Grijze zielen van Philippe Claudel

Dag na dag gaat hij achter zijn tafel zitten schrijven. Hij beleeft er geen plezier aan, maar verkiest schrijven boven hardop tegen de dingen en de muren te praten. Hij schrijft voor zijn gestorven vrouw.

Herinneringen ophalend gaat hij terug in de tijd, naar die winter in 1917 waarin zijn vrouw stierf. In diezelfde winter werd een tienjarig meisje vermoord teruggevonden. Als politieagent was hij betrokken bij het onderzoek van die moord, en de moord houdt hem nog steeds bezig.

Stukje bij beetje kom je meer te weten over onze anonieme politieagent, de verteller van ‘Grijze zielen’. Samen met hem dwaal je mee in zijn wereld, proef je de sfeer van de Groote Oorlog en word je geconfronteerd met het standenverschil. Hoewel ‘Grijze zielen’ alles heeft om te beroeren en te beklijven, wist het me niet te raken.

Oorspronkelijke titel: Les Âmes grises
Jaar van uitgave: 2003

Washington Square van Henry James

Washington Square, New York. In de eerste helft van de negentiende eeuw heeft dokter Austin Sloper hier zijn praktijk. Dokter Slopers praktijk loopt goed. Niettemin gaat de dokter gebukt onder een zwaar persoonlijk en professioneel dilemma. Hij kon de vroege dood van zijn vrouw en zoontje niet voorkomen. Zijn dochter Catherine ontbreekt het aan schoonheid, bevalligheid, intelligentie en voornaamheid. Deugden die Dr. Sloper belangrijk vindt in een vrouw. Het enige wat Catherine tot een aantrekkelijke partij maakt, is haar geld. Zij is een rijke erfgename.

Momenteel maakt de aantrekkelijke Morris Townsend zijn dochter het hof. Dr. Austin Sloper mag Morris Townsend niet. Hierbij gaat hij prat op zijn mensenkennis. Volgens zijn mensenkennis is de jonge man een gelukszoeker. Intussen stuurt, Lavinia Penniman, Dr. Slopers bemoeizuchtige zuster, de verwikkelingen tussen Morris en Catherine. Zowel Catherine als Morris raken daardoor in een lastig parket.

Hoewel ‘Washington Square’ draait rond vier personages, is de heldin van het verhaal wel degelijk Catherine. Het is een heldin, die een langzame ontwikkeling kent. Enkel het voorbij schrijden van de tijd kan Catherine het inzicht geven dat ze nodig heeft. Haar verhaal is behoorlijk dramatisch. En enkel dramatisch voor Catherine. Het drama in deze novella ligt vooral in het feit dat haar vader gelijk heeft.

“Als men haar gezegd had dat ze verliefd was, zou ze hoogst verbaasd zijn geweest, want ze had het idee dat liefde een gretige en veeleisende hartstocht was en haar eigen hart was in die tijd vervuld van het verlangen zichzelf weg te cijferen, zich op te offeren.”

Als realistische schrijver baseerde Henry James zich voor ‘Washington Square’ op een echte gebeurtenis. Zelf vond hij ‘Washington Square’ niet zo geslaagd. Zijn lezers dachten er anders over. Voor mij was ‘Washington Square’ alvast een aangename kennismaking met het werk van Henry James. Het leest redelijk traag omdat het aandachtig lezen vraagt, vooral bij de dialogen. De poëtische taal van James in onder meer de omschrijvingen draagt daar ook toe bij. Het is niettemin boeiend en perfect qua lengte. Enkel het einde kwam net iets te gehaast.

Oorspronkelijke titel: Washington Square.
Jaar van publicatie: 1880.

Julia roman van een actrice van William Somerset Maugham

Een onschuldige kus tussen de beroemde Londense actrice, Julia Lambert en haar bewonderaar, Thomas Fennell, draait uit op een serieuze affaire. De hartstocht die Julia voor Thomas voelt, had ze niet meer voor mogelijk gehouden. De hartstocht die ze ooit voor haar man, theaterdirecteur Michael Gosselyn voelde, is al lang uitgedoofd.

Thomas is behoorlijk jonger dan Julia. Hij is maar een paar jaar ouder dan haar zoon, Roger. Via Roger komt Julia te weten dat Thomas een vriendin heeft, een actrice nota bene. Iets wat Thomas niet ontkent, meer nog, hij vraagt haar om een gunst. Een gunst waar Julia aan tegemoet komt. Zij zorgt er namelijk voor dat haar man, Thomas’ vriendin, engageert. En daar heeft ze zo haar eigen redenen voor.

Maughams werk wordt gekenmerkt door humor en lichte satire. En lichte satire is er genoeg in ‘Julia roman van een actrice’. De satire zit hem hier vooral in de dialoog, en de inkijkjes in Julia’s gedachten. De roman is weliswaar geschreven in de derde persoonsvorm, maar de schrijver geeft ook Julia’s gedachten weer, waardoor er een verschil is tussen wat gezegd en bedoeld wordt. Hierdoor is ‘Julia roman van een actrice’ een karakterstudie. Het is ook een studie over wat er gebeurt als realiteit en kunst elkaar ontmoeten, bij een vrouw, die niet enkel op de toneelscène een rol speelt.

‘Julia roman van een actrice’ is amusante en lichte literatuur. Niet iets dat me lang zal bijblijven, maar waar ik wel met plezier ga aan terugdenken.

Oorspronkelijke titel: Theatre.
Datum van publicatie: 1937.