnaar op uit een lagere klasse. Beaver blijkt overigens een nietsnut te zijn, die enkel geïnteresseerd is in Brenda’s geld. Eigenlijk ziet hij haar als zijn ticket voor een betere sociale positie.

Het is geen fraaie zedenschets die Waugh in ‘Een handvol stof’ schetst. Ondanks de humor en ironie is het een boosaardig en onthutsend verhaal.

Oorspronkelijke titel: A Handful of Dust.
Jaar van publicatie: 1934.

De vermoedens van Mr Whicher van Kate Summerscale

‘The Moonstone’ van Wilkie Collins geldt als de allerbeste Engelse detectiveroman. Collins ontleende elementen en vond inspiratie in een echte moord, namelijk de moord in Road Hill House. Zijn speurder, Cuff was een exacte kopie van Jonathan Whicher, de Scotland Yard rechercheur belast met het onderzoek in Road Hill House.

Jonathan Whicher stond bekend als de prins van de rechercheurs. De jacht op de moordenaar van Saville Kent of de Road Hill House moord fnuikte echter zijn carrière. Zo kon Whicher zijn vermoedens niet hard maken. De bewijzen ontbraken. Bovendien vond men het ongehoord dat een arbeidersjongen als Whicher zijn neus stak in de geheimen van een gegoede Victoriaanse familie. In 1865 kreeg Jonathan Whicher alsnog gelijk.

‘De vermoedens van Mr Whicher’ van Kate Summerscale is een minutieuze reconstructie van de moord in Road Hill House. Ten tijde van de moord, die heel Engeland bezig hield, bracht de politie en de justitie honderden details aan het licht. Zo weten we bij voorbeeld welke nachtkleding men droeg, hoe het gazon werd gemaaid en welke eigenaardigheden de bewoners hadden. Het boek leest als een detectiveroman. Een goede keuze, die de link tussen de feiten en de op fictie geïnspireerde feiten enkel maar versterkt. Collins was overigens niet de enige schrijver, die zich liet inspireren door de realiteit. Ook andere literaire namen passeren de revue. Daarnaast kom je heel wat te weten over hoe recherchewerk anno 1860 werd gevoerd, en wat daar allemaal bij kwam kijken.

Jammer genoeg stopt Summerscale niet bij het uitleggen van de ontknoping, zoals dat gebruikelijk is in een detective, maar voegt ze op het einde een paar overbodige hoofdstukken toe. Niettemin is ‘De vermoedens van Mr Whicher’ een buitengewoon interessant boek, dat een boeiende inkijk geeft in de Victoriaanse maatschappij.

Oorspronkelijke titel: The Suspicions of Mr. Whicher: Murder and the Undoing of a Great Victorian Detective.
Jaar van publicatie: 2008.

De schrijver-performer

Zes februari 1841 was een zware dag voor de Britse fans van Little Nel, de heldin van ‘The Old Curiosity Shop’. Op die dag verscheen namelijk de laatste maandelijkse aflevering van ‘The Old Curiosity Shop’ van Charles Dickens. Die laatste aflevering was een ware tranentrekker, want Nel stierf. Een maand later stonden de Amerikaanse fans van ‘The Old Curiosity Shop’ in New York, de schepen uit Engeland op te wachten. Nog voor de schepen aanmeerden, riepen de fans naar de zeemannen: “Leeft Little Nel nog?”

De zeelui waarnaar de Amerikaanse fans riepen, kenden allicht het antwoord al, want Dickens’ feuilletons waren geliefd bij rijk en arm. ‘The Old Curiosity Shop’ was een ware hype, die lezers aan beide kanten van de oceaan reikhalzend deden uitzien naar elke nieuwe aflevering.

Aanpassen van het plot.

Vooraleer Dickens’ verhalen in boekvorm verschenen, verschenen ze in feuilleton. Een verhaal bestond meestal uit een 20-tal afleveringen die wekelijks of maandelijks verschenen. Elk feuilleton eindigde met een cliffhanger, waardoor de oplage met elke nieuwe aflevering steeg.

Dickens wist zijn feuilletons zo te schrijven, dat ze een samenhangend geheel vormde. Toch hield hij rekening met de feedback van zijn lezers, en paste hij regelmatig het plot of de ontwikkeling van zijn karakters aan. In het geval van Little Nel kwam de auteur niet terug op zijn hartbrekende beslissing.

Cartooneske personages.

Niet iedereen barstte in tranen uit bij de dood van Little Nel. Tijdgenoot en schrijver, Oscar Wilde, huilde van het lachen. Wilde hield niet van het werk van Dickens, hoewel hij hem bewonderde voor zijn cartooneske personages. De goede bij Dickens zijn namelijk door en door goed, terwijl de slechteriken door en door slecht zijn. Zo sterft Nel, die zuiver van hart is in bed, terwijl slechteriken zoals Fagin en Bill Sikes uit ‘Oliver Twist’ de strop krijgen.

Literaire lezingen.

Tijdens literaire lezingen speelde Dickens, tot verbijstering van het publiek, de moord na op Nancy uit ‘Oliver Twist’. De schrijver ging hier volledig in op. Niet alleen tijdens lezingen, maar ook in huiselijke kring beeldde Dickens graag zijn personages uit. Op zijn twintigste droomde hij van een carrière in het theater, maar zijn roem kwam met het schrijverschap. De liefde voor het theater sijpelde echter door in zijn literaire werk. Melodrama gaat samen met satire, horror, romantiek, spanning en allegorie. Als kroniekschrijver van Londen tijdens de Industriële Revolutie wou Dickens zijn lezers bewegen tot compassie, en daar hoorde nu eenmaal, tranen bij.

Voor dit blog gebruikte ik verschillende bronnen waaronder Wikipedia.